ΜΑΣ ΑΝΟΙΞΑΤΕ ΤΗΝ ΟΡΕΞΗ ΚΑΙ ΘΑ ΣΑΣ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΑΛΛΑ
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΜΑΣ
Η ανταπόκριση και άλλων Μεσσηνίων για τα παλιά ονόματα των χωριών της Μεσσηνίας, συνεχίστηκε και αυτήν την εβδομάδα με μεγάλη ανταπόκριση. Αυτό καταδεικνύει ότι οι Μεσσήνιοι ακόμη και σήμερα συνεχίζουν να ενδιαφέρονται για την παράδοση και όσοι έχουν πρόσβαση στο Internet πραγματικά ενδιαφέρονται και μας στέλνουν τις δικές τους πληροφορίες. Εμείς θα συνεχίσουμε την προσπάθεια που ξεκινήσαμε και όπως έχουμε αναφέρει και στο προηγούμενο (β΄μέρος). Συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι όταν θα ολοκληρωθεί η έρευνάμας θα κάνέι να θυμηθούν οι παλιοί και να μάθουν νέοι.
Σ' αυτό το γ΄ μέρος της έρευνάς μας συγκεντρώσαμε και τις πρώτες λέξεις και ιδιοματισμούς των Μεσσηνίων που μίλαγαν και ορισμένοι μιλούν ακόμη αφού όπως και να έχει κατάλοιπα υπάρχουν
Φυσικά συνεχίζουμε να ζητάμε τη βοήθειά όλων των Μεσσηνίων, όπου και να βρίσκονται.
Ρίξτε λοιπόν μια ματιά στα παρακάτω τα νέα μας δεδομένα τα οποία περιλαμβάνουν και το τμήμα με τις Μεσσηνιακές λέξεις.
ΚΑΘΕ ΚΥΡΙΑΚΗ ΘΑ ΣΑΣ ΕΠΙΦΥΛΛΑΣΟΥΜΕ
ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ
ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ & ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ.
1. ΑΒΡΑΜΙΟΥ =Το Αβραμιού είναι ένα χωριό στην κεντρική Μεσσηνία. Απέχει 10 χλμ. από την Μεσσήνη, 5,5 από την παραλία και 19 χλμ. από την Καλαμάτα. Χτίστηκε γύρω στο 1816 και τότε είχε 32 οικογένειες. Κατά την Τουρκοκρατία ήταν χωριό της επαρχίας Κορώνης. Το 1835 το Αβραμιού έγινε κομάτι της επαρχίας Μεσσήνης και κεφαλοχώρι του Δήμου Λευκοθέας. Τον Αύγουστο του 1840 προσχώρησε στον δήμο Αριστομένους. Το 1846 το Αβραμιού καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά από σεισμούς. Λίγα χρόνια μετά, το 1860 ιδρύθηκε το δημοτικό σχολείο του χωριού. 10 χρόνια μετά το Αβραμιού εγινε το κεφαλοχώρι του δήμου Αριστομένους. Σήμερα είναι χωριό του δήμου Μεσσήνης. Το δημοτικό διαμέρισμα του Αβραμιού περιλαμβάνει επίσης το Δρακονέρι, τον Αγ. Αυγουστίνο και φυσικά το ίδιο το χωριό. Μαζί με αυτά τα χωριά ο πληθυσμός του Δ.Δ. ανέρχεται σε 591 κατοίκους.
2.ΑΡΙΟΧΩΡΙ = ΓΑΪΔΟΥΡΟΧΩΡΙ, ΒΛΑΧΑΤΑΓΑ
Η σημερινή ονομασία δόθηκε στις 4 Νοεμβρίου του 1927.
3. ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ = ΚΟΠΑΝΟΙ To Ακρογιάλι είναι παραθαλάσσιο χωριό του Καποδιστριακού Δήμου Αβίας και του νυν Δήμου Δ. Μάνης του νομού Μεσσηνίας που περιλαμβάνει τους οικισμούς Παλιόχωρα, Αρχοντικό και Ακρογιάλι.
4. ΑΛΑΓΟΝΙΑ = ΣΙΤΣΟΒΑ
Ένα από τα πανέμορφα χωριά του Ταϋγέτου. Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο ?Καλαμάτας.
5.ΑΛΤΟΜΙΡΑ = Τα Αλτομιρά είναι ορεινό χωριό του Δήμου Αβίας του Νομού Μεσσηνίας. Το χειμώνα είναι ακατοίκητα ενώ το καλοκαίρι κατοικούν λίγοι κτηνοτρόφοι και κάποιοι παραθεριστές. Τα Αλτομιρά αναφέρονται για πρώτη φορά το 1618 με πληθυσμό 20 οικογένειες. Στη συνέχεια περιλαμβάνονται σχεδόν σε όλες τις απογραφές και αναφορές χωριών της Έξω Μάνης
6. ΑΝΘΟΥΣΑ = ΖΕΖΑ ή ΔΕΡΕ (παλαιότερα)Το Ζέζα είναι Αλβανική λέξη και σημαίνει μαύρος από
το χρώμα του χώματος της περιοχής.
7. ΑΡΤΕΜΙΣΙΑ = ΤΣΕΡΝΙΤΣΑ ή ΤΖΕΡΝΙΤΖΑ Στα Σλάβικα σημαίνει περιοχή με πολλές μουριές, που υπήρχαν τότε στην περιοχή. Βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μ. στον Ταύγετο.
8. ΑΝΩ ΔΩΡΙΟ = ΣΟΥΛΙΜΑ
12.ΑΣΠΡΟΠΟΥΛΙΑ = ΜΠΙΣΜΠΑΡΔΙ
Και αυτό το χωριό άλλαξε το παλιό του όνομα το 1927.
13.ΑΜΜΟΣ = ΜΠΑΛΙΑΓΑΣ Η παλιά ονομασία του χωριού αναφέρεται στις απογραφές των Ενετών κατακτητών της Πελοποwήσου, το 1689 και το 1700. Σ' αυτές αναφέρονται (στην Ιταλική γλώσσα), τα σπίτια, οι οικογένειες, οι κάτοικοι, τα γεωγραφικά όρια του χωριού και τα ζώα που διατηρούσαν οι κάτοικοι του Baliaga (όπως το γράφουν), προκειµένου οι «πολιτισµένοι» κατακτητές, να φορολογήσουν συστηµατικά και επακριβώς τους τότε κατοίκους του χωριού.
14. ΑΝΑΛΗΨΗ = ΤΖΙΤΖΩΡΗ
Η Ανάληψη είναι συνδυασμός του γαλάζιου και του πράσινου, της καυτής άμμου και της δροσερής θαλάσσιας αύρας, του ολόλαμπρου ήλιου και του καθάριου έναστρου ουρανού…
Για κάποιους ο κόσμος όλος, για άλλους, αγαπημένος τόπος προορισμού των καλοκαιρινών διακοπών τους, τόπος ξεγνοιασιάς, ξεκούρασης και περισυλλογής ενίοτε ή τόπος νοσταλγίας για τους ξενιτεμένους.
Για τους περισσότερους όμως είναι μια άνευ σημασίας μαύρη κουκίδα στον χάρτη. (Μέρος αποσπάσματος Ιστορικό κείμενο του αείμνηστου καθηγητή Ευστάθιου Γ. Σταθόπουλου.)
15. ΑΥΛΩΝΑ = ΚΑΡΑΜΟΥΣΤΑΦΑ
Χωριό της Τριφυλίας 28 χλμ από την Κυπαρισσία, σε υψόμετρο 635μ. ιστορία του αρχίζει από το 1500 -1600 μ.χ. περίπου με το όνομα Καραμούσταφα. Ήταν έδρα του Τούρκου αγά Καρα-Μουσταφά, από τον οποίο πήρε το όνομα. Αρχικά με το όνομα αυτό δηλωνόταν όλη η περιοχή του τσιφλικιού του αγά από τη Λώζαινα μέχρι του Μάρκου. Αργότερα το όνομα έμεινε μόνο για το χωριό. Μετονομάστηκε το 1922.
16.ΑΜΠΕΛΟΦΥΤΟ = ΑΓΟΡΕΛΙΤΣΑ
Το Αμπελόφυτο είναι ένα χωριό της ευρύτερης περιοχής της Χώρας Τριφυλίας και το όνομά του το πήρε από τα πολλά αμπέλια όπου παραγόταν ένα υπέροχο κρασί. σήμερα δεν παράγεται η ποσότητα που παραγόταν άλλοτε.
17. ΑΜΦΙΘΕΑ = ΒΡΩΜΟΒΡΥΣΗ Τη σημερινή ονομασία την πήρε το 1957.
18. ΑΚΡΙΤΟΧΩΡΙ = ΓΡΙΖΙ Παλιός οικισμός που δεν τον έχτισαν τυχαία, αφού βρίσκεται ανάμεσα στα κάστρα Κορώνης και Μεθώνης.
19. ΑΓΑΛΙΑΝΗ ΤΡΙΦΥΛ. =ΑΓΑΛΙΑΝΗ Το χωριό της Αγαλιανής ευρίσκεται στο βορειότερο άκρο της επαρχίας Τριφυλίας του νομού Μεσσηνίας σε υψόμετρο 404 μ.Τα παλαιότερα γραπτά στοιχεία (σωζόμενα και γνωστά - ως σήμερα τουλάχιστον-) είναι τα απογραφικά δελτία της Βενετικής Διοίκησης του έτους 1689 - οι Βενετοί το έτος αυτό υπό τη διοίκηση του προνοητή Κόρνερ, διενήργησαν μερική απογραφή της Πελοποννήσου (περισσότερες λεπτομέρειες στο κεφάλαιο για την πληθυσμιακή εξέλιξη) όπου συναντάται οικισμός με το όνομα Αγαλιανή με 29 κατοίκους. Η Αγαλιανή - πριν από αυτή τη χρονολογία έδρα ενός ή δύο Αγάδων; Εδώ υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη ότι ο Αγάς ήταν αδύνατος, λεπτός = λιανός άρα Αγά-λιανός = Αγαλιανή. Η δεύτερη ότι το δεύτερο συνθετικό της λέξης λιανή στα Τούρκικα σημαίνει το στέκι, το κονάκι, η εξοχική κατοικία του Αγά. Κατά άλλη άποψη κατά το 1200-1300 Μεγάλοι γαιοκτήμονες εκείνης της εποχής άφησαν το όνομά τους στα τοπωνύμια της περιοχής όπως: Γαργαλιάνοι, Αγαλλιανού, Λαγγουβάρδου, Κούντουρα, Ρωμανού, Χανδρινού κλπ.πιθανόν το χωριό να πήρε από εκεί το όνομάτου.
