Πέμπτη 30 Ιουλίου 2015

ΤΑ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΑ ΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΤΡΟΥ ΜΑΝΗΣ

Όσες φορές έχω γράψει για τη Μάνη, τόσες φορές έχω εκφράσει τον απέραντο θαυμασμό μου γι’ αυτό το μοναδικό, στον κόσμο,  κομμάτι
Πανοραμική Φωτό της Παραλίας της Στούπας
Γης που πραγματικά είναι κάτι ξεχωριστό, είναι υπέροχο, είναι

μοναδικό. Μια συνηθισμένη μου έκφραση είναι όταν λέω «Μάνη και Κυκλάδες είναι μοναδικά κομμάτια πάνω στον πλανήτη Γη».
Όλη η γοητεία της Μάνης είναι εδώ !
Πολλές φορές όταν μου δίνεται η δυνατότητα, φεύγω από την Καλαμάτα και πηγαίνω στη Μάνη κάθε φορά σε διαφορετικό χωριό. Πέρα από τις φωτογραφίες που βγάζω, προσπαθώ από τους μεγαλύτερους του εκάστοτε χωριού που επισκέφτομαι να μαθαίνω όσα περισσότερα μπορώ και να φωτογραφίζω επίσης όσα περισσότερα θα ήταν ενδιαφέροντα που θα μπορούσατε να δείτε κι’ εσείς.
Αξιοθέατα της Μάνης. Στη Μάνη υπάρχουν τόσα πολλά αξιοθέατα που για να τα περιγράψω όλα θα χρειαζόντουσαν πολλές σελίδες.
Αγριο πανέμορφο Μανιάτικο τοπίο !
Αυτά όμως που θα μπορούσαμε να αναφέρομε είναι τα
ιστορικά και τα πριν της επανάστασης του 1821, αλλά και τα μετά. Επίσης δεν μπορούμε να μην αναφέρομαι ότι χάρις στο γεγονός ότι η Μάνη δεν κατακτήθηκε, έμεινε δηλαδή Αδούλωτη,  από τους Τούρκους, η Ελλάδα μπόρεσε να οργανωθεί από τους ήρωες της επανάστασης και να έλθουν στην
Στούπα (φωτό από τον Πύργο Λεύκτρου)
Καλαμάτα να την απελευθερώσουν στις 23 Μαρτίου του 1821 πριν από κάθε άλλη πόλη στην Ελλάδα. Χάρις στη Μάνη λοιπόν η Ελλάδα σήμερα είναι ελεύθερη.
Σαν Αξιοθέατα, θα μπορούσαμε να κάνουμε αναφορά στις υπέροχες και πεντακάθαρες παραλίες της, που προσφέρουν κολύμβηση μοναδικής ποιότητας.
Οι εκκλησίες της, τα Βυζαντινά ξωκκλήσια της και οι μονές είναι μοναδικά και πλούσια αξιοθέατα, που όμως ο θρησκευτικός τουρισμός είναι εντελώς ανεκμετάλευτος.
Λιμανάκι Αγ. Νικολάου
Σε τελική ανάλυση ένα αξιοθέατο είναι ολόκληρη η Μάνη που όπου και να πας να τη δεις πάντα θα δεις κάτι διαφορετικό από οποιοδήποτε άλλη Ελληνική περιοχή.
Στη μοναδική περιοχή του πρώην Δήμου Λεύκτρου, στην οποία αποφασίσαμε να κάνουμε το σημερινό μας αφιέρωμα, λόγω του Καλοκαιριού θα αναφερθούμε στα παραθαλάσσια χωριά του Πρώην Δήμου Λεύκτρο της Μάνης με έδρα την Καρδαμύλη.
1. ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ = ΣΕΛΙΝΙΤΣΑ ΜΑΝΗΣ. Χαρακτηριστικό
Το γραφικό λιμανάκι του Αγ. Νικολάου
(Σελίνιτσας)
ψαροχώρι της Μεσσηνιακής Μάνης δίπλα και μετά από τη Στούπα, με όλη την δράση γύρω από το λιμάνι. Απίθανα κλασικά κτίσματα ,νεόκτιστες βίλες με παραδοσιακό στυλ και γραφικά δρομάκια, συνθέτουν το όμορφο Μανιατοχώρι. Ονομάζεται και Σελίνιτσα που αποτελούσε την παλιά ονομασία του χωριού.Το όνομα Σελίνιτσα προέρχεται από τη μικρή Σελήνη ή μικρή Ελένη, σύμφωνα με το: «Σελινίτσα, στ’ άκουσμα σου ριγ’ η Σελήνη,

καθώς ο Πάρις θωπεύει την Ελένη».
Με τέτοια θάλασα χρυσάφι !
Στο χωριό βρίσκεται μια μικρή γραφική παραλία με ψιλή άμμο, δίπλα στις εκβολές του Παμίσου ή ποτάμι της Μηλιάς, όπου υπήρχε η αρχαία Πέφνος και απέναντί της το νησάκι Πέφνος, τόπος γέννησης των Διόσκουρων.
Καθήστε, που θα απολαύσετε  τέτοιο τοπίο ;
Στον Αγ. Νικόλαο μπορείτε να βρείτε
ενοικιαζόμενα δωμάτια, ψαροταβέρνες με παραδοσιακά φαγητά, την πολύ ωραία παραλία Πανταζή. Τέλος, σήμερα τον Αγ. Νικόλαο τον κατοικούν 307 μόνιμοι κάτοικοι.
2. ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ = ΧΡΗΣΤΕΪΚΑ ΜΑΝΗΣ. Ένα ακόμη παραλιακό γραφικό Μανιατοχώρι, που βρίσκεται ΝΑ (δίπλα) στον Αγ. Νικολάο
Αγ. Δημήτριος
(Σελίνιτσα), στη θέση της αρχαίας Πέφνου, με το βραχονήσι της. Στην Πέφνο, σύμφωνα με τη Μυθολογία, γεννήθηκαν μέσα από ένα αυγό οι Διόσκουροι, Κάστορας και Πολυδεύκης, που ήταν ημίθεοι, προστάτες των ναυτιλλομένων και αδελφοί της Ωραίας Ελένης. Το αυγό αυτό ήταν το αποτέλεσμα του έρωτα του Δία, ο οποίος είχε μεταμορφωθεί σε κύκνο και της πανέμορφης Λήδας, κόρης του Γλαύκου, που για να τον αποφύγει είχε και αυτή μεταμορφωθεί σε χήνα. Από τον Παυσανία λέγεται ότι στη Πέφνο υπήρχε βασίλειο με βασιλέα τον Τυνδάρεω, πατέρα της Ωραίας Ελένης, βασίλισσας της Σπάρτης
Αγ. Δημήτριος Παραλία Καταφύγι.
και της Κλυταιμνήστρας, βασίλισσας των Μυκηνών. Στον Άγιο Δημήτριο άραξε ο Πάρις με τα πλοία του και έγινε η επιβίβαση της Ωραίας Ελένης και των απαγωγέων της με προορισμό τη Τροία. Στο δρόμο προς τη Τραχήλα, 3.5 χλμ. δυτικά βρίσκεται το ανεκμετάλλευτο σπήλαιο

