64 ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ, ΟΜΟΡΦΑΙΝΟΥΝ ΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ.

2012-01-23T06:23:00.000-08:00

ΤΑ 64 ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ, ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

2012-01-22T02:24:00.000-08:00

ΕΙΣΑΓΩΓΗ.
Μάνη ένας τόπος, ξεχωριστό κομμάτι με παγκόσμια αποκλειστικότητα και ομορφιά, άγρια και σπάνια ομορφιά. Σε όποια γωνιά της Γης και να ψάξεις, όμοιο τόπο τόσο όμορφο και ξεχωριστό δεν πρόκειται να βρεις.

Ηλιοβασίλεμα στην παραλία Ριτσά της Καρδαμύλης

Δεν υπάρχει πύργος που να μην άκουσε τουφεκιές, λαγκάδι που να μη μαγεύτηκε από θρύλους και σταυροδρόμι δίχως καρτέρι κάποιου έρωτα κρυφού. Όποιος φτάνει ως τη Μάνη χωρίς να υποψιάζεται την ιστορική της ένταση, χάνει το μισό ταξίδι.

Όταν ο Θεός αποτέλειωσε τη δημιουργία του κόσμου, αντίκρισε τα κακοτράχαλα μέρη του Ταΰγετου ως τον κάβο Ματαπά (Ταίναρο) και είπε: «αφού οι άνθρωποι εδώ δεν έχουν χώματα… να καλλιεργούν λίγο και να χτίζουν πολύ. Και να τρώνε λούπινα, ελιές και φραγκόσυκα. Κι αφού έχουν τόσα λίγα να χάσουν, να μένουν πάντοτε λεύτεροι για να μπορούν να λευτερώνουν και τους άλλους που σκύβουν το κεφάλι επειδή έχουν περισσότερο βιός.

Ο τόπος άνυδρος, τραχύς. Πέτρινο τοπίο, άγρια βουνά, με τα σιωπηλά χωριά και τις ταπεινές βυζαντινές εκκλησίες να στέκονται μαρμαρωμένες κάτω από το ανελέητο φως. Οι πύργοι μαρτυρούν ιστορίες ηρωικές μα σήμερα δεν είναι το μπαρούτι που κατακλύζει τον αέρα μα οι μυρωδιές από το φασκόμηλο και το θυμάρι. Η Μάνη, η αδούλωτη Μάνη αποκαλύπτει στον ταξιδιώτη την άγρια ομορφιά της.

Αυτά είναι μερικά αποσπάσματα που βρήκαμε σε sites που αναφέρονται στη Μάνη όπως το www.protagon.gr ενώ τα παρακάτω στοιχεία τα βρήκαμε στο mani.org.gr

Μανιάτικος Πύργος

Το όνομα Μάνη, λέγεται ότι προέρχεται από την Λατινική λέξη Manus (χέρι), από τους ναυτικούς που πέρναγαν από το Ακρωτήριο Ταίναρο και παρομοίαζαν το σχέδιο της ξηράς με το Brazzo di Maina.
• Άλλοι υποστηρίζουν ότι το έδωσαν οι ναυτικοί πάλι, που πέρναγαν από την περιοχή και έκαναν μάινα στα πανιά, λόγω των δυνατών ανέμων.
• Σε άλλη πάλι εκδοχή αναφέρεται ότι οι Ρωμαίοι έλεγαν τακτικά τη φράση In Manis, επειδή εδώ ήταν η πύλη του Αδη που έρχονταν οι ψυχές (Manes).
• Η επικρατούσα όμως άποψη είναι αυτή που αναφέρεται στην κατασκευή του κάστρου της Μαϊνης που έκτισε ο Μαϊνης (αρχιτέκτονας).
• Σε μία τελευταία εκδοχή λέγεται ότι προέρχεται από τον πατέρα των θεών "Μάνη", ο οποίος είναι ο πατέρας του Κρόνου και παππούς του Δία και αναφέρεται στην Θεογονία του Απολλόδωρου ως "Μάνης το δεύτερο όνομα του θεού Ουρανού".

Η Ακτή Φονέα

Παλαιότερα, διοικητικά, αποτελούσε μία ενιαία περιοχή περιλαμβάνοντας την Μεσσηνιακή και Λακωνική Μάνη, όταν ύστερα από νόμο, το βόρειο τμήμα της Δυτικής Μάνης (Εξω Μάνη) που ανήκε στην επαρχία Οιτύλου, προσαρτήθηκε στην επαρχία Καλαμών της Μεσσηνίας
Όπου κι αν πήγαν εκείνοι που έφυγαν, κράτησαν, όπως κι αυτοί που έμειναν, συνήθειες και παραδόσεις. Αυτές που συντροφεύουν τον σημερινό επισκέπτη της Μάνης στους πύργους και τα πυργόσπιτά της, στις εκκλησίες και τα κάστρα της, στους παραθαλάσσιους οικισμούς στο βάθος των όρμων και στα εγκαταλελειμμένα οικιστικά συγκροτήματα στα ορεινά του εσωτερικού. Στη γη από πέτρα και ήλιο, τη λιτή, αλλά απέραντα γοητευτική.

Για μεγάλο διάστημα το όνομα "Μάνη" αποτελούσε συνώνυμο της ελευθερίας, αφού παρέμεινε πάντα ελεύθερη από κατακτητές και διατήρησε αναλλοίωτα τα ήθη και τις παραδόσεις της κατά την διάρκεια της μακρόχρονης ιστορίας της.

Μετά από αυτά, εμείς συνεχίσαμε την έρευνά μας για τα χωριά της Μεσσηνίας και βρήκαμε μέχρι τώρα τα 64 χωριά του νέου Δήμου Δυτικής Μάνης, της Μεσσηνιακής δηλαδή Μάνης. Οι πληροφορίες όμως που έχουμε λένε ότι τα χωριά του Δήμου αυτού φτάνουν τα 66-69, αυτό σημαίνει ότι δεν τελειώνουμε το θέμα εδώ, αλλά συνεχίζουμε την έρευνά μας, όπως τη συνεχίζουμε για τα χωριά και οικισμούς των άλλων Δήμων της Μεσσηνίας. Τέλος να αναφέρουμε ότι ο Δήμος Δυτικής Μάνης προέρχεται από την συνένωση των Δήμων Λεύκτρου και Αβίας.

Δείτε λοιπόν τα χωριά και τους οικισμούς (κατοικημένους και ακατοίκητους) της Μάνης.

1. ΑΒΙΑ. Στην τοποθεσία που βρίσκεται σήμερα η Παλιόχωρα τοποθετείται από τους ιστορικούς και από τους αρχαιολόγους η ομηρική πόλη Ιρή, την οποία ο Όμηρος αποκαλεί «ποιήεσσα», δηλαδή πολύχλοη, κατάφυτη και εύφορη (Ιλιάδα Ι:150 και Ι:292). Ο περιηγητής Παυσανίας μας πληροφορεί ότι στους ιστορικούς χρόνους η πόλη μετονομάστηκε σε Αβία, από το όνομα της τροφού του Γλήνου, υιού του Ηρακλέους και της Διηάνειρας, η οποία κατέφυγε στην περιοχή διωκόμενη από τους Αχαιούς για να σώσει το βρέφος.

Το γραφικό λιμανάκι του Αγ. Νικολάου (Σελίνιτσα)

2. ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ = ΓΟΥΡΝΙΤΣΑ. Η Γούρνιτσα ήταν οικισμός πολύ κοντά στην Καρδαμύλη. Μετονομάσθηκε σε Αγία Σοφία το 1956 και πήρε το όνομα του από την ομώνυμη εκκλησία που βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και χτίστηκε το 1605. Το χωριό σήμερα υπάγεται στο Δήμο Δυτικής Μάνης.
3. ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ = ΣΕΛΙΝΙΤΣΑ ΜΑΝΗΣ. Χαρακτηριστικό ψαροχώρι της Μεσσηνιακής Μάνης δίπλα στη Στούπα, με όλη την δράση γύρω από το λιμάνι. Απίθανα κλασικά κτίσματα, νεόκτιστες βίλες με παραδοσιακό στυλ και γραφικά δρομάκια, συνθέτουν το όμορφο Μανιατοχώρι. Ονομάζεται και Σελίνιτσα.Το όνομα Σελίνιτσα προέρχεται από τη μικρή Σελήνη ή μικρή Ελένη, σύμφωνα με το: «Σελινίτσα, στ’ άκουσμα σου ριγ’ η Σελήνη, καθώς ο Πάρις θωπεύει την Ελένη».

Στο χωριό βρίσκεται μια μικρή γραφική παραλία με ψιλή άμμο, δίπλα στις εκβολές του Παμίσου ή ποτάμι της Μηλιάς, όπου υπήρχε η αρχαία Πέφνος και απέναντί της το νησάκι Πέφνος, τόπος γέννησης των Διόσκουρων.

Η εκκλησία του χωριού Άγ. Νίκων (Πολιάνα)

4. ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ = ΧΡΗΣΤΕΪΚΑ ΜΑΝΗΣ. Ένα ακόμη παραλιακό γραφικό Μανιατοχώρι, που βρίσκεται ΝΑ (δίπλα) στον Αγ. Νικολάο (Σελίνιτσα), στη θέση της αρχαίας Πέφνου, με το βραχονήσι της. Στην Πέφνο, σύμφωνα με τη Μυθολογία, γεννήθηκαν μέσα από ένα αυγό οι Διόσκουροι, Κάστορας και Πολυδεύκης, που ήταν ημίθεοι, προστάτες των ναυτιλλομένων και αδελφοί της Ωραίας Ελένης. Το αυγό αυτό ήταν το αποτέλεσμα του έρωτα του Δία, ο οποίος είχε μεταμορφωθεί σε κύκνο και της πανέμορφης Λήδας, κόρης του Γλαύκου, που για να τον αποφύγει είχε και αυτή μεταμορφωθεί σε χήνα. Από τον Παυσανία λέγεται ότι στη Πέφνο υπήρχε βασίλειο με βασιλέα τον Τυνδάρεω, πατέρα της Ωραίας Ελένης, βασίλισσας της Σπάρτης και της Κλυταιμνήστρας, βασίλισσας των Μυκηνών. Στον Άγιο Δημήτριο άραξε ο Πάρις με τα πλοία του και έγινε η επιβίβαση της Ωραίας Ελένης και τωναπαγωγέων της με προορισμό τη Τροία. Στο δρόμο προς τη Τραχήλα, 3.5 χλμ. δυτικά βρίσκεται το ανεκμετάλλευτο σπήλαιο «Καταφύγιο» (Αγίου Δημητρίου Σελίνιτσας), που θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα της χώρας, σύμφωνα με τις απόψεις ειδικών που το έχουν επισκεφθεί.
5. ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΩΝΑΣ = ΠΟΛΙΑΝΑ. Η Πολιάνα αποτελεί την παλαιότερη ονομασία του τελευταίου χωριού της Έξω (Μεσσηνιακής) Μάνης, το οποίο σήμερα φέρει το όνομα Άγιος Νίκων. Ο Άγιος Νίκων αποτελούσε την ομώνυμη κοινότητα και κατόπιν των μεταρρυθμίσεων του νόμου "Ιωάννης
Καποδίστριας" αποτελεί πλέον κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Λεύκτρου Μεσσηνίας έχοντας περίπου 30 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι φτάνουν τους 150 κατά τη θερινή περίοδο. Κατά την απογραφή του 2001, ο πληθυσμός του χωριού ήταν 146 άτομα.
Γεωγραφικά αποτελεί το τελευταίο χωριό της Μεσσηνίας που συναντούμε κινούμενοι επί της επαρχιακής οδού Καλαμάτας-Αρεόπολης, ενώ απέχει 64 χιλιόμετρα από την πρώτη. Η περιοχή χαρακτηρίζεται ημιορεινή, βρισκόμενη σε υψόμετρο 400 περίπου μέτρων σε δυτική πλαγιά του όρους Ταΰγετος Από το χωριό υπάρχει άποψη του Μεσσηνιακού Κόλπου, ενώ -με καθαρό τον ορίζοντα- είναι εμφανείς οι ανατολικές περιοχές του πρώτου άκρου της Πελοποννήσου (Κορώνη κ.α.). Η πρόσβαση στην θάλασσα είναι εφικτή σε περίπου 20 λεπτά με οδικά μέσα. Ιστορικά, το χωριό υφίσταται περισσότερο από 200 χρόνια. Η αρχική του ονομασία (Πολιάνα), έχει σλάβικες ρίζες και σημαίνει ξέφωτο, επίπεδο μέρος. Η ονομασία αυτή αποδίδεται στη φυσιολογία της περιοχής, λόγος που την έκανε να αποτελέσει βοσκότοπο προτού κατοικηθεί. Η σημερινή ονομασία (Άγιος Νίκων) αποδίδεται στον Αγίο Νίκωνα τον Μετανοείτε ο οποίος δραστηριοποιήθηκε στην περιοχή στα τέλη του 10ου αιώνα ως ιεροκήρυκας του Χριστιανισμού. Το χωριό δεν προσφέρει εγκαταστάσεις διαμονής ή εστίασης, όμως τα δύο μικρά καφενεία στην πλατεία του χωριού και τα στενά δρομάκια γύρω από αυτή μπορούν να αποτελέσουν μια ευχάριστη στάση μιας οδικής περιήγησης στη Μάνη. Το μοναδικό μέσο μαζικής μεταφοράς που επισκέπτεται το χωριό είναι το ΚΤΕΛ Μεσσηνίας με 4 δρομολόγια από Καλαμάτα καθημερινά. Από την Πολιάνα κατάγοτανται ο πρώην αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ Νίκων Αρκουδέας καθώς επίσης και ο πρώην αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Κωνσταντίνος Αρκουδέας.

Μια άποψη από το ψαροχώρι Ακρογιάλι (Κοπάνοι)

6 . ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ = ΚΟΠΑΝΟΙ. To Ακρογιάλι είναι παραθαλάσσιο "ψαροχώρι" του Καποδιστριακού Δήμου Αβίας και του νυν Δήμου Δ. Μάνης του νομού Μεσσηνίας που περιλαμβάνει τους οικισμούς Παλιόχωρα, Αρχοντικό και Ακρογιάλι. Το χωριό διαθέτει μερικές από τις καλύτερες παραλίες. Τα καλοκαίρια συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό ξένων και Ελλήνων τουριστών. Διαθέτει ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και διαμερίσματα καθώς επίσης και ταβέρνες - εστιατόρια με πάρα πολύ καλή κουζίνα και φυσικά φρέσκο ψάρι

Αλτομιρά Αγ. Αθανάσιος

7. ΑΛΤΟΜΙΡΑ. Τα Αλτομιρά βρίσκονται στο12ο χιλιόμετρο του δρόμου Κάμπου-Καλαμάτας, σε ανηφορικό δρόμο προς το Ταΰγετο, αμφιθεατρικά κτισμένα σε μια βουνοπλαγιά. Αποτελoύσε Δημοτικό Διαμέρισμα του τ. Δήμου Αβίας, αφού σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.. Σύμφωνα με τοπική παράδοση το χωριό οφείλει το όνομά του σε κάποιο ληστή ή φυγάδα, που ονομαζόταν Αλτόμορος και είχε καταφύγει στην περιοχή. Το ορεινό του έδαφος αποτελούσε καταφύγιο των κλεφτών επί Τουρκοκρατίας και ανήκε στην καπετανία και εξαρχία της Ζαρνάτας. Στη περιοχή υπάρχει παλιό λιθόστρωτο μονοπάτι που άρχιζε στο Κάμπο με προορισμό το Μυστρά. Ενδιάμεσα είναι το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, της Μαρβίνιτσας, τα Αλτομιρά και τα Πηγάδια. Η περιοχή αυτή ήταν υπό τον έλεγχο των Καπετανάκηδων, που είχαν έδρα τη Τρικότσοβα, όπου υπάρχει ερειπωμένο φρουριακό συγκρότημα. Οι Αλτομιριανοί έλαβαν μέρος στη μάχη της Βέργας εναντίον του Ιμπραήμ στις 22 Ιουνίου 1826. Ο παλαίμαχος αγωνιστής της Βέργας γιατρός Α. Μαυρογένης γράφει για τη συμμετοχή των Αλτομιριανών στη μάχη κατά του Ιμπραήμ: «Οι Καπετανάκαι κυρίως δια των γενναίων Σελιτσιάνων, Αλτομιριανών και άλλων Αβιατών έκτισαν την Βέργαν…και κατέλαβαν τα επικινδυνώτερα σημεία». Το χωριό είναι ακατοίκητο, παρ’ όλο που στην πρόσφατη απογραφή απογράφησαν 92 κάτοικοι. Μερικοί κτηνοτρόφοι παραμένουν μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου και κατόπιν κατεβαίνουν χαμηλότερα σε άλλα χωριά για να ξεχειμωνιάσουν και επανέρχονται την Άνοιξη.