20. ΑΡΑΠΟΧΩΡΙ = ΛΙΝΑΡΔΕΝΑ. Είναι ένα μικρό χωριό λίγο πριν τη Λογγά του πρ. Δήμου Αίπειας και του νυν Δήμου Μεσσήνης
21. ΒΛΑΣΗ = ΒΛΑΣΑΙΪΚΑ Το όνομα το χρωστάει στο Γεροβλάση αρχηγό της μεγάλης Αρκαδικής οικογένειας, ο οποίος ίδρυσε το χωριό αφού έδειρε ένα Τούρκο που προσπάθησε να προσβάλει την αδελφή του Κατερίνα. Επρόκειτο για οικογένεια τσοπαναραίων.
22. ΒΑΛΤΑ = Η Βάλτα Τριφυλίας βρίσκεται στο νομό Μεσσηνίας ανάμεσα στις πόλεις των Φιλιατρά και Γαργαλιάνοι σε υψόμετρο 237. Είναι δημοτικό διαμέρισμα του τέως, πλέον, δήμου Γαργαλιάνων, και νύν Τριφυλίας με πληθυσμό 284 κατοίκων.
23.ΒΑΛΥΡΑ = ΤΖΕΦΕΡΕΜΙΝΙ Η Βαλύρα αποτελεί κωμόπολη της Μεσσηνίας στους πρόποδες του Ιερού όρους της Ιθώμης, όπου βρίσκεται και η έδρα του ομώνυμου καποδιστριακού Δήμου, σε μια παραγωγική κοιλάδα η οποία περιβρέχεται από τους ποταμούς Πάμισο και Μαυροζούμενα, με 1.005 κατοίκους στην απογραφή του 2001.
24.ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟ = To Βλαχόπουλο είναι ένα χωριό στο κέντρο του Νομού Μεσσηνίας και έδρα του Δήμου Παπαφλέσσα. Το χωριό εκτείνεται στους πρόποδες του βουνού Μαγκλαβάς και βρίσκετε μόλις 20 km από την κοντινότερη παραλία. Ο πληθυσμός του χωριού ανέρχεται στους 1.421 κατοίκους. Οι κάτοικοι ασχολούνται αποκλειστικά με τη γεωργία. Παράγουν (κυρίως) υψηλής ποιότητας ελαιόλαδο. Επίσης καλλιεργούν αμπέλια και Κορινθιακή σταφίδα σε μικρή έκταση σήμερα, ενώ παλαιότερα η καλλιέργεια της σταφίδας ήταν η κυριότερη ασχολία.
Στο Βλαχόπουλο βρίσκεται μια από τις πρώτες Χριστιανικές εκκλησίες της Μεσσηνίας, ο Άγιος Γεώργιος που βρίσκεται στο νεκροταφείο του χωριού.
25.ΓΛΥΚΟΡΡΥΖΙ = ΜΟΥΡΤΑΤΟΥ. Το Γλυκορρίζι βρίσκεται στο νομό Μεσσηνίας και ανήκει διοικητικά στο Δήμο Αετού. Ο πληθυσμός του χωριού αριθμεί περί τα 60 άτομα, ενώ τους θερινούς μήνες ανέρχεται σε διπλάσιο αριθμό.Μέχρι τις αρχές του 20 αιώνα, το χωριό ονομαζόταν Μουρτάτου.
Το χωριό κατοικείται αδιάκοπα από τουλάχιστον τον 17 αιώνα (βάσει Βενετικών αρχείων) ενώ κατά την προεπαναστατική περίοδο ο πληθυσμός της κοινότητας αυξήθηκε σταδιακά λόγω των πληθυσμιακών ανακατάξεων της εποχής.
26.ΔΑΦΝΗ = ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΧΩΡΙΟ. Η Δάφνη είναι ελληνικό χωριό, που υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Πεταλιδίου του Νομού Μεσσηνίας. Αριθμεί σήμερα ( 2010 )περίπου 200 κατοίκους.
Η ονομασία Δάφνη είναι σχετικά νέα και προήλθε μετά από την απόφαση των κατοίκων του χωριού να αλλάξουν το παλιό όνομά του, «Καινούργιο Χωριό», λόγω του ότι στο Νομό υπάρχει και άλλο χωριό με το ίδιο όνομα. Απέχει 9 χλμ. από το Πεταλίδι και 24 χλμ. από την Καλαμάτα, την πρωτεύουσα του Νομού.
27.ΔΕΝΔΡΑ = Τα Δενδρά είναι ορεινό χωριό του νομού Μεσσηνίας. Είναι χτισμένα στις βόρειες πλαγιές του Ταΰγετου σε υψόμετρο 1.160 μέτρων και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Πελοποννήσου. Διοικητικά ανήκουν στον δήμο Αβίας και σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός τους είναι 54 κάτοικοι, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός αυξάνεται.
28.ΕΛΑΙΟΧΩΡΙ = ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ. Το Ελαιοχώρι βρίσκεται ανατολικά σε σχέση με την Καλαμάτα σκαρφαλωμένο στις πλαγιές του δυτικού Ταϋγέτου στο "Καλάθι". Το Ελαιοχώρι, βρίσκεται στη βορεινή πλαγιά λόφου, στο μέρος που ήταν κτισμένη η αρχαία πόλη Καλάμαι. Ο λόφος προστάτευε την πόλη από την θέα των πειρατών από το λιμάνι της Καλαμάτας, ενώ από την κορυφή του φαίνεται ο Μεσσηνιακός κόλπος, απέναντι το Πεταλίδι και η Κορώνη ενώ μπροστά του απλώνεται η Μεσσηνική πεδιάδα (η "Μακαρία" όπως την ονόμαζαν οι αρχαίοι Έλληνες).
29. ΝΕΡΑΪΔΟΒΡΥΣΗ = ΚΟΥΤΣΟΜΑΔΙ Από την Τούρκικη ανθρωπονυμία Κουτσού μέτη.
30.ΕΛΛΗΝΟΕΚΚΛΗΣΙΑ = ΣΑΜΑΡΙ
Ονομάσθηκε Σάμαρι από την Αγ. Σαμαρίνα που είναι εκεί κοντά. Η σημερινή ονομασία
πιθανόν να προήλθε από το εκκλησάκι του είναι πλησίον της κορυφής του βουνού ψωριάρη.
31. ΚΑΠΛΑΝΙ = Βρίσκεται λίγο πριν φτάσουμε στην Κορώνης και στα Τούρκικα σημαίνει τίγρις και κατ’ επέκταση πολεμικός, ανδρείος, αιμοβόρος άνδρας.
32.ΠΛΑΤΑΝΟΒΡΥΣΗ = ΚΑΝΤΗΛΙΣΚΕΡΙ,
Βρίσκεται και ανήκει στην πρώην κοινότητα Χανδρινού Πυλίας
33. ΚΑΜΠΟΣ ΑΒΙΑΣ = Μανιάτικη Κωμόπολη που σύμφωνα με τους αρχαιολόγους εκεί ήταν χτισμένη η Ομηρική πόλη Ενόπη. Την Ενόπη διαδέχθηκε η Γερήνια που ήταν μέλος στο «κοινό των ΕλευθεροΛακώνων.
34.ΚΑΖΑΡΜΑ = ΝΤΟΥΒΡΕΪΚΑ
Το χωριό αυτό είναι στο δρόμο που μάμε για την Πύλο. Είναι η διασταύρωση που πηγαίνοντας δεξιά μα οδηγεί στα χωριά Χαντζή, Βλαχόπουλο κλπ Ενώ αριστερά μας οδηγεί στη φυσική ομορφιά της Μεσσηνίας το Πολυλήμνιο.Η ονομασία προέρχεται απο παλαιό Βενετικό κάστρο. Στη διάρκεια της κατοχής οι Γερμανοί έκαψαν όλα τα σπίτια και οι κάτοικοι μετακόμισαν στην σημερινή θέση του οικισμού
35. ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ = ΜΠΙΛΙΟΒΑ
Είναι χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης πλησίον του Κάμπου
36.ΚΟΡΥΦΑΣΙΟ = ΟΥΣΜΑΝΑΓΑ. Το χωριό αυτό βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή της Πυλίας, πλησίον των χωριών Πλάτανος, Ίκλαινα κλπ
37.ΛΑΜΠΑΙΝΑ = ΛΕΖΙ Η Λάμπαινα είναι χωριό του τέως Δήμου Ιθώμης και νυν Μεσσήνης. Απέχει 21 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα και 10 χιλιόμετρα από την αρχαία Μεσσήνη. Το αρχικό όνομα του χωριού ήταν Λέζι. Μετονομάστηκε σε Λάμπαινα στις 2 /6/ 1921.
38.ΜΑΓΟΥΛΑ ΜΕΛΙΓΑΛΑ Παραμένει η ίδια ονομασία. Η Μαγούλα, είναι σλαβική λέξη άλλα η ετυμολογία της ανάγεται στην λατινική γλώσσα (magules-μάγουλο, μικρός λοφίσκος).
39. ΝΕΡΑΤΖΙΑ = ΠΑΣΑΛΙΝΑ. Έίναι ένα μικρό χωριό που βρίσκεται μεταξύ Αγ. Ανδρέα και Λογγά
40. ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟ = ΞΕΡΟΚΑΣΙ
Το χωριό αυτό βρίσκεται κοντά στο Τρίκορφο. Τη σημερινή του ονομασία την πήρε μάλλον από το
Παλιό κάστρο (Σαφλαούρο) που είναι στο βουνό πάνω από το χωριό.
41.ΠΡΟΣΗΛΙΟ = ΛΙΑΣΙΝΟΒΑ Είναι ένα Μανιατοχώρι που είναι το τελευταίο χωριό πριν φτάσουμε στην Καρδαλύλη. Είναι κάτω από το χωριό Τσέρια.
42. ΠΥΡΓΑΚΙ, ΠΥΡΓΟΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ. Χωριό πλησίον των Γαργαλιάνων. Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν βοσκοί και ήλθαν από τα χωριά Πυργάκι και Νεμνίτσα Βυτίνας.
Σύμφωνα με σχόλιο επισκέπτη της ιστοσελίδας μας, το χωριό ποτέ δεν λεγόταν ΠΥΡΓΑΚΙ, αφού σύμφωνα με απογραφή των Ενετών το 1684 αναφερόταν ως ΠΥΡΓΟΣ. Το ΠΥΡΓΑΚΙ έγινε μεταπολεμικά για να διακρίνεται από τον Πύργο της Ηλείας. Όσο για την καταγωγή των κατοίκων όντως είναι από την Αρκαδία αλλά όχι από τα χωριά που αναφέρονται.
Ευχαριστούμε το φίλο επισκέπτη μας για τη συμβολή του.
43.ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΟ = ΒΑΡΟΥΣΙΑ
Είναι χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης ανήκει στον τ. Δήμο Αβίας, και βρίσκεται πλησίον της έδρας του Δήμου τον Κάμπο. Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Δ. Μάνης.