Προσθήκη λεζάντας
«Καταφύγιο»
(Αγίου Δημητρίου Σελίνιτσας), που θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα της χώρας, σύμφωνα με τις απόψεις ειδικών που το έχουν επισκεφθεί. Σήμερα στον Αγ. Δημήτριο υπάρχουν 24 μόνιμοι κάτοικοι. 
3. ΚΑΛΟΓΡΙΑ ΣΤΟΥΠΑΣ. Ιδιαιτέρως  το πανέμορφο ακρογιάλι της Καλογριάς Στούπας, έχει γίνει γνωστό στα πέρατα του κόσμου διότι το 1917
Τέτοια θέα τη ζήλεψαν κι' οι γάτες !

έζησαν εκεί ο Καζαντζάκης  και ο Ζορμπάς. Εκεί γνωρίστηκαν καλά, έδεσε η φιλία τους και ο διάσημος συγγραφέας εμπνεύστηκε το  μοναδικό  αριστούργημα  Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά.
Η παραλία της Καλογριάς είναι μια από τις πιο όμορφες παραλίες όχι μόνο της Μάνης, όχι μόνο της Μεσσηνίας, αλλά και Πανελλαδικώς.
4. ΚΑΡΔΑΜΥΛΗ = ΣΚΑΡΔΑΜΟΥΛΑ. Πανέμορφη, Αρχόντισα, μια κούκλα που τη θαυμάζουν όλοι !                                                    
Καρδαμύλη με το λιμανάκι της και τη Μερόπη της.
Μεγάλη ποικιλία τοπίων και αυστηρά παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Καρδαμύλη θεωρείται και είναι το κέντρο της Μεσσηνιακής Μάνης. Γραφικά λιμανάκια , παραλίες, λιθόστρωτα δρομάκια, παραδοσιακοί ξενώνες, ελιές, λυγαριές και δάφνες συνθέτουν το σκηνικό αυτής της Μανιάτικης γης. Σπάνια ένας τόπος συνδυάζει τόσες εικόνες μεσογειακής ομορφιάς και έντονων αντιθέσεων όπως η Καρδαμύλη.   Η γαλήνια
Λιμανάκι και νησάκι στην Καρδαμύλη