Τα Αλτομιρά έχουν παλιά πέτρινα σπίτια εξαίρετα δείγματα της Μανιάτικης αρχιτεκτονικής, εκ των οποίων αρκετά έχουν αναπαλαιωθεί. Το 1999 κηρύχθηκε διατηρητέος οικισμός από το Υπουργείο Πολιτισμού. Έχει εκκλησίες με θαυμάσιες τοιχογραφίες, ενώ ονομαστό είναι το διπλό πέτρινο γεφύρι στο Μπίλιοβο, στο φαράγγι του Ριντόμου.
Πηγή www.mani.org.gr

8. ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ = ΝΕΡΙΝΤΑ. Είναι ένας από τους οικισμούς των Γαϊτσών που αποτελούσαν την ομώνυμη πρώην κοινότητα και μετέπειτα Δήμο Αβίας. Σήμερα ο οικισμός αυτός, που είναι πλοησίον του υπέροχου φαραγιού του Ριντόμου, ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

9. ΒΟΡΕΙΟ = ΜΠΡΙΝΤΑ. Ένας ακόμα οικισμός που αποτελούσε την πρώην κοινότητα Γαϊτσές που σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτ. Μάνης. Βρίσκεται πλησίον του Κάμπου που αποτελούσε την έδρα του πρώην Δήμου Αβίας.
10. ΓΙΑΤΡΕΪΚΑ. Μανιάτικος οικισμός σε υψόμετρο 720 μέτρα. Οι κάτοικοι ήταν απόγονοι της οικογένειας των Μεδίκων ή Ιατρών γι' αυτό και ο οικισμός ονομάστηκε Γιατρεϊκα. Οι Μέδικοι ήρθαν από διάφορα μέρη της ανατολικής Μάνης (Οίτυλο). Σήμερα ζουν μόνιμα 7 άτομα στον οικισμό. Πηγή : www.lefktro.gov.gr

11. ΔΟΛΟΙ ΑΝΩ και ΚΑΤΩ. Οι Δολοί είναι ένα χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης που είναι αμέσως μετά τον Κάμπο που ανήκε στον Καποδιστριακό Δήμο Αβίας, ενώ σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης. Η περιοχή των Δολών παρουσιάζει προϊστορική κατοίκηση, ενώ σε κοντινό σπήλαιο, στη θέση «Κότουλας», βρέθηκαν Νεολιθικά και Πρωτοελλαδικά όστρακα. Κατά το Μεσαίωνα η περιοχή των Δολών συγκέντρωνε μεγάλο πληθυσμό, με απλωμένα τα χωριά σε οχυρούς λόγους και σημαντική καλλιεργήσιμη έκταση, έχουν ακόμα το πλεονέκτημα να εποπτεύουν τη θάλασσα χωρίς να φαίνονται από αυτή. Οι Δολοί έχουν αξιόλογες εκκλησίες όπως είναι της Αγίας Παρασκευής, μοναστηριακός με διπλό τρούλο και ωραίες τοιχογραφίες του Παναγιώτη Μπενιζέλου του 1698, του Αγίου Νικολάου, στου Κετσέα το πύργο, με τοιχογράφηση του 1785, της Αγίας Τριάδος και της Παναγίας, του Αγίου Βασιλείου, του Προφήτη Ηλία και του Αγίου Βασιλείου. Ο μοναστηριακός ναός του Αγίου Νικήτα (όπου λειτουργούσε κρυφό σχολείο) είναι στους Άνω Δολούς και έχει ωραία αγιογράφηση του 1752. Στη περιοχή σώζεται και ο πύργος του Σαράβα. Εδώ γεννήθηκε ο καθηγητής και Ακαδημαϊκός Σωκράτης Κουγέας (1877-1966), με πλούσιο συγγραφικό έργο. Στους Δολούς λειτουργεί 1θέσιο Δημοτικό Σχολείο με 15 μαθητές, ενώ έντονη και ουσιαστική είναι η παρουσία του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου που δραστηριοποιείται σε θέματα τοπικής ανάπτυξης, πολιτιστικών εκδηλώσεων και σύσφιξης των μεταξύ των μελών του, σχέσεων ανθρωπιάς και αλληλεγγύης. Πηγή : www.mani.org.gr

12. ΔΡΟΣΟΠΗΓΗ. Ένας παλιός ακατοίκητος σήμερα Μανιάτικος οικισμός που ανήκε στο Τ.δ. Σωτηριάνικων του Σημερινού Δήμου Δυτικής Μάνης.

13. ΔΡΥΩΠΗ = ΠΙΑΛΑ. Μανιάτικος μικρός οικισμός πλησίον της πρώην κοινότητας Καρυοβουνίου. Μέχρι το 2010 ανήκε στο Δήμο Λεύκτρου, ενώ σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

14. ΖΑΧΑΡΙΑ = ΛΙΜΠΟΧΟΒΟ. Μανιατοχώρι ή καλύτερα Μανιάτικος οικισμός της πρώην κοινότητας Τσέρια, σε υψόμετρο 680 μ.η οποία σήμερα ανήκει στον Δήμο Δυτικής Μάνης που έχει έδρα την Καρδαμύλη. Εδώ είναι και το Δημοτικό Σχολείο που ιδρύθηκε στις 11-12-1859 και έκλεισε, ελλείψει μαθητών, το 1981. Στο συνοικισμό δεσπόζει ο Πύργος του Κουκέα που κτίστηκε το 1800 και είναι γνωστός ως Πύργος του Ζαχαριά επειδή μέσα σε αυτόν δολοφονήθηκε το 1805 ο αρματολός Ζαχαριάς Μπαρμπιτσιώτης. Μόνιμοι κάτοικοι σήμερα 4.

15. ΘΑΛΑΜΑΙ = ΚΟΥΤΗΦΑΡΙ. Ήταν η έδρα της τότε κοινότητας Κουτήφαρι της Μάνης. Ορεινό παραδοσιακό χωριό της έξω Μάνης, 58 χλμ. από τη Καλαμάτα και 15 από την Αρεόπολη, κτισμένο σε υψόμετρο 157 μ. στη θέση που ήταν η ομώνυμη προϊστορική πόλη. Σε απόσταση είκοσι χιλ. βόρεια του Οιτύλου βρισκόταν η αρχαία πολιτεία Θαλάμαι (Κουτήφαρι). Ήταν μια από τις πόλεις του «Κοινού των Ελευθερολακώνων» και βρισκόταν στην περιοχή του σημερινού χωριού Θαλάμαι, του Δήμου Λεύκτρου, που κατά το Στράβωνα ονομαζόντουσαν «Βοιωτοί». Στη κλασσική εποχή είχε 7.500 κατοίκους. Εκεί στο δρόμο από το Οίτυλο προς τις Θαλάμες βρισκόταν το ιερό Μαντείο της θεάς των ναυτιλομένων της Ινούς. Οι χρησμοί του μαντείου, που ζητούσαν οι περαστικοί και οι καταφεύγοντες σ’ αυτό για να λύσουν τα προβλήματά τους, δίνονται από τη θεά στον ύπνο τους με τη μορφή ονείρου, την ώρα που κοιμόντουσαν μέσα στο Ναό. Το Μαντείο είχε γίνει πανελλήνια γνωστό και μία φορά το χρόνο καταφεύγανε σ' αυτό και οι «παντοδύναμο» Έφοροι της Σπάρτης. Έξω από το Ναό της Ινούς ήταν δύο χάλκινα αγάλματα, ένα της Πασιφάης (Σελήνης) και το άλλο του Ήλιου. Μέσα στο Ναό βρισκόταν και άλλο άγαλμα καλυμμένο από αφιερώματα και στεφάνια. Κοντά στο Ιερό ήταν η Ιερή πηγή απ’ όπου ανάβλυζε γλυκό νερό. Η πόλη κάλυπτε μεγάλη περιοχή και στη θέση που σήμερα βρίσκεται το χωριό Νομιτσή, βρισκόταν τότε η Νομική και τα Δικαστήρια της εποχής. Μερικοί όμως αμφιβάλουν για την τοποθεσία των Θαλαμών στο Κουτήφαρι και την τοποθετούν στη θέση «Παλιόχωρα» λίγο έξω από το χωριό. Στις Θαλάμες, λένε, ότι κατοίκησε και ο Τυνδάρεω πατέρας της ωραίας Ελένης και των Διόσκουρων, Κάστορα και Πολυδεύκη. Στην περιοχή έχουν βρεθεί επιγραφές που αναφέρουν ότι οι κάτοικοι των Θαλαμών θεωρούσαν προστάτες τους, τους αυτοκράτορες της Ρώμης Μάρκο Αυρήλιο, Αντώνιο και Ανδριανό. Στο κεντρικό δρόμο Καλαμάτας – Αρεόπολης που διασχίζει τις Θαλάμες, δίπλα από το πηγάδι, βρίσκεται σήμερα βάθρο αγάλματος με αφιερωματική επιγραφή προς το Μάρκο Αυρήλιο και στην επάνω πλευρά παρατηρούμε τα αποτυπώματα των ποδιών, όπου στηριζόταν το άγαλμα. Η επιγραφή αναφέρει: ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΚΑΙΣΑΡΑ ΜΑΡΚΟΝ ΑΥΡΗΛΙΟΝ ΑΝΤΩΝΙΝΩΝ ΣΕΒΑΣΤΟΝ Η ΠΟΛΙΣΗ ΘΑΛΑΜΑΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΣΑΜΕ ΝΟΥ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΟΥΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΩΝΟΣ ΤΟΥ ΙΕΡΕΩΣ. Ο αδελφός του Οσίου Νίκωνα, Δήμος που ήταν ζωγράφος, ήλθε εδώ, παντρεύτηκε και παρέμεινε και ονομάστηκε Δημάγγελος. Οι απόγονοί του ήταν ζωγράφοι και αξιόλογοι τεχνίτες και δημιούργησαν σχολή αγιογραφίας. Αγιογράφοι της σχολής του Κουτήφαρη (Θαλάμες) ήταν ακόμη οι Γεννηματάδες, οι Φασσαίοι, ο Ιερομόναχος Διονύσης, οι Κορογόνες, ο Σελεμπερδάκης, ο Μπουρλέτος, ο Παν. Μπενιζέλος και ο Γ. Αναγνώστης Μακρομάλλης. Το πυργόσπιτο του Σταυριανέα στέκει αντίκρυ, καθώς και η οικία του Λεβή (1856) με ανάγλυφο εξωτερικό διάκοσμο. Εδώ βρίσκεται η κατοικία του πατέρα του Γιώργου Γεννηματά με ανάγλυφα και λαϊκές προτομές. Από τις Θαλάμες ήταν η καταγωγή του αείμνηστου πολιτικού και ο Δήμος Λεύκτρου τον τίμησε, με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του, σε συνεργασία με τον γνωστό Όμιλο «Γιώργος Γεννηματάς». Πηγή : www.mani.org.gr

Αγ. Θεόδωροι στον Κάμπο

16. ΚΑΜΠΟΣ ΑΒΙΑΣ = Μανιάτικη Κωμόπολη που σύμφωνα με τους αρχαιολόγους εκεί ήταν χτισμένη η Ομηρική πόλη Ενόπη. Την Ενόπη διαδέχθηκε η Γερήνια που ήταν μέλος στο «κοινό των ΕλευθεροΛακώνων. Υπήρξε έδρα του πρώην Καποδιστριακού Δήμου Αβίας, ενώ σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Δυτικής Μάνης.

Η εκκλησία του χωριού Καλιανέϊκα

17. ΚΑΛΛΙΑΝΕΪΚΑ. Οικισμός του Δημοτικού διαμερίσματος Δολών. Απέχει γύρω στα 20 χιλιόμετρα από Καλαμάτα και για να φθάσει κάποιος εκεί μπορεί να ακολουθήσει τη διαδρομή Καλαμάτα - Σταυροπήγιο - Δολοί ή Καλαμάτα - Κιτριές. Η παλιότερη οικογένεια – οικιστής έφερε το όνομα Καλλιάνης, που είναι ο γενάρχης αρκετών σημερινών οικογενειών, ενώ το όνομα το συναντάμε και στη Καλαμάτα. Μετά από πολλά χρόνια επανήλθαν, αφού είχαν μεταναστεύσει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Είναι από τους νέους οικισμούς της Μάνης. Δημιουργήθηκε πιθανόν τον 19ο αιώνα και διαβάζουμε στην εγκυκλοπαίδεια ότι το 1928 είχε 115 κατοίκους, λειτουργούσε σχολείο και παρήγαγε σύκα, λάδι και εξαιρετικής ποιότητας κρασί από αμπέλια που καλλιεργούντο σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους (πεζούλες). Το Βυζαντινού τύπου εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου (11ου-13ου αι.) μονοκάμαρο με τρούλο, βρίσκεται στο δρόμο μεταξύ Δολών και Καλλιανέϊκων, που πρόσφατα συντηρήθηκε και αναστηλώθηκε από την Εφορεία Βυζαντινών Μνημείων (Κλιμάκιο Καλαμάτας). Σημαντικά μνημεία κοσμούν το γύρω χώρο, όπως το ιστορικό Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία ιδιόκτητο της οικογένειας Ρουσάκη, με τρούλο, υπέροχο καμπαναριό και αγιογραφίες του 1758. Η Ζωοδόχος Πηγή, το καθολικό, στην κεντρική πλατεία του χωριού, που εορτάζει την Παρασκευή του Πάσχα και γίνεται μεγάλο πανηγύρι με τη προσέλευση πλήθους κόσμου.1 χλμ. από το χωριό είναι ο Προφήτης Ηλίας Στη περιοχή του Δημοτικού Διαμερίσματος των Δολών, πάνω από το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου, στο δρόμο Καλιανέϊκα-Καλαμάτα, βρίσκεται το σπήλαιο «Λυκούργου». Η τοποθεσία είναι μαγευτική σε κτήμα, ιδιοκτησίας του κ. Λυκούργου Γαϊτανάρου, το οποίο δώρισε στη πρώην κοινότητα και γι’ αυτό ονομάζεται Σπήλαιο Λυκούργου. Πηγή :http://www.mani.org.gr/

Άποψη από τις Κάλυβες

18. ΚΑΛΥΒΕΣ ΜΑΝΗΣ. (...το κρυμμένο Ευαγγέλιο) Βρίσκεται 4 χιλιόμετρα από το Προσήλιο προς την Καρδαμύλη και είναι χτισμένο το 1600 από τον Κατσίρη της Χώρας Ανδρουβίτσας στην κορυφή ενός λόφου. Υπάρχει η Εκκλησία του Αγίου Μάμα που χτίστηκε το 1750 από την οικογένεια Κατσιρέων και ανακαινίστηκε από τον απόγονο τους Βασίλη το 1824 με εικόνες που έφερε από την Οδησσό. Στο φαράγγι του Βυρού υπάρχει το Μοναστήρι του Σωτήρος στο οποίο ανήκει, Ευαγγέλιο του Ευαγγελιστή Λουκά και φυλάσσεται σε σίγουρο μέρος.

Η εκπληκτική παραλία Ριτσά της Καρδαμύλης

19. ΚΑΡΔΑΜΥΛΗ = ΣΚΑΡΔΑΜΟΥΛΑ. Πανέμορφη, με μεγάλη ποικιλία τοπίων και αυστηρά παραδοσιακή αρχιτεκτονική. Καρδαμύλη θεωρείται και είναι το κέντρο της Μεσσηνιακής Μάνης. Γραφικά λιμανάκια , παραλίες, λιθόστρωτα δρομάκια, παραδοσιακοί ξενώνες, ελιές, λυγαριές και δάφνες συνθέτουν το σκηνικό αυτής της Μανιάτικης γης. Σπάνια ένας τόπος συνδυάζει τόσες εικόνες μεσογειακής ομορφιάς και έντονων αντιθέσεων όπως η Καρδαμύλη. Η γαλήνια διάφανη θάλασσα του Μεσσηνιακού κόλπου ενώνεται με το απότομο μεγαλείο του Ταΰγετου, οι πλούσιοι ελαιώνες μπλέκονται με κυπαρίσσια και βουκαμβίλιες, ο ένας κολπίσκος διαδέχεται τον άλλον σε κάθε στροφή του δρόμου και οι μανιάτικοι πύργοι δηλώνουν μέσα από την ιστορία της πέτρας τους την φύση και την ψυχή των ανθρώπων που κατοικούν εδώ. Προσανατολισμένη δυτικά και απλωμένη σε μια ομαλή αγκαλιά γης και θάλασσας, προστατεύεται από τον Ταΰγετο που υψώνεται σχεδόν σε ορθή γωνία πίσω της και την καθιστά απλώς μοναδική. Όντας τμήμα της Μάνης, έχει όλα τα χαρακτηριστικά αυτής της σπάνιας γης: το εξαιρετικό φως, τις μυρωδιές του θυμαριού και της αλμύρας, την πέτρα, την ελιά και το απέραντο γαλάζιο. Η μαγική παλιά πόλη με το κάστρο, τα πέτρινα ερείπια και την ιδιαίτερη εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, σκαρφαλωμένη στην πλαγιά, ενώνεται πια με την νέα πόλη που κι αυτή διατηρεί την πέτρα στην κατασκευή της αλλά την πλουτίζει με ανθισμένες αυλές και κάτι από την ατμόσφαιρα των νησιών στο γραφικό λιμανάκι και στα δρομάκια της. Μέσα στους ελαιώνες της και στα κυπαρίσσια, διάσπαρτες ωραίες κατοικίες και αρχοντικά δηλώνουν πόσο δημοφιλής τόπος διακοπών είναι η Καρδαμύλη και πόσο μοναδικό είναι αυτό που μπορεί να προσφέρει στους επισκέπτες της. Γι' αυτό πολλοί άνθρωποι του πνεύματος και της τέχνης. Η Καρδαμύλη είναι στο κέντρο μιας υπέροχης ακτογραμμής με εξαιρετικές παραλίες, λιμανάκια και κολπίσκους, όπου το πράσινο σχεδόν κατεβαίνει ως την θάλασσα σε πολλά σημεία, όπου απότομοι βράχοι και μικρονήσια στολίζουν τα γαλαζοπράσινα νερά, όπου η αμμουδιά εναλλάσσεται με τα βότσαλα και τις φυσικές πέτρινες εξέδρες. Ωραιότερες παραλίες είναι τα Ριτσά, ο Φονέας, τα Δελφίνια, και λίγο πιο πέρα η Καλογριά στη Στούπα, η παραλία της Στούπας, ο Αγιος Νικόλαος, ο Αγιος Δημήτριος, το Καταφύγι, προς την Καλαμάτα υπάρχει η Σάντοβα, Το Ακρογιάλι και η Μ. Μαντίνεια, προς την Λακωνική Μάνη μέχρι την Αρεόπολη το Νέο Οίτυλο κλπ.