44.ΣΠΕΡΧΟΓΕΙΑ = ΚΟΥΡΤΣΑΟΥΣΙ Είναι χωριό που άπέχει 7 χλμ από την Καλαμάτα. Σήμερα είναι Δημοτικό Διαμέρισμα του νέου Καλλικρατικού Δήμου Καλαμάτας. Δεν έχει διευκρινησθεί ακόμη από που προέρχεται και το όνομα Σπερχογεία και το όνομα Κουρτσαούσι.
Για τα επόμενα χωριά, μέχρι τώρα δεν έχουμε περισσότερα στοιχεία.
45. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ = ΣΚΑΡΜΙΓΚΑ
46. ΠΑΛ. ΛΟΥΤΡΟ = ΛΙΚΟΝΤΟΥΖΙ
47. ΑΝΘΕΙΑ = ΒΕΪΖΑΓΑ
48. ΑΙΠΕΙΑ = ΦΑΡΜΙΣΙ
49. ΑΙΘΑΙΑ = ΝΤΕΛΙΜΕΜΙ
50. ΧΑΡΑΥΓΗ (Μάνης) = ΤΡΙΚΟΤΣΟΒΑ
52. ΔΑΣΟΧΩΡΙ = ΛΥΚΟΥΡΕΣΙ
53. ΕΞΟΧΙΚΟ ΚΟΡΩΝΗΣ = ΓΑΛΛΕΪΚΑ
54. ΕΞΟΧΙΚΟ ΦΙΛΙΑΤΡΩΝ =ΚΑΤΣΙΜΠΑΛΗ
55. ΚΑΤΩ ΚΑΡΒΕΛΙ = ΧΑΝΑΚΙΑ
56. ΚΑΡΒΕΛΙ = ΚΟΥΤΣΑΒΑ ΚΑΡΒΕΛΙ
57. ΚΑΡΥΟΒΟΥΝΙ ΜΑΝΗΣ = ΑΡΑΧΩΒΑ
58. ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟ = ΧΑΛΒΑΤΣΟ
59. ΚΥΒΕΛΕΙΑ ΜΗΛΕΑΣ = ΓΑΡΜΠΕΛΙΑ
60. ΚΟΚΛΑ = ΒΗΔΥΣΟΒΑ
61. ΛΑΔΑ = ΚΟΥΤΣΑΒΑ ΛΑΔΑ
62. ΜΑΘΙΑ = ΔΡΑΓΚΑ
63. ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ =ΑΝΩ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ ή ΑΝΩ ΧΩΡΑ
64. ΜΙΚΡΗ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ = ΠΑΛΙΟ ΧΩΡΙΟ ή ΜΥΛΟΙ
65.ΝΕΔΟΥΣΑ =ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΒΑ 57. ΠΕΥΚΟ ΟΙΧΑΛΙΑΣ = ΜΠΑΛΑ
66. ΠΗΓΕΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ = ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΒΑ
67. ΠΛΑΤΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ = ΚΑΝΑΛΟΥΠΟΥ
68. ΑΓ.ΝΙΚΩΝΑΣ = ΠΟΛΙΑΝΑ
69. ΣΙΤΟΧΩΡΙ ΤΡΙΦΥΛ. = ΠΙΤΣΑ
70. ΤΡΙΚΟΡΦΟ = ΠΕΝΤΙΑΣ
71. ΦΑΡΑΚΛΑΔΑ = ΦΩΤΕΙΝΟΣ ΦΑΡΟΣ
72. ΦΛΕΣΙΑΔΑ(Νέστωρος) = ΠΑΙΔΕΜΕΝΟΥ
73. ΦΟΙΝΙΚΟΥΝΤΑ = ΤΑΒΕΡΝΑ
74. ΣΤΕΝΗΚΛΑΡΟΣ = ΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙ
75. ΚΑΡΝΑΣΙ = ΤΣΟΡΩΤΑ
76. ΤΡΙΚΗ = ΤΟΣΚΕΣΙ
70. ΦΙΛΙΑ = ΔΟΓΑΤΖΗΔΕΣ
77. ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΟΣ = ΒΕΛΗ
78. ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ = ΑΡΚΑΔΙΆ
79. ΧΡΥΣΟΧΩΡΙ = ΒΛΑΚΑ (Μετονομασία το 1907)
80. ΜΑΛΘΗ = ΜΠΟΝΤΙΑ
81. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ = ΚΟΝΤΟΓΟΝΙ
82. ΦΑΛΑΝΘΗ = ΠΑΝΙΑΡΗ
83. ΠΗΔΑΣΟΣ = ΧΟΝΖΟΓΛΙ ή Αβαρινίτσα
84. ΥΑΜΕΙΑ (Πυλίας) = ΤΖΑΪΖΙ
85. ΑΣΙΝΗ ΚΟΡΩΝΗΣ = ΤΖΑΦΕΡΟΓΛΙ
86. ΑΝΔΑΝΙΑ = ΣΑΝΔΑΝΙ
87. ΓΛΥΦΑΔΑ ΠΥΛΙΑΣ = ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΗ
88. ΑΡΙΣ = ΑΣΛΑΝΑΓΑ
89. ΔΡΟΣΟΠΗΓΗ = ΒΙΔΙΣΟΒΑ (Αλλαγή ονόματος από το 1930)
90. ΚΑΤΩ ΜΕΛΠΕΙΑ = (Γαλαζιον-Γαράτζα-Μπογάζι-Μέλπεια)
91. ΠΟΛΥΘΕΑ = ΜΑΛΙΚΙ
92. ΧΩΡΑ = ΛΙΓΟΥΔΙΣΤΑ
93. ΡΙΖΟΧΩΡΙ = ΜΠΡΕΧΤΙ
94. ΠΕΡΔΙΚΟΝΕΡΙ = ΠΟΔΟΓΟΡΑ
95. ΠΤΕΡΗ = ΣΚΛΑΒΑΙΪΚΑ
96. ΤΡΙΟΔΟΣ = ΑΛΗ ΤΣΕΛΕΠΗ
97. ΟΙΧΑΛΙΑ = ΑΛΗ ΤΣΕΛΕΠΗ & ΤΟΣΚΕΣΙ
98. ΠΕΤΡΙΤΣΙ = ΑΡΝΑΟΥΤΑΛΙ
99. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ = ΓΡΕΒΙΤΣΑ χωριό της Μεθώνης
100. ΔΡΑΚΟΝΕΡΙ = ΙΣΜΑΗΛ
101. ΚΟΡΟΜΗΛΙΑ = ΖΑΓΟΡΑΙΝΑ ή ΤΑΓΑΡΑΙΝΑ
102. ΠΟΛΥΛΟΦΟΣ = ΔΑΡΑΚΛΗ
103.ΠΛΑΤΑΝΟΒΡΥΣΗ = ΚΑΛΙΣΚΗΡΙ
104. ΚΑΡΠΟΦΟΡΑ = ΚΑΡΑΚΑΣΕΛΙ ή ΚΑΡΑΚΑΒΕΛΙ
105. ΚΕΝΤΡΙΚΟ = ΚΟΥΡΤΑΓΑ
106. ΠΙΛΑΛΙΣΤΡΑ = ΚΟΥΡΤΑΛΙ
107. ΣΤΕΝΩΣΙΑ = ΛΕΖΑΓΑ
108. ΔΙΟΔΙΑ = ΛΟΪ
109. ΡΕΜΑΤΙΑ = ΛΟΥΜΙ
110. ΚΑΛΛΙΘΕΑ = ΜΕΜΕΡΙΖΙ
111. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ = ΜΙΝΑΓΙΑ
112. ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗ = ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΠΑΣΑ
113. ΚΑΛΛΙΡΟΗ = ΜΠΟΥΓΑ
114. ΕΥΑ = ΝΑΖΗΡΙ
115. ΚΥΝΗΓΟΣ = ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟ
116. ΜΥΡΣΙΝΟΧΩΡΙ = ΠΙΣΠΙΣΙΑ
117. ΧΡΥΣΟΚΕΛΑΡΙΑ = ΣΑΡΑΤΖΑΣ
118. ΕΛΑΙΟΦΥΤΟ = ΣΓΡΑΠΑ
119. ΑΡΣΙΝΟΗ = ΣΙMΙΖΑ
120. ΚΑΛΑΜΑΚΙ = ΤΟΥΡΚΟΒΡΥΣΗ
121. ΑΧΛΑΔΟΧΩΡΙ = ΧΑΪΚΑΛΙ
122. ΛΕΥΚΟΧΩΡΑ = ΧΑΣΤΕΜΙ
123. ΦΟΙΝΙΚΗ ΜΕΘΩΝΗΣ = ΑΓΑΤΖΙΚΙ
Στην επόμενη ανάρτησή μας της προσεχούς Κυριακής τα χωριά θα τα κατατάξουμε κατ' αλφαβητική σειρά.
Θα έχουμε δε και άλλες λαογραφικές εκπλήξεις
ΙΔΙΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΠΟΛΛΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ.
Είναι εκπληκτική ! ! ! η συμμετοχή πάρα πολλών Μεσσηνίων από τη Μεσσηνία και από την υπόλοιπη Ελλάδα που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας για να κλαταγράψουμε τις λέξεις που χρησιμοποιούσαν οι παλαιότεροι και που μιλάνε ακόμη και σήμερα πολλοί Μεσσήνιοι ευρισκόμενοι εντός και εκτός Μεσσηνίας. Δείτε παρακάτω περί τις 152 λέξεις και φράσεις που βρήκαμε μέχρι σήμερα.
Αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής ιστορίας είναι και οι ιδιωματισμοί της γλώσσας, που χρωμάτιζαν την ομιλία των κατοίκων της Μεσσηνίας και την έκαναν πιο χυμώδη, πιο εκφραστική και πιο αυθόρμητη, και που θ’ αναφέρουμε ενδεικτικά μόνο μερικές λέξεις από αυτές. Όσον αφορά την προφορά της γλώσσας, θα πρέπει να πούμε ότι αυτή είναι από τις πλέον ορθές στην Ελλάδα, με πολύ μικρές ιδιομορφίες. Προφέρεται αρκετά παχύ το νι και το λι, καθώς και το σι. Ακόμα προστίθεται μερικές φορές και γίνεται έντονα αντιληπτό, ανάμεσα σε δύο σύμφωνα ένα ι, π.χ. σταθιμός, καπινός και ακόμα σε διάφορους ρηματικούς τύπους αντικαθίσταται το ε με ου π.χ. Τι κάνουτε; Πότε θα ρθούτε; Θα φύγουτε; Πηγαίνουτε στο σπίτι; Επίσης πολύ συχνά στην καθομιλουμένη επαναλαμβάνεται η λέξη χάμω, χάμου.