διάφανη θάλασσα του Μεσσηνιακού κόλπου ενώνεται με το απότομο μεγαλείο του Ταΰγετου, οι πλούσιοι ελαιώνες μπλέκονται με κυπαρίσσια και βουκαμβίλιες, ο ένας κολπίσκος διαδέχεται τον άλλον σε κάθε στροφή του δρόμου και οι μανιάτικοι πύργοι δηλώνουν μέσα από την ιστορία της πέτρας τους την φύση και την ψυχή των
Πεντακάθαρες Παραλίες με βότσαλο ! 
ανθρώπων που κατοικούν εδώ.
Προσανατολισμένη δυτικά και απλωμένη σε μια ομαλή αγκαλιά γης και θάλασσας, προστατεύεται από τον Ταΰγετο που υψώνεται σχεδόν σε ορθή γωνία πίσω της και την καθιστά απλώς μοναδική. Όντας τμήμα της Μάνης, έχει όλα τα χαρακτηριστικά αυτής της σπάνιας γης: το εξαιρετικό φως, τις μυρωδιές του θυμαριού και της αλμύρας, την πέτρα, την ελιά και το απέραντο γαλάζιο. Η μαγική παλιά πόλη με το κάστρο, τα πέτρινα ερείπια και την ιδιαίτερη εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα,
Ακτή Φονέα στην Καρδαμύλη
σκαρφαλωμένη στην πλαγιά, ενώνεται πια με την νέα πόλη που κι αυτή διατηρεί την πέτρα στην κατασκευή της αλλά την πλουτίζει με ανθισμένες αυλές και κάτι από την ατμόσφαιρα των νησιών στο γραφικό λιμανάκι και στα δρομάκια της. Μέσα στους ελαιώνες της και στα κυπαρίσσια, διάσπαρτες ωραίες κατοικίες και αρχοντικά δηλώνουν πόσο δημοφιλής τόπος διακοπών είναι
Ελκυστική ! Γραφική ! και με προϋποθέσεις παραλία. 
η Καρδαμύλη και πόσο μοναδικό είναι αυτό που μπορεί να προσφέρει στους επισκέπτες της. Γι' αυτό πολλοί άνθρωποι του πνεύματος και της τέχνης. Η Καρδαμύλη είναι στο κέντρο μιας υπέροχης ακτογραμμής με εξαιρετικές παραλίες, λιμανάκια και κολπίσκους, όπου το πράσινο σχεδόν κατεβαίνει ως την θάλασσα σε πολλά σημεία, όπου απότομοι βράχοι και μικρονήσια στολίζουν τα γαλαζοπράσινα νερά, όπου η αμμουδιά εναλλάσσεται με τα βότσαλα και τις φυσικές
Ένα πολύχρωμο Δηλινό στη Μάνη
πέτρινες εξέδρες. Ωραιότερες παραλίες είναι τα Ριτσά, ο Φονέας, τα Δελφίνια, και λίγο πιο πέρα η Καλογριά στη Στούπα, η παραλία της Στούπας, ο Αγιος Νικόλαος, ο Αγιος Δημήτριος, το Καταφύγι, προς την Καλαμάτα υπάρχει η Σάντοβα, Το Ακρογιάλι και η Μ. Μαντίνεια, προς την Λακωνική Μάνη μέχρι την Αρεόπολη το Νέο Οίτυλο κλπ. 
4. ΠΡΟΑΣΤΙΟ & ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΝΕΟ ΠΡΟΑΣΤΕΙΟ = ΠΡΑΣΤΕΙΟ. Βρίσκεται σε υψόμετρο 230μ., μετά τη Καρδαμύλη,
Ηλιοβασίλεμα από το Προάστειο
ανατολικά και αριστερά του δρόμου, ενώ απέχει 43 χλμ. από τη Καλαμάτα. Μαζί με τους οικισμούς Λάκκο και το παραθαλάσσιο Νέο Προάστιο (ή Πόρτο Καλαμίτσι), αποτελούσαν κοινότητα και τώρα Δημοτικό Διαμέρισμα του τέως Δήμου Λεύκτρου και νυν Δ. Δυτικής Μάνης. Το Προάστιο είναι από τους παλαιότερους και σημαντικότερους οικισμούς της περιοχής. Το 1479 αναφέρονται 4 χωριά της περιφέρειας η Χώρα ή και Ανδρούβιστα, η Καρδαμύλη, το Λεπτίνι και το Προάστιο. Στο
Παραλία Προάστειου
Προάστιο βλέπουμε τους πύργους των Περδικέα και Χιουρέα, την ανακαινισμένη Κρήνη των Μελισσηνών του 1643, τον Άγιο Νικόλαο, τη Κοίμηση της Θεοτόκου (1790), το Μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων (13ος αι.) και ένα εντυπωσιακό πέτρινο γεφύρι. Εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς είναι και το ενάλιο σπήλαιο Καταφύγι του Βατσινήδη ή Βοτσινίδη, κοντά στο Προάστιο, που στο
Προάστειο εκκλησία Αγ. Νικολάου
εσωτερικό του υπάρχουν ωραιότατες μικρές λίμνες, αλλά είναι αναξιοποίητο.
Το Νέο Προάστιο είναι η παραλία του κανονικού χωριού όπου πολύς κόσμος πηγαίνει για μπάνιο. Σήμερα στον οικισμό – παραλία μένουν 41 μόνιμοι κάτοικοι.
6. ΡΙΓΚΛΙΑ.  Αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Λεύκτρου, με τους οικισμούς Ελαιοχώρι, Άνω και Κάτω Ρίγκλια και βρίσκεται μετά τη Στούπα και
Άνω κ Κάτω Ρίγκλια
αριστερά του δρόμου προς Αρεόπολη. Η περιοχή κατοικήθηκε περί το 1800 από τις οικογένειες των Γεννηματέων, Χρηστέων και Κυβελέων και το χωριό πήρε τη σημερινή του μορφή, μετά τη δημιουργία του Ι.Ν. της Παναγίας, από Ιερομόναχο που ήλθε από το Άγιο Όρος. Οι τρεις οικισμοί είναι κτισμένοι σε μια στενή λωρίδα γης ανάμεσα σε δύο χειμάρρους που ξεκινούν από τα βουνά της Μηλέας και καταλήγουν στην όμορφη αμμουδιά Πανταζί. Στα Ρίγκλια συναντάμε το ναό του Αγίου Γεωργίου με αξιόλογο καμπαναριό, την Αγία Παρασκευή σε σπήλαιο με μικρό καμπαναριό, τους Αγίους Αποστόλους και το Σωτήρα, ενώ διατηρούνται ορισμένα προεπαναστατικά κτίσματα και δροσερές κρήνες. Τα Ρίγκια αποτελούνται από 3 οικισμούς, τα Άνω Ρίγκλια, με 122 κατοίκους, Κάτω Ρίγκλια 39 κατοίκους και το Ελαιοχώριο (Ίζινα) με 28 κατοίκους. Σε πολύ μικρή απόσταση από το χωριό υπάρχει μια υπέροχη αμμουδερή παραλία και επίσης υπάρχει και ένα πολύ ωραίο Ξενοδοχείο. Πηγή :
www.lefktro.gov.gr    
7. ΣΤΟΥΠΑ  = ΠΟΤΑΜΟΣ….Η νεράϊδα της Μεσσηνιακής Μάνης. Η
Παραλία Στούπας
Στούπα είναι ένα σχετικά νεόδμητο χωριουδάκι, που εξελίχθηκε πολύ γρήγορα σε ένα φημισμένο διεθνώς παραθαλάσσιο τουριστικό
Λιμανάκι δίπλα στην Παραλία της Στούπας
θέρετρο. Ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, η περιοχή της Στούπας σφύζει από κόσμο και ζωντάνια.
Η προτίμηση από Ευρωπαίους της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης για τις διακοπές τους έχουν καταστήσει τη Στούπα ένα από τους καλύτερους, αν όχι τον καλύτερο, τουριστικό προορισμό.
Οι δυο γραφικές, ρηχές, αμμώδεις  και οργανωμένες παραλίες με τα
Παραλία Στούπας Πανοραμικά
διαυγέστατα νερά, έλκουν επισκέπτες απ όλα τα μέρη του κόσμου.  Η ποικιλία του τοπίου μοναδική . Κοσμήματα ,αληθινά δώρα της φύσης ,
Μαγευτική η παραλία της Στούπας
τα ποταμάκια, οι γλυφάδες , οι  απίθανες σπηλιές, τα λιμανάκια. τα νησάκια και ο λόφος του Κάστρου .  Οι εξορμήσεις στην ευρύτερη περιοχή προσφέρουν δυνατές συγκινήσεις .  Εστιατόρια, ταβέρνες και καφέ μπαρ στην παραλία καλύπτουν γαστρονομικά όλα τα γούστα.
Ιδιαιτέρως  το πανέμορφο ακρογιάλι της Καλογριάς έχει γίνει γνωστό στα πέρατα του κόσμου διότι το 1917 έζησαν εκεί ο Καζαντζάκης  και ο Ζορμπάς. Εκεί γνωρίστηκαν καλά, έδεσε η φιλία τους και ο διάσημος συγγραφέας εμπνεύστηκε το  μοναδικό 
Και άλλη πανοραμική φωτό της Παραλίας Στούπας
αριστούργημα  Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά.
Οι πρώτοι κάτοικοι της Στούπας προέρχονταν από το Λεύκτρο, ένα μικρό χωριό, που βρίσκεται λίγο πιο ορεινά, σε πολύ κοντινή απόσταση. Στη Στούπα έζησαν ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Αλέξης Ζορμπάς. Δούλευαν στα εγκαταλελειμμένα σήμερα ορυχεία της Πραστοβάς στο Νέο Προάστιο, όπου και γνωρίστηκαν. Εδώ εμπνεύστηκε και έγραψε ο μεγάλος συγγραφέας το μοναδικό αριστούργημα «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά».
9.ΤΡΑΧΗΛΑ ΜΑΝΗΣ. Το όνομά της το πήρε από το σχήμα του κάβου
Τραχήλα
που βρίσκεται δίπλα της και έχει σχήμα τραχήλου. Πρωτοαναφέρεται σε ένα έγγραφο του 1700, ότι απ αυτή επιβιβάστηκε ένα μέρος από τους Μανιάτες που πήγαν στην Κορσική, ύστερα από σύγκρουση στο Οίτυλο με τον Λυμπεράκη Γερακάρη. Σήμερα κατοικείται από 95 κατοίκους, κυρίως από συνταξιούχους και το Καλοκαίρι προσθέτονται και οι μετανάστες που επιστρέφουν στην γενέτειρά τους. Σημείο αναφοράς για τον τόπο αυτό
Τραχήλα το λιμανάκι
είναι το τριώροφο σπήλαιο Καταφύγγι με μεγαλόπρεπο στολισμό και τεράστιες κολώνες από σταλαγμικό υλικό. Υπάρχουν ευρήματα που μαρτυρούν ότι το σπήλαιο κατοικείτο. Η εξερεύνησή του έγινε από τον Γιάννη και την Αννα Πετρόχειλου. Ιδιαίτερη κίνηση έχει το χωριό το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα που γίνεται με φαντασμαγορικό τρόπο το κάψιμο του Ιούδα στο τοπικό πανηγύρι του Αη Γιαννιού το Σεπτέμβριο. 
Αξίζει τον κόπο να το επισκευθείτε, εκτός όλων των άλλων είναι και ιδιαιτέρως γραφικό κλασσικό Μανιατοχώρι.