20. ΚΑΡΥΟΒΟΥΝΙ = ΑΡΑΧΩΒΑ. Η Αράχοβα της Δυτικής Μάνης που αποτελούσε Δημοτικό Διαμέρισμα του τέως Δήμου Λεύκτρου του σημερινού Δήμου δυτικής Μάνης. μαζί με τον οικισμό Δρυόπη. Είναι ένα από τα ορεινά χωριά της περιοχής Λεύκτρου και βρίσκεται 55χιλ. νότια της Καλαμάτας και 10 χιλ. ανατολικά της Στούπας. Είναι αμφιθεατρικά κτισμένο ανάμεσα σε δυο πλαγιές που σχηματίζουν ρέμα, σε υψόμετρο 500 μ. και διακρίνουμε τον ερειπωμένο πύργο του Γουδέλη και τις εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου, του Προφήτη Ηλία, της Παναγίας της Γιάτρισσας. Ο ποιητής Νικήτας Νιφάκος (1748-1818) στα στιχουργήματά του για τα χωριά της Μάνης γράφει για το Καρυοβούνι:

"Να έλθω στην Αράχωβα

την πολυξακουσμένη
που μες στο στενολάγκαδο
ευρίσκεται κτισμένη"
21. ΚΑΣΤΑΝΙΑ Η Καστάνια ή Καστανέα ή Μεγάλη Καστάνια είναι ορεινό χωριό του νομού Μεσσηνίας και ανήκε στο δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Λεύκτρου, ενώ σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μεσσηνίας. Το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μέτρων στους πρόποδες του Ταϋγέτου από την πλευρά της Μεσσηνίας και ανήκει στην περιοχή της ιστορικής Μάνης, ενίσχυσε την επανάσταση του '21 με τετρακόσιους άντρες (τετρακόσια όπλα όπως αναφέρεται σε ορισμένα βιβλία) ενώ στον πύργο του Δουράκη, που υπάρχει στο χωριό έχει μείνει και ο οπλαρχηγός Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, Στο χωριό υπάρχουν αρκετές εκκλησίες του 14ου αιώνα και η μία από τις δύο διώροφες χριστιανικές εκκλησίες της Ευρώπης. Προστάτης του χωριού είναι η Παναγία και γιορτάζει στις 15 Αυγούστου με δοξολογία και πανηγύρι έμπροσθεν της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην πλατεία του χωριού. Το χωριό είναι προορισμός δροσιάς τους καλοκαιρινούς μήνες και κυνηγιού το χειμώνα.

22. ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ = ΚΟΨΟΛΑΙΜΕΪΚΑ. υψόμετρο 630 μέτρα
Μόνιμοι κάτοικοι σήμερα 14. Σε αγκωνάρι του σπιτιού του Ηλία Ευσ. Ταβουλαρέα υπάρχει χρονολογία 1745 άρα ο συνοικισμός άρχισε να κτίζεται το δεύτερο τέταρτο του 17ου αιώνα. Το 1960 ο συνοικισμός μετονομάστηκε σε Καταφύγιο επειδή στην Νότιο Δυτική άκρη λίγο πιο κάτω στο γκρεμό υπάρχουν σπηλιές που ονομάζονται "Καταφύγ(γ)ια" επειδή εκεί κατέφευγαν για να κρυφτούν οι κάτοικοι φοβούμενοι τους Πειρατές. Πηγή www.lefktro.gov.gr

23 . ΚΑΤΩ ΧΩΡΑ. Η Κάτω Χώρα αποτελεί έναν από τους οικισμούς της Μηλέας της Μεσσηνιακής Μάνης, με πληθυσμό 84 άτομα σύμφωνα με την απογραφή 2001. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

24. ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ = ΜΠΙΛΙΟΒΑ Είναι χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης πλησίον του Κάμπου Αβίας της Δυτικής Μάνης. Εκεί μπορεί κανείς να περπατήσει στο απολαυστικό μονοπάτι της Μπίλιοβας. μαζί με τους οικισμούς Βόρειο (ή Μπρίντα), Ανατολικό (ή Νερίντα) και η Χώρα, αποτελούσε κοινότητα και σήμερα αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αβίας. Είναι σε οχυρή θέση που το 17ο αιώνα γνώρισε καταστροφές από τους Τούρκους. Έχει αξιόλογους ναούς, όπως του Αγίου Νικολάου (14ου αι.), Προφήτη Ηλία και Παναγίας Χελμού. Από εδώ είναι ο αγιογράφος Χαϊδεμένος που το 1752 τοιχογράφησε τον Άγιο Νικήτα στους Άνω Δολούς. Δίπλα από το Κέντρο παρατηρούμε το υπέροχο φαράγγι του Ριντόμου.

Ηλιοβασίλεμα στις Κιτριές

Το λιμανάκι στις Κιτριές

25. ΚΙΤΡΙΕΣ. Ο οικισμός των Κιτριών ανήκε στο Δημοτικό Διαμέρισμα Δολών του πρώην Δήμου Αβίας και τωρινού Δήμου Δυτικής Μάνης και απέχει από την Καλαμάτα γύρω στα 15 χιλιόμετρα. Είναι παραθαλάσσιος οικισμός με πλούσια βλάστηση και φανταστική παραλία, που γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη στα χρόνια της Ενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας. Μέχρι τον 19ο αιώνα που κατασκευάστηκε το λιμάνι της Καλαμάτας, οι Κιτριές ήταν το μοναδικό λιμάνι του Μεσσηνιακού Κόλπου, στην ανατολική πλευρά του κόλπου. Είχαν γίνει ένα σπουδαίο θαλασσινό κέντρο με εξωτερικό εμπόριο από προϊόντα όπως το λάδι, βελανίδι, πρινοκόκκι και μετάξι. Εδώ το 1659 εμφανίστηκε με ισχυρό στόλο ο Χασάν-Μπαμπά, ο οποίος ζήτησε την φόρου υποτέλεια της Μάνης, με αυτοδιοίκηση από τοπικό άρχοντα (Μπέη) που θα διόριζε η Υψηλή Πύλη, τη μη συμμετοχή των Μανιατών σε άλλες πολεμικές ενέργειες και τη παράδοση νεαρών ομήρων από όλες τις ισχυρές οικογένειες ιδίως των Μεδίκων και Στεφανόπουλων. Οι όροι εξόργισαν τους Μανιάτες, που επετέθησαν, κούρσεψαν και κατέστρεψαν τον στόλο του Χασάν - Μπαμπά στις Κιτριές και ετοιμάστηκαν για άλλον έναν μακροχρόνιο πόλεμο με τους Τούρκους. Στις Κιτριές το 1805 παρεδόθη στο Σερεμέτ Μπέη το κεφάλι του προεπαναστατικού ήρωα Καπετάν Ζαχαριά, που δολοφονήθηκε με δόλο, για να μεταφερθεί στη Κωνσταντινούπολη. Υπήρξε επίνειο της Ζαρνάτας και έδρα των Μπέηδων της Μάνης.Η περιοχή ήταν η έδρα των πέντε από τους οκτώ ηγεμόνες της Μάνης και συγκεκριμένα: Τζανέτμπεης Κουτήφαρης, Μιχάλμπεης Τρουπάκης, Παναγιώτης Κουμουντουράκης, Αντώνμπεης Γρηγοράκης και Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Από τη περιοχή των Κιτριών ξεκίνησε η εξόρμηση των Μανιατών στις 23 Μαρτίου 1821 για την απελευθέρωση της Καλαμάτας από τους Τούρκους. Σήμερα οι Κιτριές, όπου καταλήγει το φαράγγι της Σάντοβας, παραμένουν ένα πανέμορφο και ιδανικό λιμανάκι και αποτελεί ένα αξιόλογο μέρος για ήσυχες διακοπές. Υπάρχουν ερείπια από Πύργους και ο ναός Κωνσταντίνου και Ελένης του 1730, με ξυλόγλυπτο τέμπλο. Η εκκλησία των Αγίου Κων/νου και Ελένης πρόσφατα ανακαινισθείσα, είναι συνδεδεμένη με γεγονότα και καταστάσεις παλιότερων εποχών. Εκεί έγινε, κατά το 1825, η χειροτονία των τεσσάρων αντικανονικών επισκόπων της Μάνης από τον Μητροπολίτη Ζαρνάτας Γαβριήλ Φραγκούλη για τις χηρεύουσες επισκοπές, τον Άνθιμο για την επισκοπή Πλάτσας, τον Ιωαννίκιο για την επισκοπή Μηλέας και Καστάνιας, τον Ιωσήφ για την επισκοπή Μαΐνης και τον Προκόπιο για την επισκοπή Ανδρούβιστας. Οι Κιτριές ήταν ο τόπος των Προεπαναστατικών διαβουλεύσεων και αποφάσεων. Εκεί έγινε στις 8 Μαρτίου 1821 η υπογραφή του Εθνικού Συμβολαίου, με τον Πετρόμπεη να αναλαμβάνει αρχηγός του αγώνα, μετά την απόφαση που έλαβαν οι συγκεντρωθέντες Μανιάτες οπλαρχηγοί και πρόκριτοι. Πηγή : www.mani.org.gr

26. ΚΟΤΡΩΝΙ. Μανιάτικος οικισμός της πρώην κοινότητας Πλάτσας με 34 κατοίκους από την απογραφή του 2001. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

27. ΚΟΥΡΗΣ. Μικρός οικισμός του τ.δ Σωτηριάνικων του πρώην Δήμου Αβίας και νυν Δυτικής Μάνης. Οι κάτοικοι του οικισμού είναι 54

28. ΚΥΒΕΛΕΙΑ ΜΗΛΕΑΣ ΜΑΝΗΣ = ΓΑΡΜΠΕΛEΑ. Τα Κυβέλεια αποτελούν έναν από τους οικισμούς της Μηλέας Μεσσηνίας, με πληθυσμό 34 άτομα (απογραφή 2001). Άλλοι οικισμοί είναι τα Φαγριάνικα, Ξανθιάνικα, Σεκουριάνικα και Κάτω Χώρα. Η ονομασία του οικισμού συνδέεται με τη θεότητα της μυθολογίας Κυβέλη. Ο οικισμός αναφέρεται και ως Γαρμπελιά από τους ντόπιους, που είναι η παλιά του ονομασία (μετονομάστηκε το 1956). Στο χωριό έχει βρεθεί μυκηναϊκός θολωτός βασιλικός τάφος, ο οποίος χρονολογείται γύρω στο 1250 π.Χ. και παραμένει σε καλή κατάσταση[2].Στο χωριό γεννήθηκε ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος, ο πύργος της οικογένειας του οποίου υπάρχει μέχρι σήμερα,

Λαγκάδα

29. ΛΑΓΚΑΔΑ ΜΑΝΗΣ. Ένα γνήσιο χωριό της Έξω (Δυτικής ή Μεσσηνιακής) Μάνης, πιστό στην Μανιάτικη αρχιτεκτονική. Το χωριό είναι κτισμένο σε ένα λαγκάδι, από το οποίο πήρε και την ονομασία του. Η ιστορία της φαίνεται να ξεκινά το 68 μχ όπου επί Μάρκου Αυρηλίου οι Ρωμαίοι κατέλαβαν την διπλανή πόλη που ανήκε στην Σπάρτη του Μενελάου, τις Θαλάμες . Στην λαγκάδα εγκατέστησαν τους σταύλους τους και στα σημερινά Σωματιανά κατέλυσε η σωματοφυλακή τους εξ ου και η ονομασία αυτού του οικισμού. Ετσι η περιοχή έγινε σιγά σιγά οικισμός με πρώτους κατοίκους Ρωμαίους πολίτες τα ονόματα των οποίων εξελληνίστηκαν κρατώντας την λατινική ρίζα μέχρι σήμερα. Αξιοθέατα της περιοχής είναι ο παλιός ναός της Γιάτρισσας με το μεγαλύτερο μοναστήρι της Λακωνικής χερσονήσου που κάποτε είχε 300 μοναχούς, τον ηγούμενο τον οποίον εμύησε στην Φιλική Εταιρία ο Κολοκοτρώνης και στήριξε οικονομικά την επανάσταση. Επίσης τα βυζαντινά εκκλησάκια Φανερωμένης και Αγίας Μαρίνας αγιογραφημένα από τον μοναχό Ανδρόνικο Παλαιολόγο αδελφό του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.

Στη Λαγκάδα πέθανε ο εκχριστιανιστής της Μάνης, Αρμένιος στην καταγωγή, Νίκων ο Μετανοείτε, τα οστά του οποίου βρίσκονται σε λάρνακα στην εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου.

30. ΛΕΦΤΙΝΙ = ΠΑΛΑΙΟ. Οικισμός της πρώην κοινότητας Τσέρια του σημερινού Δήμου Δυτικής Μάνης. Το υψόμετρο του οικισμού είναι 650 μέτρα
Σύμφωνα με τον Γάλλο μεσαιωνοδίφη Bucon, το 16ο αιώνα το Lentini (Λεπτίνιον-Λεπτίνι) ήταν ένα από τα 8 χωριά της Καπετανίας Ανδρούβιστας (σημερινό Ξωχώρι). Στις αρχές του 17ου αιώνα το Λεφτίνι είχε 40 οικογένειες. Το παλαιό Λεφτίνι ήταν κτισμένο περί τα 1000 μέτρα βορειότερα του σημερινού. Σήμερα υπάρχουν μερικά ερείπια που μαρτυρούν την ύπαρξη σπιτιών στην τοποθεσία Κάτω Χώρα. Στην τοποθεσία Αϊ Βασίλης υπάρχουν δύο λιθάρια πρωτόγονου ελαιοτριβείου διαμέτρου 0,95μ. και πάχους 0,25 μια τοποθεσία ονομάζεται "Καμίνια" γιατί εκεί φαίνεται ότι υπήρχαν Καμίνια για το ψήσιμο των κεραμιδιών. Σήμερα βρίσκονται μερικά στις σκεπές παλαιών σπιτιών. Το Λεφτίνι σαν χωριό εγκαταλείφθηκε σε άγνωστη εποχή από τους κατοίκους του εξ' αιτίας καταστροφής των σπιτιών από εχθρικές επιδρομές είτε από ασθένειες επειδή η περιοχή εμαστίζετο από ελονοσία διότι υπήρχαν έλη. Λίγοι κάτοικοι έκτισαν νοτιότερα 1.000 μέτρα το σημερινό συνοικισμό. Μόνιμοι κάτοικοι σήμερα είναι 5 άτομα. Πηγή : www.lefktro.gov.gr

31. MΑΛΤΑ. Η Μάλτα είναι Μανιάτικο Πυργοχώρι, όπου υπάρχει ο ιστορικός πύργος των Κουτήφαρη-Αλούπηδων. Στη περιοχή δεσπόζει σε κοντινό λόφο ο πύργος του Μαυρίκου (1814). Μετά από ένα χιλιόμετρο απόσταση οδηγούμεθα στη γυναικεία μονή Ανδρουμπεβίτσας, βυζαντινό κτίσμα με στοιχεία μανιάτικης αρχιτεκτονικής. Στο Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, σώζονται μερικές σπουδαίες τοιχογραφίες του 13ου αιώνα. Σήμερα η Μάλτα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Δυτικής Μάνης με 105 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001.
Πηγή : www.mani.org.gr

32. ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ = ΑΝΩ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ ή ΑΝΩ ΧΩΡΑ Η Μεγάλη Μαντίνεια είναι ημιορεινός οικισμός του δημοτικού διαμερίσματος τ. Δήμου Αβίας του Δήμου Αβίας και του νυν Δήμου της Δυτικής Μάνης του Νομού Μεσσηνίας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 200 μ. Ο πληθυσμός κατά την απογραφή του 2001 έφτανε τους 180 κατοίκους. Η οικονομία του οικισμού στηρίζεται κυρίως στην ελαιοπαραγωγή και τον τουρισμό.