Δείτε παρακάτω Mεσσηνιακές &Μανιάτικες λέξεις με τις ερμηνείες τους Κατ’ αλφαβιτική σειρά.
Α.
1.Αγκωνή =άκρη καρβελιού & φρατζόλας, 2.αγροικάω = ακούω, 3.αδειάζω= ευκαιρώ,
4.ακουμπέτι= παρά ταύτα, 5. ακώ = ακούω, 6.αλάργα= μακριά, 7. αλλαξιά= σύνολο ένδυσης,
8. ανακλανιέμαι = τεντονωμαι, 9.αμπολάω= αφήνω, 10. ασκί = τουλούμι, 11.απαυτώνω και μαρκαλίζω = κάνω έρωτα με οποιαδήποτε, 12.απόκανα = παρακουράστηκα
13.απίδι= αχλάδι, 14.αποσταίνω= κουράζομαι, 15.αποσπερού= απόψε το βράδυ, 16.απόπατος = τουαλέτα, 17.άραχνος = κακομοίρης, 18.αραούζης = ασουλούπωτος, 1 9.αρούκατος= άτσαλος, 20. αυτούνο αυτού = αυτό εκεί, 21. αψίω = τρώω χωρίς ψωμί
Β.
22.βατεύω = κάνω sex με παρθένα, 23.βίκα = στάμνα 24.βαβίζω = γαυγίζω – φωνάζω, 25. βουή = συμφορά,
Γ.
26.γράνα = χαντάκι, 27.γουρνοπούλα, = γουρουνόπουλα, 28.σγούψε = σκύψε, 29. γλυφοσαγανάς = αυτός που γλείφει ή σκουπίζει με το ψωμί το πιάτο.
Δ.
30.δώθενε = από εδώ,
Ε.
31. ευτού = εκεί, 32. εφτούνο = αυτό, 33. έντο = νάτο
Κ.
34.κατσούλα = γάτα, 35. καρκατζέλες = κοπριά κατσίκας, 36. καταπίτης ή καταπιώνα= οισοφάγος, 37.κενώνω = σερβίρω- αδειάζω, 38.κειώνω = τελειώνω, συμπληρώνω, 39.κείθενε = από ‘κει, 40.κιούπι=πήλινο,λαγήνι, 41.κιβούρι = μνήμα, 42.κουτσούνα= κούκλα, 43.κόφα = μεγάλο καλάθι, 44.κούκλα = καλαμπόκι, 45.κοφίνι=καλάθι, 46.κολιάνιτσα =ευκοίλια-τσίρλα, 47.κουτρούλι= σωρός από χώμα και αυλάκι για ντομάτες, 48.κούμπλα = βρύση, 49.κουργιαλοί = αυλάκι για φύτεμα ντομάτας, 50.κατσούλα = γάτα, 51. καρκατζέλες = κοπριά κατσίκας, 52.κατακεφαλιά =καρπαζιά, 53. καταπίτης ή καταπιώνα= οισοφάγος, 54.κενώνω = σερβίρω- αδειάζω, 55.κειώνω = τελειώνω, 56.κείθενε = από ‘κει, 57.κιούπι=πήλινο λαγήνι, 58.κιβούρι = μνήμα, 59.κουτσούνα= κούκλα, 60.κολιάνιτσα =ευκοίλια-τσίρλα, 61.κούμπλα = βρύση, 62.κουργιαλοί = αυλάκι για φύτεμα ντομάτας,
63. καμώνομαι = σωπαίνω, 64. κοτσώνομαι = καμαρώνω, 65. κουνενές = μωρό
66. κατσόνι = ξύλινο εργαλείο τραβήγματος κλαριού δέντρου. 67. καριόλα = 2πλό σιδερένιο κρεβάτι. 68.κοπελάτος = υπηρέτης, 69. κόρυζα = αρρώστια πτηνών
Λ.
70.λουμώνω=λουφάζω, 71.λακάω=τρέχω, 72.λάπατα ή λάπαθα = μακρόστενα πλατιά χόρτα, 73.λαχίδια = σκαλωτά χωράφια, 74.λουμώνω=λουφάζω, 75. λόπια = φασόλια, 76. λάκο = αργαλιός, 77. λεβέτι = μεγάλο καζάνι. 78. λούζα = πουρνάρι
Μ.
79.μαθές = λοιπόν, 80.μάπα= λάχανο, 81.ματσούκι=κοντόχοντρο ραβδί, 82. μαπίζω = σφουγκαρίζω, 83.μούργα=χοντρό λάδι, 84.μπάκακας=βάτραχος, 85. μπατανία= κουβέρτα, 86. μπουζία = γουρούνια, 87. μπουγέλος = κουβάς, 88.μπροστέλα = ποδιά, 89. μαζόχτη = μαζεύτηκε- έφτασε, 90. μπουσουρντάνο = ντενεκές
91. Μου βγήκε η λασά = μου βγήκε η γλώσσα, 92. μασιά = σιδερένιο όργανο που ανακατεύουν τα κάρβουνα.
Ν.
93.ναχρικά = κατσαρολικά, 94. νταβάς = χάλκινο ταψί με καπάκι, 95. νάκα = φορητή κούνια μωρών που έβαζαν στην πλάτη τους οι αγρότισες.
Ξ. 96.ξεκορφαρίζω = ο ψηλός που ξεχωρίζει, 97.ξεκωλώνω = ξεριζώνω, 98.ξελέμιασμα = σφάξιμο κόκορα 99.ξυλοκέρατα = χαρούπια 100.ξεσαγωνιάστηκα = αδυνάτισα πολύ,
Π.
101.πετσί λουρί = χέσιμο, 102. πιλαλάω = τρέχω, 103.πιλάλα = τρέξιμο. 104.πέσε μου = πες μου, 105.πούντος = το μεγάλο δάχτυλο του χεριού, 106.πούργι = μεγάλο και φαρδύ καλάθι φρούτων,
107. παλιόπραμα = παλιάνθρωπος
Σ.
108.σαγάνι = πιάτο, 109.σαρώνω = σκουπίζω, 110.σακάτου = εκεί κάτω, 111.σαπάνου = εκεί επάνω, 112.σκαρίζω = βγαίνω, 113.σαπέρα = πήγαινε πέρα, 114.σκαπέτησα = έφτασα ή έφυγα, 115.σαρωματίνα = χορτάρινη σκούπα, 116.σκιάχτηκα = τρόμαξα, 117.σουβή=συμφορά, 118.σκορδοστούμπι = γουδί, 119.σκουράντζος= ρέγγα, 120.σκούζω = φωνάζω, 121.σούδα = στενό δρομάκι, 122.σουράω= σφυρίζω, 123.σταθιμός= σταθμός, 124.στάσεις = βραγιές που φυτεύουν πχ σκόρδα, 125.σπερνά = κόλυβα, 126. συφουλιάζομαι = σκεπάζομαι, 127.σβώλος = μικροκαμωμένος, 128. σκούρκος = χρυσόμυγα, 129. σιγουρεύω = κρύβω, 130. σεργούνι = η ξεφτύλα
Τ.
131.τάσι ή τασάκι= σταχτοδοχείο, 132.τανιέμαι = σφίγκομαι, 133.ταχειά = αύριο, 134.τέτζερης = κατσαρόλα, 135.τέντα = ανοιχτά, διάπλατα 136.τι λογό = τι είδος, 137.τηράου=βλέπω, 138.τουρλώνω = φουσκώνω, 139. τράβα=καδρόνι στέγης, 140.τσαφάρι = κνήμη του ποδιού, 141.τσιγαρολάχανα = μυρωδικά χόρτα, 142.τσότρα=δοχείο κρασιού, 143.τσεμπερέκι ή ζεμπερέκι= πόμολο ή σύρτης πόρτας, 144.τσουμπλέκια= κουζινικά είδη, 145.τσουράπι= κάλτσα, 146. τσιγκλάω = προτρέπω
Φ.
147.φακλάνα= κακόφημη γυναίκα (πουτάνα).
Χ.
148. Χαρανί = καζάνι, 149. χαντρολέμι = κολιέ, 150. χαλαστάρι =πέτρα 151. χαβάνι = σιδερένιο γουδί.
Ψ.
152. ψες = χθές
Για ενδεχόμενα λάθη, παραλείψεις, διαφορετικές λέξεις κλπ ζητάμε συγνώμη, αλλά με τις υπεδείξεις σας θα τα διορθώσουμε όλα και θα κάνουμε πραγματικά ότι καλύτερο γύρω από τη Μεσσηνιακή Λαογραφία.
Από εσας εξαρτάται αν τις πιο πάνω λέξεις θα τις αφήσουμε έτσι όπως είναι ή θα τις φτάσουμε και θα ξεπεράσουμε τις 200.
Περιμένουμε λοιπόν (άντε να το πούμε Μεσσηνιακά "μαθές") να μας στείλετε και τις δικές σας λέξεις. Κάντε κλικ πιο κάτω στη λέξη "σχόλιο" και στείλτε μας τις δικές σας λέξεις.
 |
| Παραλία Σάνταβας |
Η ανταπόκριση και άλλων Μεσσηνίων για τα παλιά ονόματα των χωριών της Μεσσηνίας, συνεχίστηκε και αυτήν την εβδομάδα με μεγάλη ανταπόκριση. Αυτό καταδεικνύει ότι οι Μεσσήνιοι ακόμη και σήμερα συνεχίζουν να ενδιαφέρονται για την παράδοση και όσοι έχουν πρόσβαση στο Internet πραγματικά ενδιαφέρονται και μας στέλνουν τις δικές τους πληροφορίες. Εμείς θα συνεχίσουμε την προσπάθεια που ξεκινήσαμε και όπως έχουμε αναφέρει και στο προηγούμενο (β΄μέρος). Συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι όταν θα ολοκληρωθεί η έρευνάμας θα κάνέι να θυμηθούν οι παλιοί και να μάθουν νέοι.
Σ' αυτό το γ΄ μέρος της έρευνάς μας συγκεντρώσαμε και τις πρώτες λέξεις και ιδιοματισμούς των Μεσσηνίων που μίλαγαν και ορισμένοι μιλούν ακόμη αφού όπως και να έχει κατάλοιπα υπάρχουν
Φυσικά συνεχίζουμε να ζητάμε τη βοήθειά όλων των Μεσσηνίων, όπου και να βρίσκονται.
Ρίξτε λοιπόν μια ματιά στα παρακάτω τα νέα μας δεδομένα τα οποία περιλαμβάνουν και το τμήμα με τις Μεσσηνιακές λέξεις.
ΚΑΘΕ ΚΥΡΙΑΚΗ ΘΑ ΣΑΣ ΕΠΙΦΥΛΛΑΣΟΥΜΕ
ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ
ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ & ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ.