Σάββατο 25 Ιουλίου 2015

ΟΝΕΙΡΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗ ΝΟΤΙΟΔΥΤΙΚΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ ! (Με τη συνεργασία της biopolitics)




Απέραντοι ελαιώνες, αμπελώνες, γαλαζοπράσινες παραλίες, λιμνοθάλασσες, ιστορικά κάστρα και αναμεταξύ τους γραφικά ψαροχώρια με φόντο την αστραφτερή θάλασσα αποτελούν το γαλήνιο τοπίο της Νοτιοδυτικής Μεσσηνίας.
Βοϊδοκοιλιά
Περιηγηθείτε στην παραλιακή Μεσσηνία κατά μήκος της ακτογραμμής από την Κυπαρισσία έως την Καλαμάτα και γνωρίστε τους θησαυρούς της Μεσσηνίας. Κοσμικές παραλίες, κάστρα και νησιωτικοί οικισμοί, βυζαντινές εκκλησίες και μυκηναϊκά ευρήματα, υδροβιότοποι και καταρράκτες σε φαράγγια αποτελούν μόνο κάποιες από τις εμπειρίες που αξίζει να ζήσετε.
Ξεκινήστε το μαγευτικό σας ταξίδι με αφετηρία τον κόλπο της Κυπαρισσίας που αποτελεί την δεύτερη σημαντικότερη περιοχή ωοτοκίας της
Καρέτα - Καρέτα στο Καλό Νερό
Καρέτα Καρέτα στην Μεσόγειο. Στη συνέχεια, περπατήστε στο κάστρο της αρχαίας ακρόπολης και στα πέτρινα καλντερίμια της Άνω Πόλης. Αξέχαστη θα σας μείνει μια στάση στον αρχαιολογικό χώρο Περιστερίας και τους μυκηναϊκούς θολωτούς τάφους.
Εκμεταλλευτείτε την καταπληκτική θέα του Ιονίου από το Παλαιόκαστρο που έχτισαν οι Ενετοί και
Παλαιόκαστρο Πύλου
συνεχίστε νότια στην λιμνοθάλασσα της Γιάλοβας, την υπέροχη γαλαζοπράσινη αμμουδιά της Βοϊδοκοιλιάς. Αμέσως μετά, στραφείτε ανατολικά για μια επίσκεψη στο ανάκτορο του Νέστορα και το αρχαιολογικό μουσείο της Χώρας.
Συνεχίζοντας το ταξίδι νοτιότερα, κάντε στάση για να επισκεφτείτε την
Η Μαρίνα της Πύλου
κοσμοπολίτικη Πύλο, την Μεθώνη, με ένα από τα ομορφότερα και μεγαλύτερα κάστρα στην Ελλάδα, και την γραφική Κορώνη, με τους περίφημους πύργους και τις εκκλησίες της. Για τους λάτρεις της επιστήμης, η περίφημη τάφρος του νησιωτικού συμπλέγματος των Οινουσσών είναι το βαθύτερο σημείο της Μεσογείου (5.200μ.), όπου υπάρχει ένα υπερσύγχρονο τηλεσκόπιο του Ινστιτούτου Αστροσωματιδιακής Φυσικής ‘Νέστωρ’ όπου αναζητούνται ‘νετρίνα’ για να
Κάστρο Μεθώνης
ανασύνθεση ενός καινούργιου Συμπαντικού χάρτη! Τέλος, ολοκληρώστε το ονειρικό αυτό ταξίδι με μια στάση στην επαρχία της Καλαμάτας, προορισμός ανερχόμενος με  αναρίθμητα πολιτιστικά δρώμενα και τοπικά πανηγύρια.
Ακολουθήστε βήμα προς βήμα τις ονειρικές διαδρομές της παραλιακής Μεσσηνίας και αφήστε τις αισθήσεις σας ελεύθερες να αντιληφθούν το μεγαλείο και την ποικιλομορφία αυτής της
Κάστρο Κορώνης
ευλογημένης γωνιάς της Ελληνικής γης!
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την Μεσσηνία επισκεφθείτε την ιστοσελίδα http://biopolitics.gr/biowp/biotourism-and-promotion-of-the-olive-culture-in-the-land-of-messenia/


ΣΗΜ. ΤΟ ΠΙΟ ΠΑΝΩ ΔΗΜΟΣΙΕΥΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ http://biopolitics.gr 

Παρασκευή 12 Ιουνίου 2015

5 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ !

Πέρασαν ήδη 5 Χρόνια που δημιουργήσαμε αυτό το blog και έχουμε παρουσιάσει πολλά θέματα γύρω από την παράδοση, την λαογραφία και τη Φυσική Ομορφιά !

Η Ανατολή του ήλιου από την Καλαμάτα
Στο blog μας έχουμε παρουσιάσει όλες τις πόλεις, κωμοπόλεις, χωριά και οικισμούς, κατοικημένους, αλλά και τους ακατοίκητους οικισμούς. Σε όλα αυτά ψάξαμε και βρήκαμε τις παλιές ονομασίες, τους κατοίκους με βάση την απογραφή του 2011, συμπληρώσαμε πολλές ακόμη λεπτομέρειες όπως πχ ιστορία, περιγραφή του χωριού,

Παραλία Δελφίνια Καρδαμύλης
αξιοθέατα κλπ κλπ

Μετά από συστηματική έρευνα, την οποία είχαμε ξεκινήσει πριν δημιουργήσουμε αυτό το blog, καταφέραμε να συγκεντρώσουμε 1050 περίπου λέξεις και φράσεις που μιλούσαν, αλλά και σε μεγάλο βαθμό μιλάνε ακόμη στη Μεσσηνία. 

Επίσης καταφέραμε μετά από έρευνα μεγάλη, να βρούμε πολλές παραδοσιακές συνταγές φαγητών που συνήθως και
Παραλία Γιάλοβας
κατά κύριο λόγο έφτιαχνα στη Μεσσηνία. Μεσα από αυτές, μπορεί κανείς να καταλάβει τον τρόπο ζωής αυτών των ανθρώπων. Επίσης αυτό που έχει σημασία είναι ότι θα σας παρουσιάσουμε με κάθε λεπτομέρεια αυτά τα φαγητά.

Ακόμη αυτό που ψάξαμε και ερευνήσαμε είναι τα τραγούδια και οι χοροί της Μεσσηνίας, μέσα από τα οποία μπορεί
κανείς εύκολα να διαπιστώσει τον πολιτισμό των Μεσσηνίων,
καθώς επίσης τη διάθεση αυτών των ανθρώπων που
Πετροχώρι Παραλία Αμμόλοφοι
προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τις σκληρές αγροτικές, κυρίως, εργασίες τους. Μέσα σ' αυτά υπάρχουν γνωστά και άγνωστα τραγούδια που τραγούδαγαν σε διάφορες εκδηλώσεις οι Μεσσήνιοι, γάμους, βαφτίσια, Θρησκευτικές εορτές, για το "λιομ'αζωμα", για τον τρύγο και πολλές ακόμη παρόμοιες εκδηλώσεις.


Κάναμε επίσης ειδικό αφιέρωμα για τις παραλίες, τις ατέλειωτες και απίστευτες παραλίες, της Μεσσηνίας, και μάλιστα ρωτήσαμε όλους τους επισκέπτες του blog να
Παραλία Πετρούλια Κορώνης
αναδείξουν τις καλύτερες παραλίες. Μετά από αυτό ως η καλύτερη παραλία ανεδείχθη η ΒΟΪΔΟΚΟΙΛΙΑ !

 ΣΤΑ ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ Επισκευθήκαμε, ερευνήσαμε και φωτογραφήσαμε  το θαύμα της φύσης το ΠΟΛΥΛΙΜΝΙΟ !    
Εκεί θα δει καταράχτες, λίμνες, απίστευτη βλάστηση, είναι ένας παράδεισος που ο Θεός όταν τον έφτιαχνε είπε "Εσένα σου ταιριάζει να είσαι στη Μεσσηνία". Ο ένας
Παραλία Φονέα Καρδαμύλης
παράδεισος 
να φιλοξενήσει ένα άλλο ! Ο ένας καλύτερος από τον άλλο ! 
Παρουσιάσαμε επίσης λαογραφικά κομμάτια της πρόσφατης ιστορίας της Μεσσηνίας, όπως για παράδειγμα τα
"σταφιδόσπιτα" μέσω των οποίων αναδείξαμε μια καλοκαιρινή εργασία των Μεσσηνίων κυρίως των χωριών της Πυλίας και λίγο της Τριφυλίας. Στη διαδικασία αυτή περιγραφόταν και η ζωή των μεγάλων, που όμως ήταν και η χαρά των παιδιών, που μετά από τα σχολεία ήταν μια περίοδος και εργασίας και χαράς και παιχνιδιού γι' αυτά. 
Παραλία Στούπας
Ενα ιστορικό μνημείο που βρίσκεται στη Βόρεια Μεσσηνία είναι ο ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝ, ένα μνημείο παγκόσμιας
ακτινοβολίας που ανακυρήχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας    κληρονομιάς από την UNESKO το 1986, αφου θεωρείται ισάξιο του Παρθενώνα.
ΚΑΤΑΡΑΧΤΕΣ  Στη Βάλτα που βρίσκονται μεταξύ
Παραλία στο Πολυλίμνιο
Γαργαλιάνων και Φιλιατρών, υπάρχουν φανταστικοί καταράχτες.    Πριν από μερικά χρόνια έγινε μια 


προσπάθεια ανάδειξης του καταρράκτη, που βρίσκεται στο τέλος του Φαραγγιού Κόκκινα Πατερά, από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Βάλτας. Γι αυτό το λόγο έγινε η διάνοιξη ενός μονοπατιού και τοποθετήθηκαν πινακίδες προκειμένου να οδηγήσουν του επισκέπτες στο σημείο αυτό. 
Η Νέδα το ποτάμι Φυσικό σύνορο Μεσσηνίας Ηλείας
ΠΟΤΑΜΙΑ. Υπάχουν εκπληκτικά ποτάμια  στη Μεσσηνία όπως για παράδειγμα η Νέδα.   Η Νέδα που είναι το μοναδικό θηλυκό ποτάμι Πηγάζει από το όρος  Λύκαιο, ανάμεσα στα χωριά 
Κακαλέτρι και Πέτρα της ορεινής Μεσσηνίας, πολύ κοντά στην Ανδρίτσαινα
Τα νερά της ακολουθούν μία διαδρομή φυσικού πλούτου 32 χιλιομέτρων και καταλήγουν στο   Ιόνιο Πέλαγος, στο χωριό
Παραλία Σάντοβα
Ελαία, λίγο έξω από την Κυπαρισσία.    