33. ΜΗΛΕΑ = ΦΑΓΡΙΑΝΙΚΑ . Έτσι μετονομάσθηκε ο συνοικισμός και ή τότε κοινότητα Φαγριάνικων που μετονομάστηκε το 1912. Η Μηλέα προϋπήρχε ως συνοικισμός, αλλά η έδρα ήταν ο συνοικισμός Φαγριάνικα, που μετονομάσθηκαν. Υπάγεται στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

34. MHΛΙΑ. Μέσα σε ένα καταπράσινο φυσικό περιβάλλον, η Μηλιά, με τις κρυσταλλοστάλαχτες ρεματιές της, το αρμονικό δέσιμο της θαμνόφυτης βλάστησης, με το ασημόχρωμο του λιόφυλλου και το αυτοφυές υψίκορμο σφεντάμι -μόνου αειθαλούς ελληνικού είδους- αποτελεί νότα υψηλού επιπέδου, αισθητικής ικανοποίησης για τον επισκέπτη. Τη ζωγραφιά της συμπληρώνουν τα αναπαλαιωμένα κεραμοσκέπαστα παραδοσιακά σπίτια με ξέχωρο διάκοσμο, τις επιβλητικές εκκλησιές της και το μεγαλόπρεπο καμπαναριό της -μοναδικό στην περιφέρεια- που φαντάζει να ανηφορίζει στα αρχέγονα βράχια του Πενταδάκτυλου Ταλετού, σε έφεση προσέγγισης με το Θείο.Η Μηλέα, γνωστή μας ως Μηλιά, πριν από την εφαρμογή του σχεδίου «Καποδίστριας» (Ν. 2539/4/12/97) ήταν έδρα ομώνυμης Κοινότητας (Β.Δ. 31-8-1912 και διορθωτικό Β.Δ. 20-9-1913). Σήμερα η Μηλιά είναι ένα από τα 19 Δημοτικά Διαμερίσματα του τέως Δήμου Λεύκτρου και νυν Δήμου Δυτικής Μάνης,- Επαρχίας Καλαμάτας Ν. Μεσσηνίας, με έδρα την Καρδαμύλη. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά της οροσειράς του Ταϋγέτου, σε υψόμετρο 550 μ. και μεταξύ προβούνων, στην κορυφή των οποίων και ακριβώς πάνω από το χωριό, είναι κτισμένη σε ένα μικρό οροπέδιο, σε υψόμετρο 1000 μ. η Μονή της «Παναγίας της Γιάτρισσας». Το πότε ακριβώς χτίστηκε μας είναι άγνωστο. Κατά την παράδοση, στην τοποθεσία αυτή υπήρχε στους αρχαίους χρόνους ναός της θεάς Αθηνάς διακονούμενος από πολλούς ιερείς. Ένας από αυτούς, ο Βρασίδας, το 382 μ.Χ. επισκέφθηκε την εκχριστιανισθείσα, εν τω μεταξύ, Πάτρα όπου κατηχήθηκε στον Χριστιανισμό και μετονομάστηκε Βιτάλιος. Όταν επέστρεψε, μύησε και τους άλλους ιερείς στον χριστιανισμό και από κοινού, κήρυξαν στα γύρω χωριά την Χριστιανική θρησκεία, αφιέρωσαν δε τον ναό στη Γένεση της Παναγίας, που γιορτάζεται στις 8 του Σεπτέμβρη. Η Μηλιά αποτελούσε το μέσον μιας εκ των διαδρομών της Αρχαίας Σπάρτης προς τα Μεσσηνιακά παράλια και ήταν βασικός σταθμός ανάπαυλας της διήμερης πορείας που ακολουθούσαν οι ταξιδιώτες. Η Μηλιά μέχρι το 1937, ως Κοινότητα του τέως Δήμου Λεύκτρου, ανήκε στο Νομό Λακωνίας. Έκτοτε οι τρεις τέως Δήμοι Λεύκτρου, Καρδαμύλης και Αβίας μεταφέρθηκαν, διοικητικώς, στο Ν. Μεσσηνίας (Α.Ν. 1026/24-12-1937). Εκκλησιαστικώς όμως εξακολουθεί (όπως και οι παραπάνω Δήμοι) να υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Γυθείου και Οιτύλου. Η Μηλιά γεωγραφικά αποτελεί περιοχή της Έξω Μάνης η οποία αρχίζει από το Οίτυλο και φθάνει μέχρι τη Βέργα του Αλμυρού (2 χλμ. πριν από την Καλαμάτα). Τον διαχωριστικό αυτόν καθορισμό αναφέρει ο ποιητής Νικήτας Νηφάκης στην έμμετρη ιστορία του για τη Μάνη: "Το μέρος τ’ ανατολικό λέγεται Κάτω Μάνη
τα άλλα δύο τα δυτικά Έξω και Μέσα Μάνη" Πηγή : www.lefktro.gov.gr

35. NEΟΧΩΡΙ ΜΑΝΗΣ = ΝΙΧΩΡΙ. Αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Λεύκτρου, μαζί με τον οικισμό Λεύκτρο και τη παραλιακή Στούπα. Βρίσκεται τρία χιλιόμετρα από τη διασταύρωση του επαρχιακού δρόμου Καλαμάτα - Αρεόπολη στο ύψος της Στούπας και είναι αμφιθεατρικά κτισμένο πάνω σε λόφο. Είναι από τους νέους οικισμούς της Μάνης που δημιουργήθηκε στο τέλος του 17ου αιώνα (1680 περίπου) όταν η Βενετσιάνικη διοίκηση της περιοχής θέλησε να εποικήσει το χώρο μεταφέροντος κατοίκους από τα νότια χωριά της καπετανίας του Ζυγού, για να καλύψει το πληθυσμιακό κενό. Εποικίστηκε βασικά από κατοίκους του Νομιτσή. Αυτοί εγκαταστάθηκαν και κατασκεύασαν σπίτια οπό υλικά που λήφθηκαν από την κατεδαφισμένη ακρόπολη του κάστρου του Λεύκτρου. Την επόμενη δεκαετία προσήλθαν και λίγοι έποικοι οπό τη Μηλέα, που εγκαταστάθηκαν και έδεσαν με την περιοχή. Η αρχαία ονομασία της περιοχής ήταν Λεύκτρα, που προέρχεται από το γιο του Περιήρη, Λεύκιππο, ενώ ο Παυσανίας αναφέρει «Πέφνου δε στάδια είκοσιν απέχει Λεύκτρα». Στη προϊστορική πόλη έχουν βρεθεί λίθινη αξίνα πρωτοελλαδικής εποχής, μαρμάρινο κεφάλι Αθηνάς, μαρμάρινο Ιονικό κιονόκρανο, μαρμάρινο κεφάλι γενειοφόρου άντρα ρωμαϊκών χρόνων, πήλινη γυναικεία κεφαλή κλασσικών χρόνων, που βρίσκονται στο Μουσείο της Καλαμάτας, καθώς και Μεσοελλαδικοί και Μυκηναϊκοί θαλαμοειδείς τάφοι στη βάση του λόφου. Το γεγονός ότι τιμούσαν τον Ασκληπιό, ως γιο της κόρης του Λεύκιππου, Αρσινόης και του Ιθωμάτα Δία, αναδεικνύει τις σχέσεις που είχαν αναπτύξει με τους Μεσσήνιους. Στην Ακρόπολη των αρχαίων Λεύκτρων σώζονται υπολείμματα του φράγκικου κάστρου, που έχτισε ο Γουλιέλμος Βιλεαρδουινός το 1250 μ.Χ., το οποίο παραχωρήθηκε στους Βυζαντινούς το 1262, ως αντάλλαγμα για την απελευθέρωση του αιχμαλώτου Γουλιέλμου και τα ερείπια ναού της Αθηνάς. Στο Λεύκτρο βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Πελαγίας με ωραία λαϊκά ανάγλυφα και στο Νιοχώρι η Παναγίτσα με αγιογραφίες του 1787.

36. ΝΙΚΟΒΟ. Το Νίκοβο είναι οικισμός του Εξωχωρίου της Καρδαμύλης. Η Ανδρούβιστα, η Χώρα, τα Πρίπιτσα και το Νίκοβο απετέλεσαν την μετέπειτα κοινότητα Εξωχωρίου που σήμερα είναι Δ.δ. του νέου Δήμου Δυτικής Μάνης 37. ΝΟΜΙΤΣΗ. Ανάμεσα στα Δημοτικά Διαμερίσματα Πλάτσας και Θαλαμών του πρώην Δήμου Λεύκτρου βρίσκεται το T.Δ Νομιτσή. Βρίσκεται σε απόσταση μιας και πλέον ώρας από την Καλαμάτα (57 χλμ.) και μισής περίπου ώρας από την Αρεόπολη (25 χλμ.). Το 1928 αριθμούσε 459 κατοίκους, το 1991 162 και σήμερα 116 (απογραφή 2001). Στο T.Δ. Νομιτσή ανήκει ο οικισμός Κούμανης. Ο Νομιτσής ανήκει στον ορεινό όγκο του Ταϋγέτου και παρουσιάζει όπως και όλη η ορεινή ζώνη, πληθυσμιακή και δημογραφική παρακμή.

Το Βυζαντινό εκκλησάκι των Αγ. Αναργύρων Νομιτσί

Κτισμένος αμφιθεατρικά στους πρόποδες ενός μικρού λόφου του Γαϊδουροβουνιού έχει θέα το Μεσσηνιακό κόλπο και αγναντεύει την Κορώνη. Τούτος ο τόπος με την άγρια ομορφιά, τις βαθιές νεροσυρμές αποτελεί ένα ζωντανό μνημείο της φύσης και του πολιτισμού. Δύσβατα κορφοβούνια, απότομες ρεματιές, κακοτράχαλες πλαγιές, ορθόστηλοι γλυστεροί βράχοι, γαρδίνες και πετροχώραφα περιφραγμένα με ξερότοιχους, ελάχιστα ισιώματα με λιγοστό χώμα και μερικές ελιές, υπήρξαν οι πηγές που τροφοδότησαν και ανέτρεψαν γενιές και γενιές. Καλντερίμια που συνέδεαν το χωριό με γειτονικά χωριά και οικισμούς (ελάχιστα σώζονται, γιατί με την κατασκευή του αμαξιτού δρόμου δυστυχώς καταστράφηκαν), ξαναζωντανεύουν παλιές μνήμες. Στενά σοκάκια, παραδοσιακά πέτρινα σπίτια με τις κεραμοσκεπείς στέγες τους, προσδίδουν μια γραφικότητα στο χώρο, συμπληρώνοντας το σκηνικό της διατήρησης της αυθεντικότητάς του. Οι γκρεμισμένοι πύργοι από το χρόνο και την εγκατάλειψη αποτελούν μαρτυρίες ενός ένδοξου παρελθόντος. Ερειπωμένες αλλά και καλοδιατηρημένες εκκλησίες μαρτυρούν για το έντονο θρησκευτικό συναίσθημα των κατοίκων. Ο ενοριακός ναός του Αγίου Γεωργίου στο κέντρο του χωριού. Το κτίσμα εκτιμάται ότι είναι παλιότερο του 1784, χρονολογία που αναγράφεται σε μια πέτρα που κατά πάσα πιθανότητα σηματοδοτεί τη χρονιά της αναπαλαίωσης. Το ψηλό καμπαναριό, ακατασκευασμένο από βυζαντινό υλικό (πωρόλιθους και κεραμίδια) ίσως αποτελεί το παλιότερο μέρος του ναού που σώζεται στην αρχική μορφή του, γι αυτό στα υπόλοιπα τμήματα έχουν υπάρξει μεταγενέστερες παρεμβάσεις. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο, λέγεται ότι κατασκευάστηκε από κάποιον που είχε καταφύγει στα μέρη μας, καταδιωκόμενος, με μοναδικό εργαλείο ένα σουγιά και μοναδικό αντάλλαγμα το καθημερινό φαγητό του, που είχαν αναλάβει εναλλάξ οι οικογένειες του χωριού. Ο εσωτερικός χώρος, ολόκληρος, ένα μεγαλείο τέχνης από πλούσιες τοιχογραφίες, με σπάνιες αναπαραστάσεις του θεϊκού μεγαλείου εμπλουτισμένες με τις αυστηρές ασκητικές μορφές Αγίων της εκκλησίας μας. Η υψηλή ακουστική που διαθέτει ο ναός οφείλεται σε εντοιχισμένα πιθάρια στην περιοχή του τρούλου. Η Μεταμόρφωση (11^ος αιώνας) εντυπωσιάζει τον επισκέπτη αν και έχει λεηλατηθεί κάμποσες φορές και έχει επισκευασθεί πρόχειρα (καθαρισμός με ασβέστη). Οι Αγιοι Ανάργυροι (12^ος αιώνες), η Υπαπαντή (14^ος αιώνας) η Παναγία η Γιάτρισσα (Καμπινάρι) (16^ος αιώνας) ο Αγιος Ευστράτιος (Πάνω Κούμανη), ο Άγιος Νικόλαος, οι Άγιοι Θεόδωροι κ.α, αποτελούν μερικά δείγματα εκκλησιαστικών μνημείων, που χάρις στην παρέμβαση των κατοίκων αναστηλώθηκαν και συντηρήθηκαν ώστε να μπορούν να λειτουργούν ως χώρα λατρείας και προσευχής. παρόμοιοι χώροι που δεν κατέστη δυνατό να αποκατασταθούν (απαγορεύσεις αρμοδίων υπηρεσιών κ.λπ.) ερειπώθηκαν ή γκρεμίστηκαν.
Η ύδρευση του χωριού γινόταν παλιότερα από τα νερά δύο πηγών, μία στο κύριο χωριό και μία στον οικισμό Κούμανη που διοχετεύονταν σε καλοκτισμένες πέτρινες βρύσες. Στις βρύσες αυτές δεν πήγαιναν μόνο οι γυναίκες για να πάρουν νερό αλλά για να πλύνουν τα υφαντά στρωσίδια και τα ρούχα. Εκεί όμως πότιζαν και τα ζώα τους καλοκαιρινούς μήνες σε μαρμάρινες γούρνες. Στις βρύσες αυτές που δεν γνωρίζουμε πότε κτίστηκαν, υπάρχουν εντοιχισμένα διακοσμητικά ανάγλυφα και αποτελούν μοναδικά αρχιτεκτονικά κτίσματα με έντονο ενδιαφέρον.
Σημαντική προσωπικότητα του χωριού υπήρξε ο Υπουργός και Βουλευτής Γιάννης Ψαρρέας, Υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας σε διάφορες περιόδους από το 1956 έως το 1963. Ο δρόμος Καλαμάτα – Αρεόπολη που έβγαλε τη Μάνη από την απομόνωση, υγειονομικοί σταθμοί, τουριστικά περίπτερα και κτίρια δημοτικών σχολείων φέρουν τη σφραγίδα του. Πηγή : www.leftro.gov.gr (Aντ. Ρουμανέα)

38. ΞΑΝΘΙΑΝΙΚΑ. Μικρός οικισμός της παραδοσιακής Μανιάτικης πρώην κοινότητας Μηλέας, του σημερινού Δήμου Δυτικής Μάνης.

39. ΟΡΟΒΑΣ. Οικισμός του χωριού Κάμπος του πρώην Δήμου Αβίας της Μάνης. Ο οικισμός έχει 39 κατοίκους. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

40. ΠΕΔΙΝΟ = ΚΑΤΣΙΜΑΡΕΪΚΑ. Συνοικισμός της πρώην κοινότητας Τσέρια. Η μετονομασία έγινε το 1956. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτ. Μάνης. υψόμετρο 600 μέτρα
Μόνιμοι κάτοικοι σήμερα 14. Στο καμπαναριό της εκκλησίας είναι σκαλισμένη η ανορθόγραφη επιγραφή "1804 Μαρτίου 8 Παναγιώτη Μαυρουδέας κτίτορας" (κτίστης). Σύμφωνα με τα γραμμένα ο συνοικισμός άρχισε να κτίζεται στο τέλος 17ου αιώνα και μετά έκτισαν την εκκλησία. Πηγή : www.lefktro.gov.gr

41. ΠΕΤΡΟΒΟΥΝΙ. Αποτελεί μικρό και πανέμορφο ημιορεινό οικισμό πλησίον της Καρδαμύλης του Δήμου Δυτικής Μάνης, που όμως σήμερα έχουν απομείνει μόνο 15 κάτοικοι.

Η θέα του στην Καρδαμύλη και όλο σχεδόν το Μεσσηνιακό κόλπο είναι εκπληκτικής ομορφιάς. Είναι κρίμα που τέτοιες πανέμορφες περιοχές μένουν αναξιοποίητες.

42. ΠΗΓΗ = ΛΟΣΝΑ. Ήταν συνοικισμός της πρώην κοινότητας Πλάτσας η οποία μετονομάσθηκε το 1912. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

43. ΠΛΑΤΑΝΟΣ = ΣΒΙΝΑ. Οικισμός της πρώην κοινότητας Θαλάμαι (Κουτήφαρι) του νυν Δήμου Δυτικής Μάνης.