1. ΑΒΡΑΜΙΟΥ =Το Αβραμιού είναι ένα χωριό στην κεντρική Μεσσηνία. Απέχει 10 χλμ. από την Μεσσήνη, 5,5 από την παραλία και 19 χλμ. από την Καλαμάτα. Χτίστηκε γύρω στο 1816 και τότε είχε 32 οικογένειες. Κατά την Τουρκοκρατία ήταν χωριό της επαρχίας Κορώνης. Το 1835 το Αβραμιού έγινε κομάτι της επαρχίας Μεσσήνης και κεφαλοχώρι του Δήμου Λευκοθέας. Τον Αύγουστο του 1840 προσχώρησε στον δήμο Αριστομένους. Το 1846 το Αβραμιού καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά από σεισμούς. Λίγα χρόνια μετά, το 1860 ιδρύθηκε το δημοτικό σχολείο του χωριού. 10 χρόνια μετά το Αβραμιού εγινε το κεφαλοχώρι του δήμου Αριστομένους. Σήμερα είναι χωριό του δήμου Μεσσήνης. Το δημοτικό διαμέρισμα του Αβραμιού περιλαμβάνει επίσης το Δρακονέρι, τον Αγ. Αυγουστίνο και φυσικά το ίδιο το χωριό. Μαζί με αυτά τα χωριά ο πληθυσμός του Δ.Δ. ανέρχεται σε 591 κατοίκους.
2.ΑΡΙΟΧΩΡΙ = ΓΑΪΔΟΥΡΟΧΩΡΙ, ΒΛΑΧΑΤΑΓΑ
Η σημερινή ονομασία δόθηκε στις 4 Νοεμβρίου του 1927.
3. ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ = ΚΟΠΑΝΟΙ To Ακρογιάλι είναι παραθαλάσσιο χωριό του Καποδιστριακού Δήμου Αβίας και του νυν Δήμου Δ. Μάνης του νομού Μεσσηνίας που περιλαμβάνει τους οικισμούς Παλιόχωρα, Αρχοντικό και Ακρογιάλι.
4. ΑΛΑΓΟΝΙΑ = ΣΙΤΣΟΒΑ
Ένα από τα πανέμορφα χωριά του Ταϋγέτου. Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο ?Καλαμάτας.
5.ΑΛΤΟΜΙΡΑ = Τα Αλτομιρά είναι ορεινό χωριό του Δήμου Αβίας του Νομού Μεσσηνίας. Το χειμώνα είναι ακατοίκητα ενώ το καλοκαίρι κατοικούν λίγοι κτηνοτρόφοι και κάποιοι παραθεριστές. Τα Αλτομιρά αναφέρονται για πρώτη φορά το 1618 με πληθυσμό 20 οικογένειες. Στη συνέχεια περιλαμβάνονται σχεδόν σε όλες τις απογραφές και αναφορές χωριών της Έξω Μάνης
6. ΑΝΘΟΥΣΑ = ΖΕΖΑ ή ΔΕΡΕ (παλαιότερα)Το Ζέζα είναι Αλβανική λέξη και σημαίνει μαύρος από
το χρώμα του χώματος της περιοχής.
 |
| Αγ. Ανδρέας Λογγά |
8. ΑΝΩ ΔΩΡΙΟ = ΣΟΥΛΙΜΑ
Το χωριό που μετονομάσθηκε το 1927, προέρχεται από τους 1600 Τσάμηδες και 200 γυναικόπαιδα που εγκαταστάθηκαν γύρω στο 1600 μχ στην ορεινή Τριφυλία. Οι σημερινοί κάτοικοι ποτέ δεν δέχθηκαν τη νέα ονομασία Ανω Δώριο και το αποκαλούν ακόμα και σήμερα Σουλιμά, όπως επίσης μέχρι και σήμερα ομιλούν την Αρβανίτικη διάλεκτο.
9.ΑΓΡΙΛΗΣ = Πιθανότατα πήρε το όνομά του από τις πολλές άγριες ελιές που υπήρχαν εκεί παλαιότερα. Ήταν κατοικημένος και στην εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, πράγμα που γίνεται φανερό από την ανακάλυψη διαφόρων τάφων με το χαρακτηριστικό ρωμαϊκό "κονίαμα".
10.ΑΛΛΩΝΙΑ = ΓΚΟΡΤΖΟΓΛΙ
Είναι χωριό της Μεσσηνίας 17 χλμ από την Καλαμάτα.
11.ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΕΙΟΝ = ΧΑΣΑΜΠΑΣΑ Ανήκει στον Καποδιστριακό Δήμο Ιθώμης Στην περιοχή του Αριστοδημείου υπάρχουν τρεις τεχνικοί χωματόλοφοι. Πιστεύεται ότι ο ένας από τους τρεις είναι ο τάφος του Αριστοδήμου ο οποίος από απελπισία, τύψεις και πόνο σκότωσε την κόρη του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε, γιατί οι Μεσσήνιοι δεν απελευθερώθηκαν από τους Σπαρτιάτες. Υπάρχει διατηρητέο κτίσμα με εντοιχισμένα πιθάρια, πολεμίστρες, καμάρες και θόλους. Ο Ιμπραήμ στο κτίσμα αυτό το 1825 είχε στήσει το στρατηγείο του, που ήταν το κονάκι του τοπάρχη Χασάν πασά.
Το χωριό που μετονομάσθηκε το 1927, προέρχεται από τους 1600 Τσάμηδες και 200 γυναικόπαιδα που εγκαταστάθηκαν γύρω στο 1600 μχ στην ορεινή Τριφυλία. Οι σημερινοί κάτοικοι ποτέ δεν δέχθηκαν τη νέα ονομασία Ανω Δώριο και το αποκαλούν ακόμα και σήμερα Σουλιμά, όπως επίσης μέχρι και σήμερα ομιλούν την Αρβανίτικη διάλεκτο. 9.ΑΓΡΙΛΗΣ = Πιθανότατα πήρε το όνομά του από τις πολλές άγριες ελιές που υπήρχαν εκεί παλαιότερα. Ήταν κατοικημένος και στην εποχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, πράγμα που γίνεται φανερό από την ανακάλυψη διαφόρων τάφων με το χαρακτηριστικό ρωμαϊκό "κονίαμα".
10.ΑΛΛΩΝΙΑ = ΓΚΟΡΤΖΟΓΛΙ
Είναι χωριό της Μεσσηνίας 17 χλμ από την Καλαμάτα.
11.ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΕΙΟΝ = ΧΑΣΑΜΠΑΣΑ Ανήκει στον Καποδιστριακό Δήμο Ιθώμης Στην περιοχή του Αριστοδημείου υπάρχουν τρεις τεχνικοί χωματόλοφοι. Πιστεύεται ότι ο ένας από τους τρεις είναι ο τάφος του Αριστοδήμου ο οποίος από απελπισία, τύψεις και πόνο σκότωσε την κόρη του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε, γιατί οι Μεσσήνιοι δεν απελευθερώθηκαν από τους Σπαρτιάτες. Υπάρχει διατηρητέο κτίσμα με εντοιχισμένα πιθάρια, πολεμίστρες, καμάρες και θόλους. Ο Ιμπραήμ στο κτίσμα αυτό το 1825 είχε στήσει το στρατηγείο του, που ήταν το κονάκι του τοπάρχη Χασάν πασά.
12.ΑΣΠΡΟΠΟΥΛΙΑ = ΜΠΙΣΜΠΑΡΔΙ
Και αυτό το χωριό άλλαξε το παλιό του όνομα το 1927.
13.ΑΜΜΟΣ = ΜΠΑΛΙΑΓΑΣ Η παλιά ονομασία του χωριού αναφέρεται στις απογραφές των Ενετών κατακτητών της Πελοποwήσου, το 1689 και το 1700. Σ' αυτές αναφέρονται (στην Ιταλική γλώσσα), τα σπίτια, οι οικογένειες, οι κάτοικοι, τα γεωγραφικά όρια του χωριού και τα ζώα που διατηρούσαν οι κάτοικοι του Baliaga (όπως το γράφουν), προκειµένου οι «πολιτισµένοι» κατακτητές, να φορολογήσουν συστηµατικά και επακριβώς τους τότε κατοίκους του χωριού.
14. ΑΝΑΛΗΨΗ = ΤΖΙΤΖΩΡΗ
Η Ανάληψη είναι συνδυασμός του γαλάζιου και του πράσινου, της καυτής άμμου και της δροσερής θαλάσσιας αύρας, του ολόλαμπρου ήλιου και του καθάριου έναστρου ουρανού…
Για κάποιους ο κόσμος όλος, για άλλους, αγαπημένος τόπος προορισμού των καλοκαιρινών διακοπών τους, τόπος ξεγνοιασιάς, ξεκούρασης και περισυλλογής ενίοτε ή τόπος νοσταλγίας για τους ξενιτεμένους.
Για τους περισσότερους όμως είναι μια άνευ σημασίας μαύρη κουκίδα στον χάρτη. (Μέρος αποσπάσματος Ιστορικό κείμενο του αείμνηστου καθηγητή Ευστάθιου Γ. Σταθόπουλου.)
15. ΑΥΛΩΝΑ = ΚΑΡΑΜΟΥΣΤΑΦΑ
Χωριό της Τριφυλίας 28 χλμ από την Κυπαρισσία, σε υψόμετρο 635μ. ιστορία του αρχίζει από το 1500 -1600 μ.χ. περίπου με το όνομα Καραμούσταφα. Ήταν έδρα του Τούρκου αγά Καρα-Μουσταφά, από τον οποίο πήρε το όνομα. Αρχικά με το όνομα αυτό δηλωνόταν όλη η περιοχή του τσιφλικιού του αγά από τη Λώζαινα μέχρι του Μάρκου. Αργότερα το όνομα έμεινε μόνο για το χωριό. Μετονομάστηκε το 1922.
16.ΑΜΠΕΛΟΦΥΤΟ = ΑΓΟΡΕΛΙΤΣΑ
Το Αμπελόφυτο είναι ένα χωριό της ευρύτερης περιοχής της Χώρας Τριφυλίας και το όνομά του το πήρε από τα πολλά αμπέλια όπου παραγόταν ένα υπέροχο κρασί. σήμερα δεν παράγεται η ποσότητα που παραγόταν άλλοτε.
17. ΑΜΦΙΘΕΑ = ΒΡΩΜΟΒΡΥΣΗ Τη σημερινή ονομασία την πήρε το 1957.
18. ΑΚΡΙΤΟΧΩΡΙ = ΓΡΙΖΙ Παλιός οικισμός που δεν τον έχτισαν τυχαία, αφού βρίσκεται ανάμεσα στα κάστρα Κορώνης και Μεθώνης.