Το "Λιομάζωμα" Μια διαδικασία που ξεκίνησε πολλούς
αιώνες πριν και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα αφού το Ελαιόλαδο και οι Ελιές είναι αυτή τη στιγμή το καλύτερο παγκοσμίως, είναι το βασικό εισόδημα του Μεσσήνιου Αγρότη και ικανό να αναπτύξη την Οικονομία της Μεσσηνίας αλλά της την Ελληνική.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ. Γεμάτη όλη η Μεσσηνία από Βυζαντίνούς Ι. Ναούς, Ι.Μονές και εξωκκλήσια. Η παράδοση
και ο πολιτισμός συνδυαζόμενα με το θρησκευτικό αίσθημα,
Παραλία Ρωμανού
κάνουν πιο ενδιαφέρουσα την παραμονή του Επισκέπτη που θα θελήσει να έλθει στη Μεσσηνία. Πέρα από όλα τα άλλα θα έχει την ευκαιρία να δει κάτι διαφορετικό που νοερά θα τον μεταφέρει στο Βυζάντιο.


ΚΑΣΤΡΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ.
Στη Μεσσηνία υπάρχουν πολλά κάστρα με πιο γνωστά αυτά της Καλαμάτας, της Πύλου (δύο), της Μεθώνης, της
Το Κάστρο της Κορώνης
Κορώνης, της Κυπαρισσίας. Σ' αυτά έχουμε αναφερθεί κατ' επανάληψη με ειδικό άρθρο, όπου καταγράφαμε και όλα τα υπόλοιπα λιγότερο γνωστά κάστρα.


ΜΑΝΙΑΤΙΚΟΙ ΠΥΡΓΟΙ. Ένα άλλο δείγμα πολιτισμού και
Μανιάτικος Πύργος στην Καστάνια.
σημαντικής ιστορικής αξίας που αναδεικνύει την πανέμορφη Μάνη, είναι οι πολύ γνωστοί Πύργοι της. 

Αυτοί οι ίδιοι οι Πύργοι είναι η πολύ σημαντική ιστορία της και του δικού της πολιτισμού. Είναι πολλοί οι Πύργοι που σήμερα σώζονται, άλλοι σε άριστη κατάσταση και άλλοι σε άθλια κατάσταση.  

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ. Σαν ένα από αυτό πολύ σημαντικό
Το αρχαίο θέτρο της Μεσσήνης
εύρημα, είναι και η Αρχαία Μεσσήνη (Ιθώμη). Πρόκειται για μια σημαντική ανακάλυψη  που μαζί με τον Επικούρειο Απόλλωνα ίσως να είναι οι δύο πιο σημαντικές αρχαότητες.

Κυριακή 24 Μαΐου 2015

ΠΕΝΤΑΝΟΣΤΙΜΕΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Στην προσπάθειά μας για να αναδείξουμε τη Μεσσηνιακή Παράδοση, θεωρούμε ότι τα φαγητά, οι συνταγές που έφτιαχναν οι Μεσσήνιοι, είναι μέρος της παράδοσή τους.
Σήμερα αποφασίσαμε να σας μεταφέρουμε συνταγές που οι περισσότερες φτιάχνονται και σήμερα και μάλιστα, είναι ιδιαίτερης θρεπτικής αξίας και φυσικά νοστιμιάς.
Προσπαθείστε λοιπόν να φτιάξετε και εσείς όσες συνταγές μπορέσετε και είναι βέβαιο ότι θα δικαιωθείτε. Πιο κάτω σας παρουσιάζουμε τις πρώτες 7 συνταγές. 

ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΑΠΟΛΑΥΣΗ 

                                 1.   ΣΧΙΖΙΩΤΙΚΗ ΓΙΔΑ ΒΡΑΣΤΗ
ΥΛΙΚΑ : κρέας από Σχιζιώτικη γίδα, κρεμμύδια ολόκληρα, καρότα, ντομάτες ξεφλουδισμένες, σέλινο, αλάτι, πιπέρι, ρίγανη, λεμόνι, λάδι για να περιχύσουμε το κρέας.                                   
ΕΚΤΕΛΕΣΗ : Παίρνουμε το κομμάτι της γίδας που θέλουμε, το κόβουμε μικρότερα κομμάτια και το βάνουμε στην κατσαρόλα με νερό να βράσει. Πριν αρχίσει να βράζει, το ξαφρίζουμε και ύστερα, αφού πάρει μερικές βράσεις το βγάνουμε από την κατσαρόλα και το πλένουμε κάτω από τη βρύση. Πλένουμε και την κατσαρόλα. Ύστερα ξαναβάνουμε το πλυμένο κρέας στην κατσαρόλα με νερό κρύο, να σκεπάζεται το κρέας και ρίχνουμε μέσα τα κρεμμύδια ολόκληρα, καρότα, ντομάτες ξεφλουδισμένες, σέλινο και όσο αλάτι θέλουμε. Σκεπάζουμε με το καπάκι και αφήνουμε το φαγητό να σιγοβράσει πολλές ώρες για να γίνει το κρέας μαλακό. Το βάνουμε σε πιατέλα με ρίγανη λεμόνι, λάδι, αλάτι και πιπέρι αν χρειάζεται.                                                              
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ : 1. Τα Σχιζιώτικα γίδια βόσκουν ελεύθερα στο νησί Σχίζα (απέναντι από την Πύλο)  και έχουν πολύ νόστιμο κρέας, διαφορετικό από τα υπόλοιπα κρέατα της περιοχής, ίσως επειδή «εκείνα τα γίδια πίνουνε και θάλασσα». 
2. Η συνταγή είναι της κας Κατ. Γούλα από Βασιλίτσι Μεσσηνίας και δημοσιεύεται στο http://syntagesapokatina.blogspot.com

                          2.   ΜΠΑΜΠΑΝΑΤΣΑ ΦΙΛΙΑΤΡΙΝΗ

ΥΛΙΚΑ
(Η συνταγή είναι για 2 άτομα)
Δύο φέτες ζυμωτό ψωμί με προζύμι, 4 ώριμες ντομάτες, 200 γρ. φέτα, Δυόσμο φρέσκο, 2 κλωνάρια ρίγανη φρέσκια,1 κ.σ. ρίγανη ξερή,         4 ελιές, Ελαιόλαδο Καλαμάτας, Αλάτι – πιπέρι.
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Βάζουμε τις φέτες ψωμί σε ένα στενόμακρο πιάτο. Ξεφλουδίζουμε τις ντομάτες και τις κόβουμε σε μικρά κομματάκια. Βάζουμε τη ντομάτα πάνω στο ψωμί και αλατίζουμε. Ρίχνουμε από πάνω τη φέτα σε κυβάκια. Πασπαλίζουμε με την ξερή ρίγανη, τη φρέσκια ρίγανη και ολόκληρα φυλλαράκια δυόσμου. Βάζουμε τις ελιές και περιχύνουμε με αρκετό ελαιόλαδο.
Τη συνταγή την πήραμε από την Μαντώ Ηλιοπούλου.