44. ΠΛΑΤΣΑ. Η Πλάτσα είναι ημιορεινό χωριό κτισμένο σε υψόμετρο 370 μ., που με τους οικισμούς Πηγή και Κοτρώνι αποτελούσε κοινότητα και τώρα Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Λεύκτρου. Παρουσιάζει ενδιαφέρον ως χαρακτηριστικός παραδοσιακός οικισμός της Μεσσηνιακής Μάνης με πολλούς οχυρούς πύργους, σε συνδυασμό με το φυσικό της περιβάλλον. Πλάτσα σημαίνει πλάτωμα ή ανοικτή πλατεία και στην αρχαιότητα ήταν ο ορεινός χώρος της αρχαίας Πέφνου, ενώ η παράλια Πέφνος ήταν ο Άγιος Δημήτρης. Οι πανέμορφες εκκλησίες της υποδηλώνουν τη σπουδαιότητα της περιοχής κατά τους Βυζαντινούς και Μεταβυζαντινούς χρόνους. Στην Πλάτσα υπάρχουν αρκετοί ναοί βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων. Αξιόλογοι είναι οι ναοί του Αγίου Νικολάου, η Αγία Παρασκευή σταυρεπίστεγος ναός με τοιχογραφίες του 15ου αιώνα, ο Άγιος Δημήτριος (11ου-12ου αι.) με εξαίρετες τοιχογραφίες και ανάγλυφα. Ο Άγιος Νικόλαος, που βρίσκεται στο Καμπινάρι της Πλάτσας, είναι τρίκλιτη Βασιλική του 10ου αιώνα, με τρούλο που προστέθηκε το 14ο αι. και ωραία τοιχογράφηση, του 1332. Στο τέμπλο διατηρούνται γλυπτά μεσοβυζαντινών χρόνων, ενώ ο ναός λειτουργείται μία φορά το χρόνο. Πηγή : www.lektro.gov.gr

45. ΠΛΑΤΩΜΑ = ΠΛΗΡΩΜΑ ή ΚΑΜΙΝΑ ΜΑΛΤΣΙΝΑ. Οικισμός του Κάμπου Αβίας και νυν Δήμου της Δυτικής Μάνης. Ο οικισμός αυτός έχει 50 κατοίκους.

46. ΠΡΙΠΙΤΣΑ. Είναι οικισμός που μαζί με την Ανδρούβιστα, το Νίκοβο και τη Χώρα δημιούργησαν την κοινότητα Εξωχωρίου του πρώην Δήμου Λεύκτρου του σημερινού Δήμου Δυτικής Μάνης.

47. ΠΡΟΑΣΤΙΟ = ΠΡΑΣΤΕΙΟ. Βρίσκεται σε υψόμετρο 230μ., μετά τη Καρδαμύλη, ανατολικά και αριστερά του δρόμου, ενώ απέχει 43 χλμ. από τη Καλαμάτα. Μαζί με τους οικισμούς Λάκκο και το παραθαλάσσιο Νέο Προάστιο (ή Πόρτο Καλαμίτσι), αποτελούσαν κοινότητα και τώρα Δημοτικό Διαμέρισμα του τέως Δήμου Λεύκτρου και νυν Δ. Δυτικής Μάνης. Το Προάστιο είναι από τους παλαιότερους και σημαντικότερους οικισμούς της περιοχής. Το 1479 αναφέρονται 4 χωριά της περιφέρειας η Χώρα ή και Ανδρούβιστα, η Καρδαμύλη, το Λεπτίνι και το Προάστιο. Στο Προάστιο βλέπουμε τους πύργους των Περδικέα και Χιουρέα, την ανακαινισμένη Κρήνη των Μελισσηνών του 1643, τον Άγιο Νικόλαο, τη Κοίμηση της Θεοτόκου (1790), το Μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων (13ος αι.) και ένα εντυπωσιακό πέτρινο γεφύρι. Εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς είναι και το ενάλιο σπήλαιο Καταφύγι του Βατσινήδη ή Βοτσινίδη, κοντά στο Προάστιο, που στο εσωτερικό του υπάρχουν ωραιότατες μικρές λίμνες, αλλά είναι αναξιοποίητο.

Προσήλιο (Λιασίνοβα)

48. ΠΡΟΣΗΛΙΟ = ΛΙΑΣΙΝΟΒΑ Είναι ένα Μανιατοχώρι που είναι το τελευταίο χωριό πριν φτάσουμε στην Καρδαμύλη. Η Λιασίνοβα μετονομάστηκε σε Προσήλιο και βρίσκεται 30 χλμ. δυτικά της Καλαμάτας, ενώ μαζί με τον οικισμό Κάλυβες αποτελούσε Κοινότητα και τώρα Δημοτικό Διαμέρισμα. Είναι αμφιθεατρικά κτισμένο στη πλαγιά λόφου, σε υψόμετρο 360 μ., με υπέροχη θέα προς τη Καρδαμύλη και το Μεσσηνιακό κόλπο. Ηλιόλουστο χωριό με το ναό του Αγίου Γεωργίου, που κτίστηκε το 1833 πάνω σε παλαιότερη ερειπωμένη εκκλησία, τον Άη Δημήτρη και το Ταξιάρχη με ωραίες τοιχογραφήσεις και το πύργο του Πατριαρχέα. Το Προσήλιο αντικρίζει τις Κάλυβες με τα πέτρινα σπίτια και τα πολύ στενά δρομάκια, που είναι κτισμένες σε κορυφή κοντινού λόφου, με οικιστή, περί το 1600, το Κατσίρη από τη Χώρα Ανδρουβίστας, πρόγονο των σημερινών Κατσιρέων.

49. ΠΥΡΓΟΣ ΛΕΥΚΤΡΟΥ ΜΑΝΗΣ. Ο Πύργος ή Πυργάκι βρίσκεται σε λόφο πάνω από τη Στούπα, μετά το Νιοχώρι σε υψόμετρο 360 μ. Το όνομά του προήλθε από το κτίσιμο του πρώτου πύργου στη περιοχή από την οικογένεια Μανολίτση, που προερχόταν από τη Κωνσταντινούπολη και από την οποία προέρχονται πολλές σημερινές οικογένειες. Η ιστορία του χωριού αρχίζει το 15ο αιώνα και ήταν παρατηρητήριο, τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, των καπεταναίων που έδρευαν σε Μηλιά, Καστάνια κ.λ.π. Ο Πύργος διαθέτει αρκετές Βυζαντινές και Μεταβυζαντινές εκκλησίες, όπως η Παναγία με αγιογραφίες και παλαιό καμπαναριό, με πιο αξιόλογη του Αγίου Γεωργίου. Είναι κτισμένη επάνω σε παλαιότερη, έχει αγιογραφίες και κιονόκρανα, ενώ διαθέτει επιβλητικό καμπαναριό και πανοραμική θέα από το προαύλιο χώρο της. Αναλυτικά στοιχεία περιλαμβάνονται στο παρακάτω κείμενο που δημοσιεύτηκε στη περιοδική έκδοση με τίτλο «Ο ΠΥΡΓΟΣ ΛΕΥΚΤΡΟΥ», του Συλλόγου Πυργιανών Μεσσηνιακής Μάνης «Ο Άγιος Γεώργιος», Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 1989, έτος Η’, αρ.φ. 20. Πύργος Λεύκτρου
Ο Πύργος Λεύκτρου της Έξω Μάνης (Μεσσηνιακής) είναι κτισμένος στην περιοχή όπου τα Λεύκτρα κατά τον Παυσανία, πάνω σε ένα λόφο, σε απόσταση 5 χιλιόμετρα από τα νερά του Μεσσηνιακού κόλπου. Βρίσκεται πάνω στο δρόμο που οδηγεί από την παραλιακή Στούπα στα διάφορα χωριά που είναι κτισμένα σ' αυτή την πλαγιά του Ταΰγετου. Κατά την ανηφορική διαδρομή, αφήνοντας πίσω μας τη Στούπα, το πρώτο χωριό που συναντάμε είναι το Νεοχώρι κατέστη συνέχεια ο Πύργος. Το χωριό από το Δημόσιο δρόμο έχει δύο εισόδους. Φυσικό παρατηρητήριο η θέση του. Από τη Δυτική πλατεία «Παλιόπυργα» απολαμβάνει κανείς την Ανατολική ακτή του Μεσσηνιακού κόλπου και τα παραθαλάσσια χωριά τοποθεσίες, Άγιο Δημήτριο, Άγιο Νικόλαο, Στούπα, Καλόγρια Λεύκτρο. Από τις άλλες πλευρές το χωριό έχει θέα προς το Κοτρώνι, Πηγή (παλ. Λοζνά), Πλάτσα, Ρίγκλια, Ελαιοχώριο, Πλάτσα.Η ιστορία του Πύργου, από τα στοιχεία που υπάρχουν, αρχίζει το 1565 μ.Χ. περίπου. Την εποχή αυτή φθάνει στην περιοχή Σκαφίδι η πρώτη οικογένεια με το όνομα Μανολίτση ή Μάνος. Η οικογένεια αυτή προερχόταν από την Κων/πολη, όπου ακόμα υπάρχει το όνομα Μάνος, κατ' άλλους από τα παράλια της Β. Ηπείρου. Το σίγουρο είναι ότι στο μέρος μας ήρθε από τα χωριά Νομιτσή και Κουτήφαρη. Στην αρχή εγκαταστάθηκαν στο Μαύρο Σπήλαιο. Το σπήλαιο είναι μεγάλο και σημάδια που υπάρχουν ακόμα μαρτυρούν ότι έζησαν εκεί άνθρωποι (διαρρύθμιση χώρου). Η επιλογή του σπηλαίου δεν ήταν τυχαία, γιατί κοντά σ' αυτό υπάρχει άλλο μικρότερο με μια μικροπηγή (σκαφίδι), από εκεί και η ονομασία της περιοχής. Από τις πρώτες εργασίες της οικογένειας ήταν η κατασκευή της εκκλησούλας του 'Αη Δημήτρη, που διατηρείται μέχρι σήμερα αφού αναστηλώθηκε. Η περιοχή του χωριού ανήκε στη Μηλιά (το αρχαιότερο χωριό της περιοχής). Έτσι άρχισαν διάφορες προστριβές, γιατί κάτοικοι που έρχονταν από τη Μηλιά στα χωράφια που ήταν στη σημερινή τοποθεσία του χωριού, κατοίκους του Σκαφιδιού, πετώντας πέτρες απειλώντας, φωνάζοντας. Έτσι οι Σκαφιδιώτες (οι από κάτω όπως τους έλεγαν) αναγκάστηκαν να ανέβουν επάνω (στο λόφο). Δεν είναι εξακριβωμένο αν αυτή η μετακίνηση έγινε με τη βία ή με χρηματική ή άλλου είδους ανταλλαγή. Το σίγουρο είναι ότι έκτισαν τον πρώτο Πύργο στη θέση όπου η σημερινή πλατεία «Παλιόπυργας». Ο πρώτος αυτός Πύργος έδωσε το όνομα στο χωριό. Η οικογένεια Μανολίτση ή Μάνος που εγκαταστάθηκε στον Πύργο, είχε πέντε παιδιά. Ήταν και τα πέντε αγόρια. Τον πρώτο γιο τον έλεγαν Γιάννη, αλλά επειδή είχε μεγάλο κεφάλι τον φώναζαν κεφάλα. Από αυτόν προήλθε η οικογένεια Κεφαλέα (επικράτησε το παρατσούκλι). Το δεύτερο γιο τον έλεγαν Πέτρο. Από αυτόν η οικογένεια Πετρέα. Τον τρίτο έλεγαν Στρατή, απ’ όπου η οικογένεια Στρατέα. Ο τέταρτος γιος άκουγε στο όνομα Ηλίας, αλλά επειδή ήταν ψηλός, μακρύς τον φώναζαν Μακρυλιά, απ' αυτόν η οικογένεια Μακρυαλέα. Τον τελευταίο γιο τον έλεγαν Σπύρο, αλλά επειδή ήταν βαρήκοος, τον φώναζαν Κουφό - Κουφάκο, απ' αυτόν η οικογένεια Κουφακέα. Ο Πύργος με πολιούχο τον 'Αη Γιώργη, Βυζαντινή εκκλησία, με όμορφες τοιχογραφίες (όσες βέβαια έχουν απομείνει από την αλόγιστη χρήση ασβέστη), έχει και άλλα εκκλησάκια ανάμεσα στα σπίτια, που μερικά μάλιστα δύσκολα διακρίνονται, γιατί είναι μικρά και σχεδόν όμοια με τα σπίτια, εξωτερικά. Τα εκκλησάκια είναι ο 'Αη Στράτηγας, ο 'Αη Σπυρίδωνας, η Κοίμηση της Θεοτόκου (Παναγίτσα), τα Εισόδια της Θεοτόκου (με καμπαναριό Γοτθικού ρυθμού), ο Προφήτης Ηλίας, στην καρδιά του χωριού και όχι σε κάποιο λόφο ή βουνό όπως το θέλει η παράδοση.

Πηγή : www.lefktro.gov.gr

50. ΡΙΓΚΛΙΑ. Αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Λεύκτρου, με τους οικισμούς Ελαιοχώρι, Άνω και Κάτω Ρίγκλια και βρίσκεται μετά τη Στούπα και αριστερά του δρόμου προς Αρεόπολη. Η περιοχή κατοικήθηκε περί το 1800 από τις οικογένειες των Γεννηματέων, Χρηστέων και Κυβελέων και το χωριό πήρε τη σημερινή του μορφή, μετά τη δημιουργία του Ι.Ν. της Παναγίας, από Ιερομόναχο που ήλθε από το Άγιο Όρος. Οι τρεις οικισμοί είναι κτισμένοι σε μια στενή λωρίδα γης ανάμεσα σε δύο χειμάρρους που ξεκινούν από τα βουνά της Μηλέας και καταλήγουν στην όμορφη αμμουδιά Πανταζί. Στα Ρίγκλια συναντάμε το ναό του Αγίου Γεωργίου με αξιόλογο καμπαναριό, την Αγία Παρασκευή σε σπήλαιο με μικρό καμπαναριό, τους Αγίους Αποστόλους και το Σωτήρα, ενώ διατηρούνται ορισμένα προεπαναστατικά κτίσματα και δροσερές κρήνες. Τα Ρίγκια αποτελούνται από 3 οικισμούς, τα Άνω Ρίγκλια, με 122 κατοίκους, Κάτω Ρίγκλια 39 κατοίκους και το Ελαιοχώριο (Ίζινα) με 28 κατοίκους. Πηγή : www.lefktro.gov.gr

51. ΣΑΪΔΟΝΑ. Η Σαϊδόνα είναι χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης που απέχει 54 χλμ από την Καλαμάτα, 13 χλμ. από τη Στούπα, και είναι χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες του Ταϋγέτου, σε υψόμετρο 600 μ περίπου στη ΝΔ πλευρά του όρους Σωτηρίτσα. Διοικητικά υπαγόταν στο Δήμο Λεύκτρου μέχρι και το 2010. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μανης ή έξω Μάνης ή Μεσσηνιακής Μάνης. Οι πρώτοι κάτοικοι υπολογίζεται ότι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή με την κατάληψη της Ελλάδας από τους Τούρκους. Αυτό αποδεικνύεται από ερείπια σπιτιών και κυρίως από την ύπαρξη δύο μοναστηριών. Το πρώτο χτίστηκε από το μοναχό Σαμουήλ που κατά την παράδοση είχε φύγει από την Κωνσταντινούπολη, γιορτάζει στις 15 Αυγούστου και είναι γνωστό ως Σαμουήλι. Το δεύτερο χτίστηκε την ίδια περίπου χρονική περίοδο, όπως φαίνεται από εικόνες και κειμήλια που σώζονται, γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου και λέγεται Βαϊδενίτσα. Το 1829 στην εκλογή αντιπροσώπου για τη Δ΄ Εθοσυνέλευση που έγινε στην Ανδρούβιστα υπήρχε εκπρόσωπος της Σαϊδόνας. Το χωριό πήρε το όνομά του, κατά την επικρατέστερη άποψη, από την ομορφιά του τοπίου και από την ύπαρξη πολλών αηδονιών (Αϊδόνα- Σαν αϊδόνα-Σαϊδόνα). Οι Σαϊδονίτες, όπως αναφέρει η παράδοση αλλά και όπως φαίνεται από γραπτά κείμενα, ήταν προοδευτικοί άνθρωποι που αγωνίζονταν για το γενικό συμφέρον και συμμετείχαν σε όλους τους αγώνες του Ελληνικού Έθνους (Βαλκανικοί πόλεμοι, Μικρασιατική εκστρατεία, Εμφύλιος, Δικτατορία). Αποκορύφωμα της συμμετοχής της Σαϊδόνας στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες αποτελεί το έπος του 1940. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της αντίστασης, ένα από τα πρώτα χτυπήματα που δέχτηκαν οι εισβολείς του Μουσολίνι προέρχεται από το μικρό αυτό ορεινό χωριό (1942). Τα χρόνια που ακολούθησαν, οι Σαϊδονίτες συνέχισαν τον αγώνα από τις γραμμές του ΕΑΜ μέχρι και τη λήξη της κατοχής. Συγκυρίες όμως αρνητικές τους υποχρέωσαν να επιστρέψουν στα βουνά κατά τη διάρκεια του εμφυλίου. Μετά τον εμφύλιο, οι Σαϊδονίτες επέστρεψαν στο χωριό τους και όταν η πολιτεία το 1984 αναγνώρισε την αντιστασιακή τους δράση ανήγειραν στη είσοδο του χωριού μνημείο για τα θύματα τους. Αργότερα στα ονόματα αυτά προστέθηκαν και τα ονόματα θυμάτων της ευρύτερης περιοχής και κάθε χρόνο, την Κυριακή πριν το Δεκαπενταύγουστο, τελείται στο χώρο αυτό μνημόσυνο.