19. ΑΓΑΛΙΑΝΗ ΤΡΙΦΥΛ. =ΑΓΑΛΙΑΝΗ Το χωριό της Αγαλιανής ευρίσκεται στο βορειότερο άκρο της επαρχίας Τριφυλίας του νομού Μεσσηνίας σε υψόμετρο 404 μ.Τα παλαιότερα γραπτά στοιχεία (σωζόμενα και γνωστά - ως σήμερα τουλάχιστον-) είναι τα απογραφικά δελτία της Βενετικής Διοίκησης του έτους 1689 - οι Βενετοί το έτος αυτό υπό τη διοίκηση του προνοητή Κόρνερ, διενήργησαν μερική απογραφή της Πελοποννήσου (περισσότερες λεπτομέρειες στο κεφάλαιο για την πληθυσμιακή εξέλιξη) όπου συναντάται οικισμός με το όνομα Αγαλιανή με 29 κατοίκους. Η Αγαλιανή - πριν από αυτή τη χρονολογία έδρα ενός ή δύο Αγάδων; Εδώ υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη ότι ο Αγάς ήταν αδύνατος, λεπτός = λιανός άρα Αγά-λιανός = Αγαλιανή. Η δεύτερη ότι το δεύτερο συνθετικό της λέξης λιανή στα Τούρκικα σημαίνει το στέκι, το κονάκι, η εξοχική κατοικία του Αγά. Κατά άλλη άποψη κατά το 1200-1300 Μεγάλοι γαιοκτήμονες εκείνης της εποχής άφησαν το όνομά τους στα τοπωνύμια της περιοχής όπως: Γαργαλιάνοι, Αγαλλιανού, Λαγγουβάρδου, Κούντουρα, Ρωμανού, Χανδρινού κλπ.πιθανόν το χωριό να πήρε από εκεί το όνομάτου.
20. ΑΡΑΠΟΧΩΡΙ = ΛΙΝΑΡΔΕΝΑ. Είναι ένα μικρό χωριό λίγο πριν τη Λογγά του πρ. Δήμου Αίπειας και του νυν Δήμου Μεσσήνης
21. ΒΛΑΣΗ = ΒΛΑΣΑΙΪΚΑ Το όνομα το χρωστάει στο Γεροβλάση αρχηγό της μεγάλης Αρκαδικής οικογένειας, ο οποίος ίδρυσε το χωριό αφού έδειρε ένα Τούρκο που προσπάθησε να προσβάλει την αδελφή του Κατερίνα. Επρόκειτο για οικογένεια τσοπαναραίων.
22. ΒΑΛΤΑ = Η Βάλτα Τριφυλίας βρίσκεται στο νομό Μεσσηνίας ανάμεσα στις πόλεις των Φιλιατρά και Γαργαλιάνοι σε υψόμετρο 237. Είναι δημοτικό διαμέρισμα του τέως, πλέον, δήμου Γαργαλιάνων, και νύν Τριφυλίας με πληθυσμό 284 κατοίκων.
23.ΒΑΛΥΡΑ = ΤΖΕΦΕΡΕΜΙΝΙ Η Βαλύρα αποτελεί κωμόπολη της Μεσσηνίας στους πρόποδες του Ιερού όρους της Ιθώμης, όπου βρίσκεται και η έδρα του ομώνυμου καποδιστριακού Δήμου, σε μια παραγωγική κοιλάδα η οποία περιβρέχεται από τους ποταμούς Πάμισο και Μαυροζούμενα, με 1.005 κατοίκους στην απογραφή του 2001.
24.ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟ = To Βλαχόπουλο είναι ένα χωριό στο κέντρο του Νομού Μεσσηνίας και έδρα του Δήμου Παπαφλέσσα. Το χωριό εκτείνεται στους πρόποδες του βουνού Μαγκλαβάς και βρίσκετε μόλις 20 km από την κοντινότερη παραλία. Ο πληθυσμός του χωριού ανέρχεται στους 1.421 κατοίκους. Οι κάτοικοι ασχολούνται αποκλειστικά με τη γεωργία. Παράγουν (κυρίως) υψηλής ποιότητας ελαιόλαδο. Επίσης καλλιεργούν αμπέλια και Κορινθιακή σταφίδα σε μικρή έκταση σήμερα, ενώ παλαιότερα η καλλιέργεια της σταφίδας ήταν η κυριότερη ασχολία.
Στο Βλαχόπουλο βρίσκεται μια από τις πρώτες Χριστιανικές εκκλησίες της Μεσσηνίας, ο Άγιος Γεώργιος που βρίσκεται στο νεκροταφείο του χωριού.
25.ΓΛΥΚΟΡΡΥΖΙ = ΜΟΥΡΤΑΤΟΥ. Το Γλυκορρίζι βρίσκεται στο νομό Μεσσηνίας και ανήκει διοικητικά στο Δήμο Αετού. Ο πληθυσμός του χωριού αριθμεί περί τα 60 άτομα, ενώ τους θερινούς μήνες ανέρχεται σε διπλάσιο αριθμό.Μέχρι τις αρχές του 20 αιώνα, το χωριό ονομαζόταν Μουρτάτου.
Το χωριό κατοικείται αδιάκοπα από τουλάχιστον τον 17 αιώνα (βάσει Βενετικών αρχείων) ενώ κατά την προεπαναστατική περίοδο ο πληθυσμός της κοινότητας αυξήθηκε σταδιακά λόγω των πληθυσμιακών ανακατάξεων της εποχής.
26.ΔΑΦΝΗ = ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΧΩΡΙΟ. Η Δάφνη είναι ελληνικό χωριό, που υπάγεται διοικητικά στο Δήμο Πεταλιδίου του Νομού Μεσσηνίας. Αριθμεί σήμερα ( 2010 )περίπου 200 κατοίκους.
Η ονομασία Δάφνη είναι σχετικά νέα και προήλθε μετά από την απόφαση των κατοίκων του χωριού να αλλάξουν το παλιό όνομά του, «Καινούργιο Χωριό», λόγω του ότι στο Νομό υπάρχει και άλλο χωριό με το ίδιο όνομα. Απέχει 9 χλμ. από το Πεταλίδι και 24 χλμ. από την Καλαμάτα, την πρωτεύουσα του Νομού.
27.ΔΕΝΔΡΑ = Τα Δενδρά είναι ορεινό χωριό του νομού Μεσσηνίας. Είναι χτισμένα στις βόρειες πλαγιές του Ταΰγετου σε υψόμετρο 1.160 μέτρων και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Πελοποννήσου. Διοικητικά ανήκουν στον δήμο Αβίας και σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός τους είναι 54 κάτοικοι, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός αυξάνεται.
28.ΕΛΑΙΟΧΩΡΙ = ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ. Το Ελαιοχώρι βρίσκεται ανατολικά σε σχέση με την Καλαμάτα σκαρφαλωμένο στις πλαγιές του δυτικού Ταϋγέτου στο "Καλάθι". Το Ελαιοχώρι, βρίσκεται στη βορεινή πλαγιά λόφου, στο μέρος που ήταν κτισμένη η αρχαία πόλη Καλάμαι. Ο λόφος προστάτευε την πόλη από την θέα των πειρατών από το λιμάνι της Καλαμάτας, ενώ από την κορυφή του φαίνεται ο Μεσσηνιακός κόλπος, απέναντι το Πεταλίδι και η Κορώνη ενώ μπροστά του απλώνεται η Μεσσηνική πεδιάδα (η "Μακαρία" όπως την ονόμαζαν οι αρχαίοι Έλληνες).
29. ΝΕΡΑΪΔΟΒΡΥΣΗ = ΚΟΥΤΣΟΜΑΔΙ Από την Τούρκικη ανθρωπονυμία Κουτσού μέτη.
30.ΕΛΛΗΝΟΕΚΚΛΗΣΙΑ = ΣΑΜΑΡΙ
Ονομάσθηκε Σάμαρι από την Αγ. Σαμαρίνα που είναι εκεί κοντά. Η σημερινή ονομασία
πιθανόν να προήλθε από το εκκλησάκι του είναι πλησίον της κορυφής του βουνού ψωριάρη.
31. ΚΑΠΛΑΝΙ = Βρίσκεται λίγο πριν φτάσουμε στην Κορώνης και στα Τούρκικα σημαίνει τίγρις και κατ’ επέκταση πολεμικός, ανδρείος, αιμοβόρος άνδρας.
32.ΠΛΑΤΑΝΟΒΡΥΣΗ = ΚΑΝΤΗΛΙΣΚΕΡΙ,
Βρίσκεται και ανήκει στην πρώην κοινότητα Χανδρινού Πυλίας
33. ΚΑΜΠΟΣ ΑΒΙΑΣ = Μανιάτικη Κωμόπολη που σύμφωνα με τους αρχαιολόγους εκεί ήταν χτισμένη η Ομηρική πόλη Ενόπη. Την Ενόπη διαδέχθηκε η Γερήνια που ήταν μέλος στο «κοινό των ΕλευθεροΛακώνων.
34.ΚΑΖΑΡΜΑ = ΝΤΟΥΒΡΕΪΚΑ
Το χωριό αυτό είναι στο δρόμο που μάμε για την Πύλο. Είναι η διασταύρωση που πηγαίνοντας δεξιά μα οδηγεί στα χωριά Χαντζή, Βλαχόπουλο κλπ Ενώ αριστερά μας οδηγεί στη φυσική ομορφιά της Μεσσηνίας το Πολυλήμνιο.Η ονομασία προέρχεται απο παλαιό Βενετικό κάστρο. Στη διάρκεια της κατοχής οι Γερμανοί έκαψαν όλα τα σπίτια και οι κάτοικοι μετακόμισαν στην σημερινή θέση του οικισμού
35. ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ = ΜΠΙΛΙΟΒΑ
Είναι χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης πλησίον του Κάμπου
36.ΚΟΡΥΦΑΣΙΟ = ΟΥΣΜΑΝΑΓΑ. Το χωριό αυτό βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή της Πυλίας, πλησίον των χωριών Πλάτανος, Ίκλαινα κλπ
37.ΛΑΜΠΑΙΝΑ = ΛΕΖΙ Η Λάμπαινα είναι χωριό του τέως Δήμου Ιθώμης και νυν Μεσσήνης. Απέχει 21 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα και 10 χιλιόμετρα από την αρχαία Μεσσήνη. Το αρχικό όνομα του χωριού ήταν Λέζι. Μετονομάστηκε σε Λάμπαινα στις 2 /6/ 1921.
38.ΜΑΓΟΥΛΑ ΜΕΛΙΓΑΛΑ Παραμένει η ίδια ονομασία. Η Μαγούλα, είναι σλαβική λέξη άλλα η ετυμολογία της ανάγεται στην λατινική γλώσσα (magules-μάγουλο, μικρός λοφίσκος).