       
                              3.  ΓΙΔΑ ΣΟΥΠΑ
               (Της Κατίνας Γούλα από το Βασιλίτσι Μεσσηνίας)
Πεντανόστιμη σούπα με κρεατάκι από γίδα.
Παραδοσιακό χειμωνιάτικο πιάτο για μερακλήδες, σε πολλές περιοχές της Πελοποννήσου.
ΥΛΙΚΑ
1 κιλό κρέας από γίδα, 3 κρεμμύδια κομμένα στα τέσσερα, 
4 καρότα κομμένα σε ροδέλες, 4 πατάτες κομμένες σε κύβους, 
1/2 ματσάκι σέλινο, 1 κουταλιά της σούπας κοφτή αλάτι, πιπέρι, 
χυμός από δύο λεμόνια.  
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Πλένουμε πολύ καλά τη γίδα, την κόβουμε σε κομμάτια και τη βάνουμε στην κατσαρόλα με νερό να βράσει.
Μόλις αρχίσει να βράζει την ξαφρίζουμε.
Συνεχίζουμε το βράσιμο για περίπου 40 λεπτά, ξαφρίζοντας συνεχώς.
Κατόπιν, βγάνουμε το κρέας από την κατσαρόλα και το πλένουμε κάτω από τη βρύση.
Πλένουμε και την κατσαρόλα και την γεμίζουμε με φρέσκο νερό.
Ξαναβάνουμε το πλυμένο κρέας μέσα στην κατσαρόλα με το νερό να το σκεπάζει, και αλατίζουμε. 
Σκεπάζουμε την κατσαρόλα και αφήνουμε το κρέας να σιγοβράσει για κάμποσες ώρες (περίπου 2 με 2 1/2) μέχρι να γίνει αρκετά μαλακό. 
Ρίχνουμε τότε τα κρεμμύδια, τα καρότα, τις πατάτες, το σέλινο, το πιπέρι και τ' αφήνουμε να βράσουν όλα μαζί μέχρι να γίνουν.
Πρέπει να προσέχουμε, ώστε στο τέλος να έχει μείνει στην κατσαρόλα αρκετό ζουμί για την σούπα.
Λίγο πριν κατεβάσουμε το φαγητό από την φωτιά, προσθέτουμε και τον χυμό των λεμονιών. 
Σε βαθύ πιάτο βάζουμε ένα κομμάτι κρέας, γεμίζουμε με ζουμί και λαχανικά, και προσθέτουμε όσο άλλο λεμόνι και πιπέρι θέλουμε.
Τη σούπα αυτή τη συνοδεύουνε συνήθως με ψωμί ξερό κατά προτίμηση που το ρίχνουνε μέσα στο ζουμί να μουσκέψει λίγο και το τρώνε όλο αυτό ύστερα με το κουτάλι.                            

                                                   4.    ΨΑΡΙ ΤΣΙΛΑΔΙΑ                                    
                                (Συνταγή από την Καλαμάτα)
Μια εκπληκτική παραδοσιακή Καλαματιανή συνταγή που συνδυάζει το αλμυρό με το γλυκό που οι ρίζες της χάνονται μέσα στο χρόνο.
ΥΛΙΚΑ για 6 άτομα 1 μεγάλο ψάρι (ροφός, συναγρίδα, σφυρίδα) περίπου 1 ½ - 2 κιλά, 3 μεγάλα κρεμμύδια κομμένα σε ροδέλες, 3 σκελίδες σκόρδο ψιλοκομμένο,2 ντομάτες κομμένες σε φέτες,1 νεροπότηρο φρέσκο χυμό ντομάτας,1 φλιτζάνι τσαγιού μαύρη Κορινθιακή σταφίδα, 2-3 φύλλα δάφνης,1 φλιτζ τσαγιού Καλαματιανό ελαιόλαδο, αλάτι, πιπέρι. 
 ΕΚΤΕΛΕΣΗ : Σε ένα μεγάλο τηγάνι αδειάζετε το ελαιόλαδο και σοτάρετε τις ροδέλες του κρεμμυδιού μαζί με το σκόρδο μέχρι να μαλακώσουν. Αδειάζετε μέσα το νεροπότηρο με το φρέσκο χυμό ντομάτας και βράζετε για 5 λεπτά. Ρίχνετε μέσα τη Κορινθιακή σταφίδα και ανακατεύετε.                                                                             Παίρνετε μια βαθιά κατσαρόλα και βάζετε στον πάτο της τις ροδέλες της ντομάτας, ακουμπάτε επάνω τους το ψάρι. Αν είναι μεγάλο κόφτε το στη μέση. Βάζετε τη δάφνη, αλατοπιπερώνετε και αν χρειάζεται προσθέστε λίγο χλιαρό νερό μέχρι η σάλτσα να σκεπάσει σχεδόν το ψάρι.                                                                                     Μαγειρεύετε σε σιγανή φωτιά μέχρι η σάλτσα να δέσει καλά και να ανεβεί το λάδι στην επιφάνεια.                                                    Το φαγητό σερβίρεται  χλιαρό.                                     Σημείωση. Τούτη η συνταγή γίνεται εξαιρετική και με μπακαλιάρο ξαλμυρισμένο σε φιλέτο. 