52. ΣΒΙΝΑ = ΠΛΑΤΑΝΟΣ. Η Σβίνα είναι ένας οικισμός του χωριού Θαλάμαι της Μάνης. Στο σημείο αυτό βρέθηκαν αρχαία όπως ψευδόστομοι αμφορείς Μυκηναϊκής εποχής, λίθινες αξίνες και εργαλεία κλπ που μαρτυρούν ότι εκεί υπήρχε αρχαίος πολιτισμός.

Ο οικισμός σήμερα υπάγεται στον Δήμο Δυτικής Μάνης.

53. ΣΕΚΟΥΡΙΑΝΙΚΑ. Τα Σεκιουριάνικα, είναι ένας από τους 4 οικισμούς που με την συνένωσή τους δημιούργησαν την πρώην κοινότητα Μηλέας που σήμερα είναι Δδ και υπάγεται στο Δήμο Δυτικής Μάνης.

Πλατεία Σταυροπηγίου

54. ΣΤΑΥΡΟΠΗΓΙΟ = ΒΑΡΟΥΣΙΑ ή Πηγή. Είναι χωριό της Μεσσηνιακής Μάνης ανήκει στον τ. Δήμο Αβίας, και βρίσκεται πλησίον της έδρας του τ. Δήμου τον Κάμπο. Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Δυτικής Μάνης. Μεσογειακό χωριό πνιγμένο στα ελαιοπερίβολα, μετά το Κάμπο, που μαζί με τους οικισμούς Λαγκάδια και Μάλτα αποτελούσαν κοινότητα, ενώ τώρα αποτελεί Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Αβίας. Είναι κτισμένο στη πλαγιά του λόφου όπου βρίσκεται το κάστρο της Ζαρνάτας. Η λέξη Βαρούσι απαντάται σε όλες τις Βαλκανικές γλώσσες. Ο Γουσταύος Μάγερ (Γερμανός γλωσσολόγος) υποστηρίζει πώς η λέξη είναι Σλαβική. Από άλλους θεωρείται Ουγγρική. Στη Τούρκικη γλώσσα συναντάμε το VAROSH (Βαρούζ) απ’ όπου μάλλον προήλθε η ελληνική λέξη Βαρούσι και σημαίνει τον συνοικισμό έξω από ένα κάστρο και εμφανίζεται συνήθως σε μέρη που υπάρχουν παλιά κάστρα και που άλλοτε οι κάτοικοι διακρίνονταν σε "Καστρινούς" και "Βαρουσιώτες". Έτσι είναι και το κάστρο της Ζαρνάτας με το Βαρούσι του. Οι Τούρκοι χρησιμοποιούσαν τη λέξη Βαρούσι όταν επρόκειτο για συνοικία που κατοικούσαν Χριστιανοί. Χαρακτηριστική είναι η έκφραση, "όπου Κάστρο και Βαρούσι". Κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας στα λεγόμενα Βαρούσια κατοικούσαν οικογένειες που διεκρίνοντο για το πλούτο και την καταγωγή τους. Τόπους με το όνομα αυτό, βρίσκουμε στη Κρήτη, στη Κόνιτσα, στην Άρτα, Σέρρες και Κύπρο. Κατά την απογραφή της Πελοποννήσου του Grimani το 1618 τα Βαρούσια και η Μάλτα είχαν 36 οικογένειες με 160 κατοίκους. Το Σταυροπήγιο ήταν έδρα Επισκοπής και καπεταναίοι της περιοχής ήταν οι μετέπειτα Μπέηδες της Μάνης Τζανέτμπεης Κουτήφαρης (1ος Μπέης 1776-1779) και ο Παναγιώτμπεης Κουμουντουράκης (1798-1803). Πηγή : www.mani.org.gr

55. ΣΤΟΥΠΑ. ......Η νεράϊδα της Μεσσηνιακής Μάνης. Η Στούπα είναι ένα νεόδμητο χωριουδάκι, που εξελίχθηκε πολύ γρήγορα σε ένα φημισμένο διεθνώς παραθαλάσσιο τουριστικό θέρετρο. Ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες, η περιοχή της Στούπας σφύζει από κόσμο και ζωντάνια.

Η μαγευτική παραλία της Στούπας

Η προτίμηση από Ευρωπαίους της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης για τις διακοπές τους έχουν καταστήσει τη Στούπα ένα από τους καλύτερους, αν όχι τον καλύτερο, τουριστικό προορισμό.

Οι δυο γραφικές, ρηχές, αμμώδεις και οργανωμένες παραλίες με τα διαυγέστατα νερά, έλκουν επισκέπτες απ όλα τα μέρη του κόσμου. Η ποικιλία του τοπίου μοναδική . Κοσμήματα ,αληθινά δώρα της φύσης , τα ποταμάκια, οι γλυφάδες , οι απίθανες σπηλιές, τα λιμανάκια. τα νησάκια και ο λόφος του Κάστρου . Οι εξορμήσεις στην ευρύτερη περιοχή προσφέρουν δυνατές συγκινήσεις . Εστιατόρια, ταβέρνες και καφέ μπαρ στην παραλία καλύπτουν γαστρονομικά όλα τα γούστα.

Ιδιαιτέρως το πανέμορφο ακρογιάλι της Καλογριάς έχει γίνει γνωστό στα πέρατα του κόσμου διότι το 1917 έζησαν εκεί ο Καζαντζάκης και ο Ζορμπάς. Εκεί γνωρίστηκαν καλά, έδεσε η φιλία τους και ο διάσημος συγγραφέας εμπνεύστηκε το μοναδικό αριστούργημα Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά.

Οι πρώτοι κάτοικοι της Στούπας προέρχονταν από το Λεύκτρο, ένα μικρό χωριό, που βρίσκεται λίγο πιο ορεινά, σε πολύ κοντινή απόσταση. Στη Στούπα έζησαν ο Νίκος Καζαντζάκης και ο Αλέξης Ζορμπάς. Δούλευαν στα εγκαταλελειμμένα σήμερα ορυχεία της Πραστοβάς στο Νέο Προάστιο, όπου και γνωρίστηκαν. Εδώ εμπνεύστηκε και έγραψε ο μεγάλος συγγραφέας το μοναδικό αριστούργημα «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά».

56. ΣΩΜΑΤΙΑΝΑ. Μικρός οικισμός της πρώην κοινότητας Θαλαμών, που στη συνέχεια εντάχθηκε στο Δήμο Λεύκτρο και σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης. Μαζί με τον Πλάτανο δημιούργησαν την πρώην κοινότητα Θαλαμών

57. ΣΩΤΗΡΙΑΝΙΚΑ = Είναι χωριό της Μεσσηνιακής (Δυτικής) Μάνης. Κατά την παράδοση, το χωριό πήρε την ονομασία του από τον Σωτήρη Μενούση, τον πρώτο οικιστή του, ο οποίος καταγόταν από τα Ανώγεια της Σπάρτης.
Η περιοχή Μαυρινίτσα, σύμφωνα με το θρύλο, ονομάστηκε έτσι από την βασιλοπούλα
Μαυρινίτσα , η οποία δημιούργησε εκεί έναν ολόκληρο οικισμό και παράλληλα έχτισε τον ναό της Αγίας Κυριάκης περί τα τέλη του 13ου αιώνα. Στα Σωτηριάνικα παρατηρήθηκε Μυκηναϊκή κατοίκηση. Το 1938 βρέθηκαν τυχαία χρυσά κτερίσματα σε λάρνακα, σκαλισμένη σε βράχο, δηλαδή: δίωτο κύπελλο (δακρυχόος) ολόχρυσο βάρους 338 γρ., που έφερε στο πλάϊ ανάγλυφες παραστάσεις δέντρων, άλλο δίωτο, ολόχρυσο κύπελλο με έκτυπες παραστάσεις, χρυσός αμφορέας, χρυσός δίσκος, ένα ολόχρυσο ημικυκλικό διάδημα κ.α.

Πηγή: mani.org.gr

58. ΤΟΥΜΠΙΑ. Μικρός οικισμός του Κάμπου την έδρα του πρώην Δήμου Αβίας, του σημερινού Δήμου Δυτικής Μάνης. Ο οικισμός έχει 4 κατοίκους.

59. ΤΡΑΧΗΛΑ ΜΑΝΗΣ. Το όνομά της το πήρε από το σχήμα του κάβου που βρίσκεται δίπλα της και έχει σχήμα τραχήλου. Πρωτοαναφέρεται σε ένα έγγραφο του 1700 ,ότι απ αυτή επιβιβάστηκε ένα μέρος από τους Μανιάτες που πήγαν στην Κορσική ,ύστερα από σύγκρουση στο Οίτυλο με τον Λυμπεράκη Γερακάρη. Σήμερα κατοικείτε κυρίως από συνταξιούχους και το Καλοκαίρι προσθέτονται και οι μετανάστες που επιστρέφουν στην γενέτειρά τους. Σημείο αναφοράς για τον τόπο αυτό είναι το τριώροφο σπήλαιο Καταφύγγι με μεγαλόπρεπο στολισμό και τεράστιες κολώνες από σταλαγμικό υλικό. Υπάρχουν ευρήματα που μαρτυρούν ότι το σπήλαιο κατοικείτο. Η εξερεύνησή του έγινε από τον Γιάννη και την Αννα Πετρόχειλου. Ιδιαίτερη κίνηση έχει το χωριό το βράδυ της Κυριακής του Πάσχα που γίνεται με φαντασμαγορικό τρόπο το κάψιμο του Ιούδα στο τοπικό πανηγύρι του Αη Γιαννιού το Σεπτέμβριο.

60. ΤΣΕΡΙΑ ΜΑΝΗΣ. Βρίσκονται στο μεγαλύτερο υψόμετρο (600- 750 μ.) από τα κατοικήσιμα χωριά της Μάνης και αποτελούνται από 6 οικισμούς ,τα Τσέρια, τα Γιατρέϊκα, τον Ζαχαριά, το Καταφύγγιο, το Πεδινό και το Λεπτίνι. Στο σύνολό τους κατοικού 190 άτομα μόνομα. Επικρατέστερη εκδοχή για την ονομασία είναι ότι προέρχεται από τα τσεράτσια ,δηλαδή τα ξυλοκέρατα, που αφθονούν εκεί. Ηταν κέντρο φημισμένων πετρομαστόρων γι αυτό και τα σπίτια εδώ είναι αληθινά μνημεία. Εντυπωσιακή είναι η κυκλική διάταξη των οικισμών για να ελέγχεται η πρόσβαση στην περιοχή και για να είναι εύκολη η διαφυγή σε περίπτωση επίθεσης. Μεγάλη ήταν η συμβολή των Τσεριωτών στον αγώνα για την απελευθέρωση από τους Τούρκους. Μελανό σημείο του χωριού αυτού, ήταν η δολοφονία του κορυφαίου κλεφταρματωλού Ζαχαρία Μπαρμπιτσιώτη στον Πύργο του κουμπάρου του Κουγέα. Σήμερα διασώζεται ο Πύργος και έξω βρίσκεται η προτομή του ήρωα. Η λέξη Τσέρια είναι Σλάβικη και σημαίνει «συνοικισμοί»

61. ΤΣΕΡΙΑ ΑΝΩ. υψόμετρο 700-750 μέτρα
Είναι ο μεγαλύτερος συνοικισμός με 52 μόνιμους κατοίκους σήμερα. Στο σπίτι του Ευστρατίου Ευαγ. Τζαννετέα αναγράφεται η χρονολογία κτισίματος του 1826.

62. ΦΑΓΡΙΑΝΙΚΑ. Είναι ένας μικρός οικισμός της πρώην κοινότητας Μηλέας του σημερινού Δήμου Δυτικής Μάνης.

63. ΧΑΡΑΥΓΗ = ΤΡΙΚΟΤΣΟΒΑ. Οικισμός της πρώην κοινότητας Σωτηριάνικων, του πρώην Δήμου Αβίας που σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης. Χαρακτηριστικό του οικισμού ο Πύργος Καπετανάκη.

64. ΧΩΡΑ. Ο οικισμός αυτός μαζί με το Νίκοβο και την Πρίπιτσα απετέλεσαν την πρώην κοινότητα Εξωχωρίου Καρδαμύλης του πρώην Δήμου Λεύκτρου του σημερινού Δήμου Δυτικής Μάνης. Μάλιστα η Χώρα αποτελούσε το κέντρο της Ανδρούβιτσας όπως λεγόταν το Εξωχώρι.

2012-01-15T05:53:00.001-08:00

100 ΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΕΣΣΗΝΗΣ, ΑΠΟ ΤΑ 453 ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ

2012-01-15T04:37:00.000-08:00

Εισαγωγή.

Όπως φαίνεται και από τη δουλειά που σας παρουσιάζουμε σήμερα, τίποτε δεν μας απογοητεύει, τίποτε δεν πρόκειται να μας κάνει να αφήσουμε στη μέση την έρευνα που έχουμε ξεκινήσει, περισσότερο από ένα χρόνο.

Παραλία Πεταλιδίου

Μέχρι σήμερα έχουμε εντοπίσει 453 χωριά και οικισμούς της Μεσσηνίας, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις το σύνολο των χωριών και οικισμών, κατοικημένους και ακατοίκητους, πρέπει να φτάνουν τα 500. Επόμένως πλησιάζουμε στην ολοκλήρωση της έρευνας που αφορά τα χωριά.

Η προσπάθειά μας όμως δεν σταματάει εδώ, θα συνεχίσουμε αφού έχουμε και άλλες Μεσσηνιακές λέξεις, και άλλα τραγούδια και χορούς της Μεσσηνίας, και άλλες συνταγές φαγητών του τόπου μας και δεν μας φτάνουν μόνο αυτά έχουμε και κάποιες ακόμη εκπλήξεις που σιγά -σιγά θα σας τα παρουσιάζουμε.

Καλή εβδομάδα και σύντομα θα τα ξαναπούμε με χωριά και οικισμούς ενός άλλου Μεσσηνιακού Δήμου.

1.ΑΒΡΑΜΙΟΥ. Το Αβραμιού είναι ένα χωριό στην κεντρική Μεσσηνία. Απέχει 10 χλμ. από την Μεσσήνη, 5,5 από την παραλία και 19 χλμ. από την Καλαμάτα. Χτίστηκε γύρω στο 1816 και τότε είχε 32 οικογένειες. Κατά την Τουρκοκρατία ήταν χωριό της επαρχίας Κορώνης. Το 1835 το Αβραμιού έγινε κομάτι της επαρχίας Μεσσήνης και κεφαλοχώρι του Δήμου Λευκοθέας. Τον Αύγουστο του 1840 προσχώρησε στον δήμο Αριστομένους. Το 1846 το Αβραμιού καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά από σεισμούς. Λίγα χρόνια μετά, το 1860 ιδρύθηκε το δημοτικό σχολείο του χωριού. 10 χρόνια μετά το Αβραμιού εγινε το κεφαλοχώρι του δήμου Αριστομένους. Σήμερα είναι χωριό του δήμου Μεσσήνης. Το δημοτικό διαμέρισμα του Αβραμιού περιλαμβάνει επίσης το Δρακονέρι, τον Αγ. Αυγουστίνο και φυσικά το ίδιο το χωριό. Μαζί με αυτά τα χωριά ο πληθυσμός του Δ.Δ. ανέρχεται σε 591 κατοίκους.