39. ΝΕΡΑΤΖΙΑ = ΠΑΣΑΛΙΝΑ. Έίναι ένα μικρό χωριό που βρίσκεται μεταξύ Αγ. Ανδρέα και Λογγά
40. ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟ = ΞΕΡΟΚΑΣΙ
Το χωριό αυτό βρίσκεται κοντά στο Τρίκορφο. Τη σημερινή του ονομασία την πήρε μάλλον από το
Παλιό κάστρο (Σαφλαούρο) που είναι στο βουνό πάνω από το χωριό.
41.ΠΡΟΣΗΛΙΟ = ΛΙΑΣΙΝΟΒΑ Είναι ένα Μανιατοχώρι που είναι το τελευταίο χωριό πριν φτάσουμε στην Καρδαλύλη. Είναι κάτω από το χωριό Τσέρια.
42. ΠΥΡΓΑΚΙ, ΠΥΡΓΟΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ. Χωριό πλησίον των Γαργαλιάνων. Οι πρώτοι κάτοικοι ήταν βοσκοί και ήλθαν από τα χωριά Πυργάκι και Νεμνίτσα Βυτίνας.
Σύμφωνα με σχόλιο επισκέπτη της ιστοσελίδας μας, το χωριό ποτέ δεν λεγόταν ΠΥΡΓΑΚΙ, αφού σύμφωνα με απογραφή των Ενετών το 1684 αναφερόταν ως ΠΥΡΓΟΣ. Το ΠΥΡΓΑΚΙ έγινε μεταπολεμικά για να διακρίνεται από τον Πύργο της Ηλείας. Όσο για την καταγωγή των κατοίκων όντως είναι από την Αρκαδία αλλά όχι από τα χωριά που αναφέρονται.
Ευχαριστούμε το φίλο επισκέπτη μας για τη συμβολή του.
43.ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΟ = ΒΑΡΟΥΣΙΑ
Είναι χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης ανήκει στον τ. Δήμο Αβίας, και βρίσκεται πλησίον της έδρας του Δήμου τον Κάμπο. Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Δ. Μάνης.
44.ΣΠΕΡΧΟΓΕΙΑ = ΚΟΥΡΤΣΑΟΥΣΙ Είναι χωριό που άπέχει 7 χλμ από την Καλαμάτα. Σήμερα είναι Δημοτικό Διαμέρισμα του νέου Καλλικρατικού Δήμου Καλαμάτας. Δεν έχει διευκρινησθεί ακόμη από που προέρχεται και το όνομα Σπερχογεία και το όνομα Κουρτσαούσι.
Για τα επόμενα χωριά, μέχρι τώρα δεν έχουμε περισσότερα στοιχεία.
45. ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ = ΣΚΑΡΜΙΓΚΑ
46. ΠΑΛ. ΛΟΥΤΡΟ = ΛΙΚΟΝΤΟΥΖΙ
47. ΑΝΘΕΙΑ = ΒΕΪΖΑΓΑ
48. ΑΙΠΕΙΑ = ΦΑΡΜΙΣΙ
49. ΑΙΘΑΙΑ = ΝΤΕΛΙΜΕΜΙ
50. ΧΑΡΑΥΓΗ (Μάνης) = ΤΡΙΚΟΤΣΟΒΑ
52. ΔΑΣΟΧΩΡΙ = ΛΥΚΟΥΡΕΣΙ
53. ΕΞΟΧΙΚΟ ΚΟΡΩΝΗΣ = ΓΑΛΛΕΪΚΑ
54. ΕΞΟΧΙΚΟ ΦΙΛΙΑΤΡΩΝ =ΚΑΤΣΙΜΠΑΛΗ
55. ΚΑΤΩ ΚΑΡΒΕΛΙ = ΧΑΝΑΚΙΑ
56. ΚΑΡΒΕΛΙ = ΚΟΥΤΣΑΒΑ ΚΑΡΒΕΛΙ
57. ΚΑΡΥΟΒΟΥΝΙ ΜΑΝΗΣ = ΑΡΑΧΩΒΑ
58. ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟ = ΧΑΛΒΑΤΣΟ
59. ΚΥΒΕΛΕΙΑ ΜΗΛΕΑΣ = ΓΑΡΜΠΕΛΙΑ
60. ΚΟΚΛΑ = ΒΗΔΥΣΟΒΑ
61. ΛΑΔΑ = ΚΟΥΤΣΑΒΑ ΛΑΔΑ
62. ΜΑΘΙΑ = ΔΡΑΓΚΑ
63. ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ =ΑΝΩ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ ή ΑΝΩ ΧΩΡΑ
64. ΜΙΚΡΗ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ = ΠΑΛΙΟ ΧΩΡΙΟ ή ΜΥΛΟΙ
65.ΝΕΔΟΥΣΑ =ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΒΑ 57. ΠΕΥΚΟ ΟΙΧΑΛΙΑΣ = ΜΠΑΛΑ
66. ΠΗΓΕΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ = ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΒΑ
67. ΠΛΑΤΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ = ΚΑΝΑΛΟΥΠΟΥ
68. ΑΓ.ΝΙΚΩΝΑΣ = ΠΟΛΙΑΝΑ
69. ΣΙΤΟΧΩΡΙ ΤΡΙΦΥΛ. = ΠΙΤΣΑ
70. ΤΡΙΚΟΡΦΟ = ΠΕΝΤΙΑΣ
71. ΦΑΡΑΚΛΑΔΑ = ΦΩΤΕΙΝΟΣ ΦΑΡΟΣ
72. ΦΛΕΣΙΑΔΑ(Νέστωρος) = ΠΑΙΔΕΜΕΝΟΥ
73. ΦΟΙΝΙΚΟΥΝΤΑ = ΤΑΒΕΡΝΑ
74. ΣΤΕΝΗΚΛΑΡΟΣ = ΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙ
75. ΚΑΡΝΑΣΙ = ΤΣΟΡΩΤΑ
76. ΤΡΙΚΗ = ΤΟΣΚΕΣΙ
70. ΦΙΛΙΑ = ΔΟΓΑΤΖΗΔΕΣ
77. ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΟΣ = ΒΕΛΗ
78. ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ = ΑΡΚΑΔΙΆ
79. ΧΡΥΣΟΧΩΡΙ = ΒΛΑΚΑ (Μετονομασία το 1907)
80. ΜΑΛΘΗ = ΜΠΟΝΤΙΑ
81. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑ = ΚΟΝΤΟΓΟΝΙ
82. ΦΑΛΑΝΘΗ = ΠΑΝΙΑΡΗ
83. ΠΗΔΑΣΟΣ = ΧΟΝΖΟΓΛΙ ή Αβαρινίτσα
84. ΥΑΜΕΙΑ (Πυλίας) = ΤΖΑΪΖΙ
85. ΑΣΙΝΗ ΚΟΡΩΝΗΣ = ΤΖΑΦΕΡΟΓΛΙ
86. ΑΝΔΑΝΙΑ = ΣΑΝΔΑΝΙ
87. ΓΛΥΦΑΔΑ ΠΥΛΙΑΣ = ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΗ
88. ΑΡΙΣ = ΑΣΛΑΝΑΓΑ
89. ΔΡΟΣΟΠΗΓΗ = ΒΙΔΙΣΟΒΑ (Αλλαγή ονόματος από το 1930)
90. ΚΑΤΩ ΜΕΛΠΕΙΑ = (Γαλαζιον-Γαράτζα-Μπογάζι-Μέλπεια)
91. ΠΟΛΥΘΕΑ = ΜΑΛΙΚΙ
92. ΧΩΡΑ = ΛΙΓΟΥΔΙΣΤΑ
93. ΡΙΖΟΧΩΡΙ = ΜΠΡΕΧΤΙ
94. ΠΕΡΔΙΚΟΝΕΡΙ = ΠΟΔΟΓΟΡΑ
95. ΠΤΕΡΗ = ΣΚΛΑΒΑΙΪΚΑ
96. ΤΡΙΟΔΟΣ = ΑΛΗ ΤΣΕΛΕΠΗ
97. ΟΙΧΑΛΙΑ = ΑΛΗ ΤΣΕΛΕΠΗ & ΤΟΣΚΕΣΙ
98. ΠΕΤΡΙΤΣΙ = ΑΡΝΑΟΥΤΑΛΙ
99. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ = ΓΡΕΒΙΤΣΑ χωριό της Μεθώνης
100. ΔΡΑΚΟΝΕΡΙ = ΙΣΜΑΗΛ
101. ΚΟΡΟΜΗΛΙΑ = ΖΑΓΟΡΑΙΝΑ ή ΤΑΓΑΡΑΙΝΑ
102. ΠΟΛΥΛΟΦΟΣ = ΔΑΡΑΚΛΗ
103.ΠΛΑΤΑΝΟΒΡΥΣΗ = ΚΑΛΙΣΚΗΡΙ
104. ΚΑΡΠΟΦΟΡΑ = ΚΑΡΑΚΑΣΕΛΙ ή ΚΑΡΑΚΑΒΕΛΙ
105. ΚΕΝΤΡΙΚΟ = ΚΟΥΡΤΑΓΑ
106. ΠΙΛΑΛΙΣΤΡΑ = ΚΟΥΡΤΑΛΙ
107. ΣΤΕΝΩΣΙΑ = ΛΕΖΑΓΑ
108. ΔΙΟΔΙΑ = ΛΟΪ
109. ΡΕΜΑΤΙΑ = ΛΟΥΜΙ
110. ΚΑΛΛΙΘΕΑ = ΜΕΜΕΡΙΖΙ
111. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ = ΜΙΝΑΓΙΑ
112. ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗ = ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΠΑΣΑ
113. ΚΑΛΛΙΡΟΗ = ΜΠΟΥΓΑ
114. ΕΥΑ = ΝΑΖΗΡΙ
115. ΚΥΝΗΓΟΣ = ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟ
116. ΜΥΡΣΙΝΟΧΩΡΙ = ΠΙΣΠΙΣΙΑ
117. ΧΡΥΣΟΚΕΛΑΡΙΑ = ΣΑΡΑΤΖΑΣ
118. ΕΛΑΙΟΦΥΤΟ = ΣΓΡΑΠΑ
119. ΑΡΣΙΝΟΗ = ΣΙMΙΖΑ
120. ΚΑΛΑΜΑΚΙ = ΤΟΥΡΚΟΒΡΥΣΗ
121. ΑΧΛΑΔΟΧΩΡΙ = ΧΑΪΚΑΛΙ
122. ΛΕΥΚΟΧΩΡΑ = ΧΑΣΤΕΜΙ
123. ΦΟΙΝΙΚΗ ΜΕΘΩΝΗΣ = ΑΓΑΤΖΙΚΙ
Στην επόμενη ανάρτησή μας της προσεχούς Κυριακής τα χωριά θα τα κατατάξουμε κατ' αλφαβητική σειρά.
Θα έχουμε δε και άλλες λαογραφικές εκπλήξεις
ΙΔΙΟΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΠΟΛΛΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ.