                        5. ΚΟΚΟΡΑΣ ΜΠΑΡΔΟΥΝΙΩΤΙΚΟΣ
                                     (Μανιάτικη συνταγή)
Μια απίστευτα υπέροχη γεύση που μπορεί να γίνει και με κόκορα και με κοτόπουλο.  Όσοι τη δοκίμασαν ξαναζήτησαν να φάνε αυτό το νοστιμότατο φαγητό.
 ΥΛΙΚΑ για 6-8 άτομα
1 χωριάτικη κότα 1 ½ - 2 κιλά κομμένη σε μερίδες, 1 φλιτζάνι  τσαγιού ελαιόλαδο, 4-5 κρεμμύδια κομμένα σε χοντρά κομμάτια, 1 ποτήρι κρασιού κόκκινο κρασί, ½ κιλό τριμμένη φρέσκια ντομάτα,  2 κουταλιές πελτέ,  2 φύλλα δάφνης, 3 σκελίδες σκόρδο,  5-6 σπυράκια μπαχάρι,  1 κοφτό κουταλάκι κανέλα, 150 γραμ κεφαλοτύρι κομμένο σε μικρά κομμάτια, 50 γραμ τριμμένη ξερή μυζήθρα, 100 γραμ κεφαλογραβιέρα κομμένη σε μικρά κομμάτια, αλάτι, πιπέρι.
ΕΚΤΕΛΕΣΗ
1.Ζεσταίνουμε το λάδι σε μια βαθιά κατσαρόλα και σοτάρετε τις μερίδες της κότας μέχρι να
ροδοκοκκινίσουν. Αν δεν χωράνε όλες μαζί κάντε το σε 2 δόσεις. Βάλτε τη σοταρισμένη κότα σε μια πιατέλα..
2. Ρίξτε μέσα στη κατσαρόλα το κρεμμύδι, σοτάρετέ το καλά και στη συνέχεια ξαναβάλτε τη κότα μέσα στη κατσαρόλα..
3. Ρίξτε τα φύλλα της δάφνης, το σκόρδο, το μπαχάρι, πασπαλίστε με τη κανέλα και σβήστε με το κόκκινο κρασί.
4. Διαλύστε τον πελτέ σε 1 νεροπότηρο νερό και αδειάστε τον μέσα. Αλατίστε ελαφρά και πιπερώστε. Χαμηλώστε τη φωτιά, σκεπάστε τη κατσαρόλα και αφήστε τη κότα να μαγειρευτεί για 1 ώρα.
5. Μειώστε ακόμα περισσότερο τη φωτιά, ρίξτε μέσα τη πασπαλισμένη μυζήθρα καθώς και τα κομματάκια από το κεφαλοτύρι και τη κεφαλογραβιέρα.
6. Φέρτε 2 βόλτες με ξύλινη κουτάλα το φαγητό να μισολειώσουν τα τυριά και το σερβίρετε ζεστό στο τραπέζι.
7. Το συνοδεύετε με μακαρόνια ή πατάτες τηγανητές..
8. Σημείωση. Μερικές καλές νοικοκυρές σε τούτη τη κότα λίγο πριν βάλουν το τυρί προσθέτουν και 1 φλιτζ τσαγιού πράσινες τσακιστές ελιές που ομολογουμένως είναι πεντανόστιμες.  Κάντε  το, το φαγητό σας θα γίνει τέλειο                                                              

                            6. 
ΡΕΓΑΛΙ ΜΑΝΗΣ
ΥΛΙΚΑ: 1 αρνίσια συκωταριά,  2 ψιλοκομμένα Κρεμμύδι(α), 400 γρ. ψιλοκομμένα. Ντοματάκια, 1 κουτ. Ντοματοπολτός, ¼ κουταλ. Γλυκού μοσχοκάρυδο,  ¼ κουταλ. Γλ. Μπαχάρι, 100 γρ. Λάδι, 200 γρ. Κρασί κόκκινο ξηρό,  300 γρ. μακρύκοκκο Ρύζι, Αλάτι Πιπέρι.                                                                                                    ΕΚΤΕΛΕΣΗ: Πλένετε καλά τη συκωταριά και τη ζεματάτε για 4-5 λεπτά σε βραστό νερό. Τη βγάζετε και την αφήνετε να κρυώσει. Με ψαλίδι την κόβετε σε κύβους. Βάζετε σε κατσαρόλα το λάδι και τηγανίζετε τα κρεμμύδια και τη συκωταριά για 5-6 λεπτά, να ροδίσουν απ' όλες τις πλευρές. Προσθέτετε το κρασί, το μοσχοκάρυδο, το μπαχάρι και αλατοπιπερώνετε. Ανακατεύετε για 2-3 λεπτά και προσθέτετε τις ντοματούλες και τον ντοματοπολτό. Σκεπάζετε και σιγοβράζετε για 35-40 λεπτά, να μείνουν μόνο με τη σάλτσα τους. Στο μεταξύ βράζετε το ρύζι σε αλατισμένο νερό, στραγγίζετε και βάζετε σε πιατέλα. Περιχύνετε με τη συκωταριά και τη σάλτσα και σερβίρετε αμέσως με φρέσκο ψωμί και κόκκινο κρασί.
                          7. ΧΟΙΡΙΝΟ ΜΕ ΣΚΟΡΔΟΦΥΛΛΑ
   (Από τη Δήμητρα Γκλεζάκου, στο βιβλίο Γεύσεις Μάνης της κας Κατ. Εξαρχουλέα)
ΥΛΙΚΑ. 1 κιλό σκόρδα φρέσκα, ι κιλό χόρτα κήπου (μυρωδιές), 2 κούπες ελαιόλαδο Μάνης, 2 κιλά χοιρινό με δέρμα σε μερίδες, αλάτι και πιπέρι.
ΕΚΤΕΛΕΣΗ. Κόψτε τα σκορδόφυλλα και τα χόρτα του κήπου. Πλύνετέ τα και βάλτε τα μέσα σε κατσαρόλα με νερό που βράζει. Βράστε τα 5΄ και στραγγίστε τα, βάλτε το λάδι σε κατσαρόλα πάνω σε δυνατή φωτιά. Όταν κάψει, ρίξτε μέσα τα κομμάτια του κρέατος και σοτάρετέ τα καλά απ’ όλες τις πλευρές. Ρίξτε μέσα το αλάτι, το πιπέρι και 2 κούπες νερό, σκεπάστε και σιγοβράστε ώσπου να μισομαλακώσει το κρέας. Ρίξτε μέσα τα χόρτα και συνεχίστε το βράσιμο σε χαμηλή φωτιά, ώσπου να βράσουν τα χόρτα και να μαλακώσει το κρέας. Σερβίρεται ζεστό με λεμόνι.