Η βρύση στην πλατεία της Αγίας Σωτήρας

2. ΑΓΙΑ ΣΩΤΗΡΑ = ΠΕΡΑ. Μικρό χωριό (οικισμός του Πανιπερίου). Βρίσκεται στις ανατολικές - βορειοανατολικές πλευρές του Λυκόδημου (ή Μαθία), βουνού που δεσπόζει στην Πυλία με 945μ υψόμετρο Είναι οικισμός του Πανιπερίου με 90 μόνιμους κατοίκους. Παλαιότερα ανήκε στην Κοινότητα Πανιπερίου, στη συνέχεια εντάχθηκε στον Καποδιστριακό Δήμο Πεταλιδίου και σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης Το χωριό έχει προέλθει, από μετακίνηση των κατοίκων του παλιού χωριού Πέρα, στις πεδινότερες και αρδευόμενες ιδιοκτησίες τους, γύρω από ένα μικρό ξωκλήσι τότε, τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος - από εκεί και το σύγχρονο όνομα. Η νέα περιοχή βρισκόταν πιο κοντά στους οδικούς άξονες και στα εμπορικά κέντρα (Μεσσήνη, Πεταλίδι, κλπ.). Το Πέρα έχει εγκαταλειφθεί εντελώς από τα τέλη της δεκαετίας του '70, παρόλα αυτά μερικά σπίτια διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση και είναι εξαιρετικής πέτρινης αρχιτεκτονικής. Η μεταφορά του χωριού δεν έγινε μαζικά, αλλά κράτησε αρκετές δεκαετίες. Έτσι σε πολλές περιπτώσεις, τα καλοκαιρινά σπίτια των Περαίων (τα συκόσπιτα) σιγά - σιγά, μετατράπηκαν σε μόνιμες κατοικίες, με αποτέλεσμα, το σημερινό χωριό, να είναι εξαιρετικά αραιοκατοικημένο και διεσπαρμένο, σε όλη σχεδόν την αρδευόμενη Περαίϊκη περιοχή. Τον οικιστικό ιστό της σύγχρονης Αγίας Σωτήρας συμπληρώνουν και ορισμένοι κάτοικοι από το επίσης εγκαταλελειμμένο διπλανό χωριό Πολιστάρι, οι οποίοι για τους ίδιους λόγους με τους Περαίους, εγκατέλειψαν σταδιακά το χωριό τους. Οι μόνιμοι κάτοικοι της Αγίας Σωτήρας σήμερα είναι εβδομήντα έως ογδόντα άτομα. Οι κατοικίες του χωριού είναι περίπου εβδομήντα πέντε, πρόσφατα ανακατασκευασμένες ή νεόκτιστες οι περισσότερες. Δηλαδή πολλά από τα σπίτια του χωριού είναι εποχικές ή εξοχικές κατοικίες των Περαίων της Αθήνας, της Καλαμάτας ή του εξωτερικού.
Πηγή : www.pera.gr

Μαρίνα Αγ. Ανδρέα

3. ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΟΓΓΑ Είναι η παραλία του χωριού Λογγά που ήταν έδρα του πρώην Δήμου Αίπειας και νύν του Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης. Εχει πολύ ωραία παραλία με ξενοδοχεία εστιατόρια, μια μικρή Μαρίνα όπου ελλιμενίζονται μικρά σκάφη και είναι πάρα πολύ ωραίο και γραφικό χωριό.

4. ΑΓΝΑΝΤΙΟ. Ένα χωριό που βρίσκεται κάτω από το όρος Λυκόδημο στην περιοχή του πρώην Δήμου Πεταλιδίου, του σημερινού Δήμου Μεσσήνης. Ο οικισμός υπαγόταν στην κοινότητα Λυκίσσης μέχρι το 1997

5. ΑΓΡΙΛΙΑ = ΑΪΔΙΝΙ. Ένας μικρός οικισμός κοντά στην Ανδρούσα του νέου Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης.

6. ΑΕΤΟΦΩΛΙΑ = ΣΑΜΠΑΚΑΛΦΑ. Η Αετοφωλιά είναι μικρός οικισμός του χωριού Διόδια, που σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Το παλιό όνομα του οικισμού καταργήθηκε το 1927.

7. ΑΝΑΛΗΨΗ = ΤΖΙΤΖΩΡΗ. Η Ανάληψη είναι ένα χωριό που συνδυάζει το γαλάζιο και το πράσινο, την καυτή άμμο και τη δροσιά της θαλάσσιας αύρας, τον ολόλαμπρο ήλιο και το καθάριο έναστρο ουρανό. Για κάποιους ο κόσμος όλος, για άλλους αγαπημένος προορισμός των καλοκαιρινών διακοπών τους, τόπος ξεγνοιασιάς ξεκούρασης και περισυλλογής ενίοτε ή τόπος νοσταλγίας για τους ξενιτεμένους.

Για τους περισσότερους όμως μια άνευ σημασίας μαύρη κουκίδα στο χάρτη. (Το παραπάνω κείμενο είναι από το βιβλίο του αείμνηστου καθηγητή Ευστάθιου Γ. Σταθόπουλου).

8. ΑΝΔΡΟΥΣΑ = ΑΝΔΡΟΥΣΑ. Η Ανδρούσα είναι μια περιοχή με πλούσιο ιστορικό παρελθόν, αφού απετέλεσε προπύργιο των Φράγκων, των Παλαιολόγων, των Τούρκων, των Ισπανών, ακόμα και των Ναβαρραίων εξ’ αιτίας της σημαντικής γεωγραφικής θέσης της. Ξεχωρίζει για την ομορφιά του το κάστρο της Ανδρούσας (σώζονται τμήματα του τείχους και του υδραγωγείου), ο Βυζαντινός ναός της κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Εύα, ο ναός της Σαμαρίνας (ένα από τα παλαιότερα Βυζαντινά Μεσσηνιακά μνημεία). Η Ανδρούσα υπήρξε έδρα Μητρόπολης, έδρα του Καποδιστριακού Δήμου Ανδρούσης. Σήμερα είναι Δημοτικό διαμέρισμα του Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης.

9. ΑΝΔΡΙΑΝΗ = ΡΕΜΟΥΣΤΑΦΑ. Ημιορεινός οικισμός σε υψόμετρο 340μ. 45 ΧΛΜ. Νοτιοδυτικά της Καλαμάτας της ευρύτερης περιοχής της Πυλίας. Είναι μέσα στο πράσινο (από ελιές και φυσικό δάσος) με ξηρό κλίμα και απέχει μόνο 5 Χλμ από τη θάλασσα. Βρίσκεται στην περιοχή του τέως Δήμου Αίπειας και του σημερινού Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης. Έχει περί τους 100 κατοίκους.

10. ΑΝΩ ΒΟΥΤΕΝΑ. 45 km απο την Καλαμάτα σε υψόμετρο 650 m βρίσκεται ένα πανέμορφο, γραφικό, ορεινό χωριό, η Άνω Βούταινα. Διοικητικά ανήκει στο Δήμο Αριστομένους και κατοικείται από 40 μόνιμους κατοίκους, το πλήθος αυξάνεται σε 150 την περίοδο των γιορτών των διακοπών και φυσικά των εκλογών!!

Διαθέτει 2 εξαιρετικά καφενεία του Σωτήρη και του Δήμου. Τα καλύτερα μπορείτε να τα βρείτε εκεί. Πέριξ του χωριού μπορεί να συναντήσετε πανέμορφες πηγές με γάργαρα νερά και πλούσιο βιότοπο. Επίσης προσφέρεται για πεζοπορία σε ένα υπέροχο τοπίο.

11. ΑΜΜΟΥΔΕΡΟ = ΧΑΜΟΥΖΑ. Πρόκειται για ερειπωμένο χωριό. Το 1942 αριθμούσε 3 κατοίκους και μετά εγκαταλείφθηκε, έτσι σήμερα υπάρχουν τα ερείπια του. Το χωριό βρισκόταν στην περιοχή του Δήμου Αριστομένη. Αν υπήρχε σήμερα θα ήταν στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

12. ΑΜΦΙΘΕΑ = ΒΡΟΜΟΒΡΥΣΗ. Είναι μια πρώην κοινότητα και μετέπειτα Δ.δ του Δήμου Ανδρούσα. Σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

13. ΑΡΑΠΟΧΩΡΙ = ΛΙΝΑΡΔΕΝΑ. Είναι ένα μικρό χωριό που είναι στο δρόμο από τον Αγ. Ανδρέα προς τη Λογγά του πρ. Δήμου Αίπειας και του νυν Δήμου Μεσσήνης.

Πηγή : Βικιπαίδεια.

14. ΑΡΙΣΤΟΜΕΝΗΣ = ΜΟΥΣΤΑΦΑΠΑΣΑ. Ημιορεινός οικισμός στη κεντρική Μεσσηνία Είναι έδρα του Δήμου Αριστομένους με 620 κατοίκους κατά την απογραφή του 2001. Ο Δήμος περιελάμβανε 11 χωριά Αριστομένης, Βούταινα, Διόδια, Κεφαλόβρυσο, Κουτήφαρη, Μάνεσι, Πελεκανάδα, Πλατανόβρυση, Πουλίτσι, Στέρνα, Στρέφι, (3.413 κάτοικοι). Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν Μουσταφάπασα και μετονομάσθηκε το 1871. Την κοινότητα Αριστομένη την αποτελούσαν 4 οικισμοί. Ο οικισμός Αριστομένους, ο οικισμός Ζαπάντι που μετονομάσθηκε σε Καρυόβρυση το 1927 και σήμερα είναι ακατοίκητο, τον οικισμό Κουτήφαρι που έγινε ανεξάρτητη Κοινότητα το 1919, τον οικισμό Χαμούζα-Αμμουδερό. Έδρα του Δήμου ορίσθηκε το 1836 μέχρι το 1842 που η εδρα μεταφέρθηκε στην Πόλαινα μέχρι το 1848. Το 1848 η έδρα μεταφέρθηκε στο Κουτήφαρι μέχρι το 1863 που έγινε πάλι έδρα ο Αριστομένης. Το όνομα του το οφείλει στον περίφημο στρατηλάτη των Μεσσηνίων Αριστομένη, είναι ένα ανδρικό ελληνικό όνομα με ρίζες στην αρχαιότητα. Προέρχεται από τη σύνθεση των λέξεων άριστος + μένος και σημαίνει "ο ανδρειότατος".
Ο Αριστομένης ήταν ο Ήρωας των Μεσσηνιακών πολέμων, ιδιαίτερα στο Β΄ Μεσσηνιακό πόλεμο (685 πχ – 668 πχ).

15. ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΕΙΟΝ = ΧΑΣΑΜΠΑΣΑ. Ανήκε στον πρώην Καποδιστριακό Δήμο Ιθώμης και τωρινό Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Στην περιοχή του Αριστοδημείου υπάρχουν τρεις τεχνικοί χωματόλοφοι. Πιστεύεται ότι ο ένας από τους τρεις είναι ο τάφος του Αριστοδήμου ο οποίος από απελπισία, τύψεις και πόνο σκότωσε την κόρη του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε, γιατί οι Μεσσήνιοι δεν απελευθερώθηκαν από τους Σπαρτιάτες. Υπάρχει διατηρητέο κτίσμα με εντοιχισμένα πιθάρια, πολεμίστρες, καμάρες και θόλους. Ο Ιμπραήμ στο κτίσμα αυτό το 1825 είχε στήσει το στρατηγείο του, που ήταν το κονάκι του τοπάρχη Χασάν πασά.
Το χωριό που μετονομάσθηκε το 1927, προέρχεται από τους 1600 Τσάμηδες και 200 γυναικόπαιδα που εγκαταστάθηκαν γύρω στο 1600 μχ στην ορεινή Τριφυλία. Οι σημερινοί κάτοικοι ποτέ δεν δέχθηκαν τη νέα ονομασία Ανω Δώριο και το αποκαλούν ακόμα και σήμερα Σουλιμά, όπως επίσης μέχρι και σήμερα ομιλούν την Αρβανίτικη διάλεκτο.

Πλατεία & Εκκλησία Αχλαδοχωρίου

16. ΑΧΛΑΔΟΧΩΡΙ = ΧΑΪΚΑΛΙ = ΣΙΜΟΥ. Είναι χωριό της περιοχής Πεταλιδίου. Αναφέρεται τουλάχιστον 500 πριν, ενώ στις 25 Απριλίου του 1825 έγινε η μάχη του Σίμου. Η συμμετοχή του χωριού στα οικονομικά της επανάστασης του 1821 ήταν σημαντική. Το 1842 ιδρύεται το πρώτο σχολείο. Την περίοσο 1968 - 1973 λειτούργησε ως 2θέσιο και μετά το σχολείο καταργήθηκε. Το σημερινό χωριό είναι κοντά στη θάλασσα.

17. ΒΑΣΙΛΑΔΑ. Χωριό που είναι πλησίον της Ανδρούσας, που ανήκε στον πρώην Δήμο Ανδρούσας και σημερινό Δήμο Μεσσήνης.

Παραλία Βελίκας

18. ΒΕΛΙΚΑ Πεδινός οικισμός (υψομ.35μ.,310 κατ.)που βρισκεται στο νοτιοδυτικό τμήμα του νομού Μεσσηνίας, κοντά στην ακτή του Μεσσηνιακού κόλπου, 20 χλμ. νοτιοδυτικά της Καλαμάτας. Υπάγεται διοικητικά στον δήμο Μεσσήνης. Η Βελίκα δημιουργήθηκε στις αρχές του 20ου αιώνα κατά την μετακίνηση πληθυσμών από την τοποθεσία Φιλιππάκι. Η μετακίνηση ολοκληρώθηκε λίγο πριν τον Β ΠΠ, αλλά υπήρχαν και οικογένειες που διέμεναν στο Φιλιππάκι μέχρι και το 1960.Το όνομα της το πήρε από κάποιον Τούρκο στρατηγό που διέμενε εκεί ο οποίος ονομάζονταν Βελίκ Αγάς.

19. ΒΙΓΛΑ. Μικρό χωριό πλησίον των Χράνων του πρώην Δήμου Αίπειας και νυν Μεσσήνης. Πολύ κοντά στο χωριό περνάει και ένα πανέμορφο φαράγκι που ξεκινάει από το όρος Λυκόδημο και καταλήγει στη θάλασσα πλησίον των Χράνων.

20. ΒΛΑΣΑΙΪΚΑ. Μικρό χωριό του πρώην Δήμου Αίπειας και σημερα του Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης με 37 σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

21. ΒΛΑΣΗ = ΒΛΑΣΑΙΪΚΑ Το όνομα το χρωστάει στο Γεροβλάση αρχηγό της μεγάλης Αρκαδικής οικογένειας, ο οποίος ίδρυσε το χωριό αφού έδειρε ένα Τούρκο που προσπάθησε να προσβάλει την αδελφή του Κατερίνα. Επρόκειτο για οικογένεια τσοπαναραίων. Το χωριό υπαγόταν στο Δήμο Βουφράδος, ενώ σήμερα υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης.

22. ΒΟΥΤΕΝΑ. Ημιορεινό χωριό του πρώην Δήμου Αριστομένη και σημερινού Δήμου Μεσσήνης.

23. ΓΑΜΒΡΙΑ. Ορεινός οικισμός του πρώην Δήμου Πεταλιδίου που σήμερα βρίσκεται στα όρια του Δήμου Μεσσήνης. Βρίσκεται ανάμεσα σε δύο άλλους οικισμούς του Λυκόδημου, το Κόκκινου και τη Λύκισσα.

Πλατεία Δάφνης

24. ΔΑΡΑ. Είναι Δδ του πρώην Δήμου Πεταλιδίου του σημερινού Δήμου Μεσσήνης. Μαζί με τη γειτονική Δάφνη απετέλεσαν το Δδ Δάρα. Σήμερα έχει περί τους 280 κατοίκους.
25. ΔΑΦΝΗ = ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΧΩΡΙΟ. Η Δάφνη είναι ένα χωριό, που υπαγόταν διοικητικά στον πρώην Δήμο Πεταλιδίου και νυν Δήμο Μεσσήνης του Νομού Μεσσηνίας. Αριθμεί σήμερα περίπου 200 κατοίκους.
Η ονομασία Δάφνη είναι σχετικά νέα και προήλθε μετά από την απόφαση των κατοίκων του χωριού να αλλάξουν το παλιό όνομά του, «Καινούργιο Χωριό», λόγω του ότι στο Νομό υπάρχει και άλλο χωριό με το ίδιο όνομα. Απέχει 9 χλμ. από το Πεταλίδι και 24 χλμ. από την Καλαμάτα, την πρωτεύουσα του Νομού.
26. ΔΙΟΔΙΑ = ΛΟΪ Είναι ένα χωριό του σημερινού Δήμου Μεσσήνης.

27. ΕΠΙΣΚΟΠΗ. Ένα παραθαλάσσιο χωριό στο τουριστικό θέρετρο των Χράνων. Ανήκε στο Δήμο Αίπειας και σήμερα στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης με 140 μόνιμους κατοίκους το χειμώνα, ενώ αυτοί αυξάνονται κατά πολύ τους καλοκαιρινούς μήνες.

28. ΕΥΑ = ΝΑΖΗΡΙ. Ένα χωριό του σημερινού του πρώην Δήμου Ανδρούσας, και σήμερα του Δήμου Μεσσήνης, του οποίου το παλιό όνομα μέχρι το 1927 ήταν Ναζήρι. Στην Εύα υπάρχει και σώζεται ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου που θεμελιώθηκε πριν 200 χρόνια, επί Τουρκοκρατίας δηλαδή.
29. ΕΛΛΗΝΟΕΚΚΛΗΣΙΑ = ΣΑΜΑΡΙ Ονομάσθηκε Σάμαρι από την Αγ. Σαμαρίνα που είναι εκεί κοντά. Η σημερινή ονομασία πιθανόν να προήλθε από το εκκλησάκι του είναι πλησίον της κορυφής του βουνού ψωριάρη. Το χωριό μετονομάσθηκε σε Ελληνοεκκλησιά λκαι σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

30. ΖΕΡΜΠΙΣΙΑ. Το χωριό αυτό αποτελούσε Δ.δ. του πρώην Δήμου Ιθώμης, του σημερινού Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης, έχει δε, περί τους 108 κατοίκους.
31. ΚΑΖΑΡΜΑ = ΝΤΟΥΒΡΕΪΚΑ. Το χωριό αυτό είναι στο δρόμο που μάμε για την Πύλο. Είναι η διασταύρωση που πηγαίνοντας δεξιά μας οδηγεί στα χωριά Χαντζή, Βλαχόπουλο κλπ Ενώ αριστερά μας οδηγεί στη φυσική ομορφιά της Μεσσηνίας το Πολυλήμνιο.Η ονομασία προέρχεται απο παλαιό Βενετικό κάστρο. Στη διάρκεια της κατοχής οι Γερμανοί έκαψαν όλα τα σπίτια και οι κάτοικοι μετακόμισαν στην σημερινή θέση του οικισμού. Η Καζάρμα σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

32. ΚΑΛΑΜΑΡΑ. Ο Καλαμαράς ή το Καλαμαρά είναι ένα μικρό χωριό του τέως Δήμου Ανδρούσας και σημερινού Δήμου Μεσσήνης.