Είναι εκπληκτική ! ! ! η συμμετοχή πάρα πολλών Μεσσηνίων από τη Μεσσηνία και από την υπόλοιπη Ελλάδα που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά μας για να κλαταγράψουμε τις λέξεις που χρησιμοποιούσαν οι παλαιότεροι και που μιλάνε ακόμη και σήμερα πολλοί Μεσσήνιοι ευρισκόμενοι εντός και εκτός Μεσσηνίας. Δείτε παρακάτω περί τις 152 λέξεις και φράσεις που βρήκαμε μέχρι σήμερα.
Αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής ιστορίας είναι και οι ιδιωματισμοί της γλώσσας, που χρωμάτιζαν την ομιλία των κατοίκων της Μεσσηνίας και την έκαναν πιο χυμώδη, πιο εκφραστική και πιο αυθόρμητη, και που θ’ αναφέρουμε ενδεικτικά μόνο μερικές λέξεις από αυτές. Όσον αφορά την προφορά της γλώσσας, θα πρέπει να πούμε ότι αυτή είναι από τις πλέον ορθές στην Ελλάδα, με πολύ μικρές ιδιομορφίες. Προφέρεται αρκετά παχύ το νι και το λι, καθώς και το σι. Ακόμα προστίθεται μερικές φορές και γίνεται έντονα αντιληπτό, ανάμεσα σε δύο σύμφωνα ένα ι, π.χ. σταθιμός, καπινός και ακόμα σε διάφορους ρηματικούς τύπους αντικαθίσταται το ε με ου π.χ. Τι κάνουτε; Πότε θα ρθούτε; Θα φύγουτε; Πηγαίνουτε στο σπίτι; Επίσης πολύ συχνά στην καθομιλουμένη επαναλαμβάνεται η λέξη χάμω, χάμου.
Δείτε παρακάτω Mεσσηνιακές &Μανιάτικες λέξεις με τις ερμηνείες τους Κατ’ αλφαβιτική σειρά.
Α.
1.Αγκωνή =άκρη καρβελιού & φρατζόλας, 2.αγροικάω = ακούω, 3.αδειάζω= ευκαιρώ,
4.ακουμπέτι= παρά ταύτα, 5. ακώ = ακούω, 6.αλάργα= μακριά, 7. αλλαξιά= σύνολο ένδυσης,
8. ανακλανιέμαι = τεντονωμαι, 9.αμπολάω= αφήνω, 10. ασκί = τουλούμι, 11.απαυτώνω και μαρκαλίζω = κάνω έρωτα με οποιαδήποτε, 12.απόκανα = παρακουράστηκα
13.απίδι= αχλάδι, 14.αποσταίνω= κουράζομαι, 15.αποσπερού= απόψε το βράδυ, 16.απόπατος = τουαλέτα, 17.άραχνος = κακομοίρης, 18.αραούζης = ασουλούπωτος, 1 9.αρούκατος= άτσαλος, 20. αυτούνο αυτού = αυτό εκεί, 21. αψίω = τρώω χωρίς ψωμί
Β.
22.βατεύω = κάνω sex με παρθένα, 23.βίκα = στάμνα 24.βαβίζω = γαυγίζω – φωνάζω, 25. βουή = συμφορά,
Γ.
26.γράνα = χαντάκι, 27.γουρνοπούλα, = γουρουνόπουλα, 28.σγούψε = σκύψε, 29. γλυφοσαγανάς = αυτός που γλείφει ή σκουπίζει με το ψωμί το πιάτο.
Δ.
30.δώθενε = από εδώ,
Ε.
31. ευτού = εκεί, 32. εφτούνο = αυτό, 33. έντο = νάτο
Κ.
34.κατσούλα = γάτα, 35. καρκατζέλες = κοπριά κατσίκας, 36. καταπίτης ή καταπιώνα= οισοφάγος, 37.κενώνω = σερβίρω- αδειάζω, 38.κειώνω = τελειώνω, συμπληρώνω, 39.κείθενε = από ‘κει, 40.κιούπι=πήλινο,λαγήνι, 41.κιβούρι = μνήμα, 42.κουτσούνα= κούκλα, 43.κόφα = μεγάλο καλάθι, 44.κούκλα = καλαμπόκι, 45.κοφίνι=καλάθι, 46.κολιάνιτσα =ευκοίλια-τσίρλα, 47.κουτρούλι= σωρός από χώμα και αυλάκι για ντομάτες, 48.κούμπλα = βρύση, 49.κουργιαλοί = αυλάκι για φύτεμα ντομάτας, 50.κατσούλα = γάτα, 51. καρκατζέλες = κοπριά κατσίκας, 52.κατακεφαλιά =καρπαζιά, 53. καταπίτης ή καταπιώνα= οισοφάγος, 54.κενώνω = σερβίρω- αδειάζω, 55.κειώνω = τελειώνω, 56.κείθενε = από ‘κει, 57.κιούπι=πήλινο λαγήνι, 58.κιβούρι = μνήμα, 59.κουτσούνα= κούκλα, 60.κολιάνιτσα =ευκοίλια-τσίρλα, 61.κούμπλα = βρύση, 62.κουργιαλοί = αυλάκι για φύτεμα ντομάτας,
63. καμώνομαι = σωπαίνω, 64. κοτσώνομαι = καμαρώνω, 65. κουνενές = μωρό
66. κατσόνι = ξύλινο εργαλείο τραβήγματος κλαριού δέντρου. 67. καριόλα = 2πλό σιδερένιο κρεβάτι. 68.κοπελάτος = υπηρέτης, 69. κόρυζα = αρρώστια πτηνών
Λ.
70.λουμώνω=λουφάζω, 71.λακάω=τρέχω, 72.λάπατα ή λάπαθα = μακρόστενα πλατιά χόρτα, 73.λαχίδια = σκαλωτά χωράφια, 74.λουμώνω=λουφάζω, 75. λόπια = φασόλια, 76. λάκο = αργαλιός, 77. λεβέτι = μεγάλο καζάνι. 78. λούζα = πουρνάρι
Μ.
79.μαθές = λοιπόν, 80.μάπα= λάχανο, 81.ματσούκι=κοντόχοντρο ραβδί, 82. μαπίζω = σφουγκαρίζω, 83.μούργα=χοντρό λάδι, 84.μπάκακας=βάτραχος, 85. μπατανία= κουβέρτα, 86. μπουζία = γουρούνια, 87. μπουγέλος = κουβάς, 88.μπροστέλα = ποδιά, 89. μαζόχτη = μαζεύτηκε- έφτασε, 90. μπουσουρντάνο = ντενεκές
91. Μου βγήκε η λασά = μου βγήκε η γλώσσα, 92. μασιά = σιδερένιο όργανο που ανακατεύουν τα κάρβουνα.
Ν.
93.ναχρικά = κατσαρολικά, 94. νταβάς = χάλκινο ταψί με καπάκι, 95. νάκα = φορητή κούνια μωρών που έβαζαν στην πλάτη τους οι αγρότισες.
Ξ. 96.ξεκορφαρίζω = ο ψηλός που ξεχωρίζει, 97.ξεκωλώνω = ξεριζώνω, 98.ξελέμιασμα = σφάξιμο κόκορα 99.ξυλοκέρατα = χαρούπια 100.ξεσαγωνιάστηκα = αδυνάτισα πολύ,
Π.
101.πετσί λουρί = χέσιμο, 102. πιλαλάω = τρέχω, 103.πιλάλα = τρέξιμο. 104.πέσε μου = πες μου, 105.πούντος = το μεγάλο δάχτυλο του χεριού, 106.πούργι = μεγάλο και φαρδύ καλάθι φρούτων,
107. παλιόπραμα = παλιάνθρωπος
Σ.
108.σαγάνι = πιάτο, 109.σαρώνω = σκουπίζω, 110.σακάτου = εκεί κάτω, 111.σαπάνου = εκεί επάνω, 112.σκαρίζω = βγαίνω, 113.σαπέρα = πήγαινε πέρα, 114.σκαπέτησα = έφτασα ή έφυγα, 115.σαρωματίνα = χορτάρινη σκούπα, 116.σκιάχτηκα = τρόμαξα, 117.σουβή=συμφορά, 118.σκορδοστούμπι = γουδί, 119.σκουράντζος= ρέγγα, 120.σκούζω = φωνάζω, 121.σούδα = στενό δρομάκι, 122.σουράω= σφυρίζω, 123.σταθιμός= σταθμός, 124.στάσεις = βραγιές που φυτεύουν πχ σκόρδα, 125.σπερνά = κόλυβα, 126. συφουλιάζομαι = σκεπάζομαι, 127.σβώλος = μικροκαμωμένος, 128. σκούρκος = χρυσόμυγα, 129. σιγουρεύω = κρύβω, 130. σεργούνι = η ξεφτύλα
Τ.
131.τάσι ή τασάκι= σταχτοδοχείο, 132.τανιέμαι = σφίγκομαι, 133.ταχειά = αύριο, 134.τέτζερης = κατσαρόλα, 135.τέντα = ανοιχτά, διάπλατα 136.τι λογό = τι είδος, 137.τηράου=βλέπω, 138.τουρλώνω = φουσκώνω, 139. τράβα=καδρόνι στέγης, 140.τσαφάρι = κνήμη του ποδιού, 141.τσιγαρολάχανα = μυρωδικά χόρτα, 142.τσότρα=δοχείο κρασιού, 143.τσεμπερέκι ή ζεμπερέκι= πόμολο ή σύρτης πόρτας, 144.τσουμπλέκια= κουζινικά είδη, 145.τσουράπι= κάλτσα, 146. τσιγκλάω = προτρέπω
Φ.
147.φακλάνα= κακόφημη γυναίκα (πουτάνα).
Χ.
148. Χαρανί = καζάνι, 149. χαντρολέμι = κολιέ, 150. χαλαστάρι =πέτρα 151. χαβάνι = σιδερένιο γουδί.
Ψ.
152. ψες = χθές
Για ενδεχόμενα λάθη, παραλείψεις, διαφορετικές λέξεις κλπ ζητάμε συγνώμη, αλλά με τις υπεδείξεις σας θα τα διορθώσουμε όλα και θα κάνουμε πραγματικά ότι καλύτερο γύρω από τη Μεσσηνιακή Λαογραφία.
Από εσας εξαρτάται αν τις πιο πάνω λέξεις θα τις αφήσουμε έτσι όπως είναι ή θα τις φτάσουμε και θα ξεπεράσουμε τις 200.
Περιμένουμε λοιπόν (άντε να το πούμε Μεσσηνιακά "μαθές") να μας στείλετε και τις δικές σας λέξεις. Κάντε κλικ πιο κάτω στη λέξη "σχόλιο" και στείλτε μας τις δικές σας λέξεις.