33. ΚΑΚΟΡΡΕΥΜΑ. Το Κακόρρευμα είναι χωριό του τ.Δήμου Αίπειας και νύν Δήμου Μεσσήνης Μεσσηνίας που βρίσκεται σε ύψος περίπου 300 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας, σε απόσταση 1.5 χλμ από αυτήν. Υπαγόταν στο δημοτικό διαμέρισμα Χράνων του καποδιστριακού Δήμου Αιπείας, ενώ σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Άγνωστη παραμένει η ημερομηνία ίδρυσής του. Αναφέρεται στα Φύλλα Εφημερίδας της Κυβερνήσεως μεταξύ των ετών 1840-1842, υπό το όνομα "Κακόρευμα Κορώνης Πυλίας". Για την προέλευση του ονόματός του υπάρχουν δύο παραδόσεις. Σύμφωνα με αυτές η ονομασία προέρχεται από το παρακείμενο φαράγγι, που κατά το παρελθόν σε μεγάλη κακοκαιρία είχε παρασύρει άλογα από τις δυτικές ορεινές περιοχές του όρους Λυκόδημο, ή από τον αρκετά ισχυρό δυτικό άνεμος που φυσά αρκετές ημέρες το χρόνο στην περιοχή. Οι περισσότεροι παλαιοί κάτοικοί του προέρχονται από μετακινήσεις πληθυσμού από τα βόρεια του Νομού Μεσσηνίας και την Αρκαδία περί τους χρόνους της απελευθέρωσης από την οθωμανική κατάκτηση. Κατά τη δεκαετία του 1970 η πλειονότητα των κατοίκων μετακινήθηκε στον τότε οικισμό Χράνοι που ήταν κοντά στην θάλασσα και τις συγκοινωνίες. Αποτέλεσε έδρα ομώνυμης κοινότητας και έδρα μονοθέσιου δημοτικού σχολείου που συγκέντρωνε παιδιά και από τα γύρω χωριά πριν και μετά τον Β΄Παγκόσμιο πόλεμο. Το σχολείο έκλεισε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 μεταφερόμενο στους Χράνους. Στην γύρω περιοχή υπάρχουν διάσπαρτα υπολείμματα από χριστιανικούς ναΐσκους που χρησιμοποιούνταν επί τουρκοκρατίας. Μέσα στον οικισμό του χωριού βρίσκονται σήμερα δύο ναοί: ο Άγιος Βασίλειος σε ρυθμό απλής βασιλικής χτισμένος το 1894 από τους κατοίκους του χωριού που είναι η έδρα της ενορίας που καλύπτει το δημοτικό διαμέρισμα Χράνων και ο Άγιος Δημήτριος μικρός ναός σε ρυθμό βασιλικής, χτισμένος κατά την Τουρκοκρατία που εξυπηρετεί τις ανάγκες του κοιμητηρίου του χωριού.

34. ΚΑΛΑΜΑΚΙ = ΤΟΥΡΚΟΒΡΥΣΗ. Πρόκειται για ένα χωριό της ευρύτερης περιοχής του Πεταλιδίου. Είναι παραλιακό με πολύ ωραία παραλία, υπάρχουν ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια κλπ Και το Καλλαμάκι είναι ένας ακομα τουριστικός προορισμός της Μεσσηνίας. Σήμερα είναι ενταγμένο στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

35. ΚΑΛΟΒΡΥΣΗ = ΒΟΥΡΝΑΖΙ Είναι ένα χωριό (οικισμός) πλησίον του Αριστοδημείου της περιοχής Μεσσήνης. Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

36. ΚΑΡΤΕΡΟΛΙ. Το Καρτερόλι ή Καρτερόλιον είναι χωριό στο Νομό Μεσσηνίας. Σήμερα αποτελεί τον βασικό οικισμό του ομώνυμου Δημοτικού Διαμερίσματος (ο δεύτερος οικισμός είναι το γειτονικό Μοσχοχώρι με 70 κατοίκους) του Δήμου Μεσσήνης. Βρίσκεται σε απόσταση 4 χιλιομέτρων από την πόλη της Μεσσήνης και αριθμεί 529 κατοίκους.

37. ΚΑΡΥΟΒΡΥΣΗ = ΖΑΠΑΝΤΙ. Νότια της πρώην κοινότητας Κεφαλόβρυσου (Χαλβάτσου, συναντάμε τον οικισμό της Καρυόβρυσης που παλαιότερα είχε την ονομασία Ζαπάντι. Το όμορφο αυτό χωριό σήμερα είναι ακατοίκητο. Το σωριό σήμερα διοικητικά υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης.

38. ΚΑΦΟΥ. Το Καφού είναι ένας μικρός οικισμός του τ. Δήμου Αίπειας και νυν Μεσσήνης. Έχει μόνο 6 μόνιμους κατοίκους.

39. ΚΕΦΑΛΟΒΡΥΣΟ = ΧΑΛΒΑΤΣΟΥ. Το χωριό Κεφαλοβρυσο ή Χαλβατσου βρίσκεται στο βορειότερο προς τα δυτικά άκρο του κεντρικού τμήματος του νομού Μεσσηνιας (επαρχία Μεσσήνης), σε υψόμετρο 600 μ.στα όρια με την επαρχία Τριφυλίας. Διοικητικά ανήκει στην επαρχία Μεσσήνης του νομού Μεσσηνίας και μαζί με το συνοικισμό Κουλκάδα, που βρίσκεται 2 χμ. δυτικά απ' αυτό, αποτελούσε από το 1912 και ως το 1997 ιδιαίτερη κοινότητα, αρχικά με την επωνυμία «Κοινότητα Χαλβάτσου» και από το 1956 «Κοινότητα Κεφαλόβρυσου». Μέχρι το 2010 ανήκε στον επανασυσταθέντα Δήμο Αριστομένη, ενώ σήμερα ανήκει στο Δήμο Μεσσήνης.

40. ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ. Η Κλεισούρα είναι χωριό της πρώην κοινότητας Αδριανής που μετέπειτα εντάχθηκε στο Δήμο Αίπειας και από το 2010 υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης. Οι κάτοικοί της στο σύνολό τους είναι από την Αλωνίσταινα της Αρκαδίας, που έφτασαν εδώ σαν παραχειμάδες, πριν ακόμα από την Ελληνική επανάσταση. Και όπως λέγεται, οι πρώτες οικογένειες ήταν Κοτσάφτης, Γκαρδιακός, Μπουζαλάς, Μάντης, Κουτρουμπής. Το όνομα Κλεισούρα σίγουρα το χρωστάει στο εκεί στενό πέρασμα που σχηματίζουν δυο τεράστιοι δασωμέμνοι λόφοι. Στο καιρό της σκλαβιάς φαίνεται πως η Κλεισούρα είχε επαναστατικά ερεθίσματα. Στο χωριό αυτό λημέριαζε ο Κλεφτοκαπετάνιος Μαντάς, που φύλαγε τα στενά. Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα παραδοση για τον Μαντά, για τη δράση του γύρω από το Μπογάζι και την Κλεισούρα. Ο Κωνσταντής Μάντης σαν μπουλουξής πήρε μέρος στην πολιορκία της Κορώνης και ο Στάθης Κοτσάφτης, λέει κάποια οικογενειακή παράδοση, το απόκτησε έτσι, για λόγους πατριωτικούς και αντιγνωμίας. Ήρθε σε ρήξη ο Στάθης με τους Τούρκους, έτσι αναγκάστηκε να κρύβεται ψηλά στα μαντριά για πολύ καιρό. Όταν κάποτε τον έπιασαν οι Τούρκοι, του έκοψαν το ένα αυτί. Έκτοτε τον φώναζαν Κοτσάφτη.
41. ΚΟΓΧΥΛΗ = ΛΑΚΑΚΟΥΚΙΑ. ‘Ενας μικρός οικισμός του νέου Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης.
42. ΚΟΚΚΙΝΟΥ. ο τελευταίο χωριό στο δρόμο προς την κορυφή του Λυκόδημου... Όσο πιο κοντά στον ουρανό βρίσκεται ενας τόπος, τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να δανιστεί θεϊκές αρετές, όπως η ομορφιά, η καθαρότητα και η γαλήνη που μπορεί να σου προσφέρει ένας τόπος που συνδυάζει αρμονικά την παλαιότητα με την διαχρονική φιλοξενία των κατοίκων. Φτάνοντας κανείς στου Κόκκινου θα διαπιστώσει την διαφορετικότητά του απο τον υπόλοιπο κόσμο. Σαν διαφορετική όψη μιας περιοχής που διατηρεί ακόμα τις φυσικές ομορφιές της. όπως είναι οι καταπράσινες πλαγιές που τους χειμωνιάτικους μήνες βάφονται λευκές και η ξεχασμένη στα χρόνια αρχιτεκτονική των σπιτιών δημιουργούν ένα τόπο μαγευτικό. Ο οικισμός αυτός υπαγόταν στον πρώην Δήμο Πεταλιδίου, ενώ σήμερα υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης

43. ΚΟΝΤΟΓΟΝΙ ή ΚΑΤΩ ΚΟΝΤΟΓΟΝΙ. Ορεινός οικισμός κτισμένος στο όρος Κουφιέρος ( 800 μ.υψομ.) .Η οικονομία του στηρίζεται στην κτηνοτροφία με φθίνουσα πορεία .Στο παρελθόν υπήρξαν στιγμές άνθησης ,αλλά το μεταναστευτικό κλίμα της δεκαετίας 1950 – 1960 ώθησε το ενεργό εργατικό δυναμικό κυρίως στην Αυστραλία .

Σήμερα η παροικία της Μελβούρνης αριθμεί περισσότερα από 150 μέλη με δυναμική παρουσία στην ελληνική ομογένεια.

Αποτελεί πόλο έλξης λόγω του υγιεινού κλίματος και της μοναδικής θέας που διαθέτει στον μεσσηνιακό κάμπο .Ειναι πόλος έλξης κυρίως σε Γερμανούς επισκέπτες οι οποίοι αυξάνονται ανελλιπώς τα τελευταία χρόνια και αρκετοί το έχουν επιλέξει σαν τόπο μόνιμης κατοικίας.

Υπαγόταν στο Δήμο Βουφράδος, σημερινό Δήμο Μεσσήνης.

Πηγή : http://papaflessas.blogdrive.com

44. ΚΟΥΡΤΑΚΙ, χωριό της Μεσσηνίας, που ανήκε μέχρι 31.12.2010,στον Δήμο Βουφράδος και τώρα στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Στοιχεία για το χωριό βρίσκουμε από το 1833 με την ίδρυση του Ελληνικού κράτους, και ανήκε στον Δήμο Βίαντος, που ιδρύθηκε το 1835 και καταργήθηκε και τα χωριά του συγχωνεύθηκαν στο τότε Δήμο ΒΟΥΦΡΑΣΟΥ. Το 1912 γίνεται αυτοτελής κοινότητα. Στην απογραφή του Ελληνικού κράτους το 1911 βρίσκουμε τα εξής στοιχεια. 195 κάτοικοι και απείχε από το Χατζή 1 ώρα και 15 λεπτά με τα πόδια. Επίσης υπάρχουν μερικά διάσπαρτα στοιχεία ακόμα για την προ του 1821 εποχή και απ’ το 1912 μέχρι και το 1965. Αυτά οταν επαληθευτούν θα αναρτηθούν.

45. ΚΟΥΤΗΦΑΡΗ. Είναι ένα χωριό του πρώην Δήμου Αριστομένους και σημερινού Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης με 127 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

46. ΚΥΝΗΓΟΥ ΑΝΔΡΟΥΣΑΣ. Ένα μικρό χωριό που σήμερα έχει περί τους 45 κατοίκους και είναι μετά την πρώην κοινότητα Τρικόρφου. Οι κάτοικοι του κυνηγού της Πυλίας προέρχονται από αυτό το χωριό αφού ήταν οι πρώτοι κάτοικοί του.

47. ΛΑΪΝΑ. Η Λάϊνα είναι ένα μικρό χωριό της Μεσσηνίας που ήταν ενταγμένο στον πρώην Δήμο Αίπειας, και ρώρα στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Συγκεκριμένα βρίσκεται 2 χλμ πριν τον Αγ.Ανδρέα Λογγά.

48. ΛΑΜΠΑΙΝΑ = ΛΕΖΙ Η Λάμπαινα είναι χωριό του τέως Δήμου Ιθώμης και νυν Μεσσήνης. Απέχει 21 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα και 10 χιλιόμετρα από την αρχαία Μεσσήνη. Το αρχικό όνομα του χωριού ήταν Λέζι. Μετονομάστηκε σε Λάμπαινα στις 2 /6/ 1921.

49. ΛΕΥΚΟΧΩΡΑ = ΧΑΣΤΕΜΗ. Τον Αύγουστο του 1912 πρωτοσυστάθηκε σαν κοινότητα με την επωνυμία Χάστεμη. Στη συνέχεια το 1927 μετονομάσθηκε σε κοινότητα Λευκοχώρας. Σήμερα είναι χωριό του Δήμου Μεσσήνης.

50. ΛΟΓΓΑ. Η Λογγά ήταν η έδρα του πρώην Δήμου Αίπειας Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Μεσσηνιακής χερσονήσου, 42 χλμ. ΝΔ της Καλαμάτας. Σήμερα είναι Δδ του Δήμου Μεσσήνης.

51. ΛΥΚΙΣΣΑ. Πρόκειται για ένα μικρό οικισμό του πρώην Δήμου Πεταλιδίου πλησίον Αχλαδοχωρίου, Καλαμακίου κλπ. Το 1912 έγινε έδρα της νεοσύτατης ομόνυμης κοινότητας, αφού σ’ αυτήν προσαρτήθηκαν οι οικισμοί Σούμπαλι και Γαμβριά. Το 1997 η κοινότητα καταργείται και ενσωματώνεται στο Δήμο Πεταλιδίου. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Μεσσήνης.

Λυκότραφο

52. ΛΥΚΟΤΡΑΦΟ Το "Λυκότραφο" είναι ένα ημιορεινό χωριό, που ήταν η κοινότητα Λυκότροφου, ενώ σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό "Δήμο Μεσσήνης" και απέχει περίπου 14 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα και 3-4 από τη Μεσσήνη .Οι μόνιμοι κάτοικοι που είναι 197 ντόπιοι και 16 αλλοδαποί, ασχολούνται κυρίως με την γεωργία . Οι βασικές καλλιέργειες των γεωργών είναι το λάδι και η κορινθιακή σταφίδα.

53. ΜΑΓΓΑΝΙΑΚΟ. Βρίσκεται στον πρώην Δήμο Ανδρούσας και σημερινό Δήμο Μεσσήνης. Στην απογραφή του 2001 είχε 175 κατοίκους.

54. ΜΑΔΕΝΑ. Το χωριό είναι σχετικά νέο αφού ιδρύθηκε το 1912 και από οικισμός έγινε κοινότητα. Απλά αρχικά γραφόταν Μάδαινα και στη συνέχεια έγινε Μάδενα. Το 1997 περιήλθε στον Καποδιστριακό Δήμο Μεσσήνης όπου παραμένει και στον Καλλικρατικό Δήμο. Με την απογραφή του 2001 είχε 143 κατοίκους.

55. ΜΑΘΙΑ = ΔΡΑΓΚΑ ή ΣΟΥΜΠΑΛΙ. Η Μαθία είναι ένα μικρό χωριό στους πρόποδες του όρους Λυκόδημος. Ανήκει στον τέως Δήμο Πεταλιδίου και νύν Δήμο Μεσσήνης του Νομού Μεσσηνίας, 7 περίπου χιλιόμετρα από την ακτή της θάλασσας. Την περίοδο της Οθωμανικής κατοχής, αναφερόταν με την ονομασία Δράγκα, η ονομασία του οποίου άλλαξε το 1971 Οι πειρατές του Μπαρμπαρόσσα καταστρέψανε την αρχική τοποθεσία του οικισμού. Στην επανάσταση του 1821, ο θρυλικός Καπετάν Νταβής Τριανταφυλλόπουλος με τα παλικάρια του συνέτριψαν τον Τουρκικό στρατό. Το μνημείο τους βρίσκεται στην είσοδο του χωριού για να θυμίζει στις μελλοντικές γενιές το γεγονός.

56. ΜΑΚΡΕΝΑ. Ένας οικισμός 54 κατοίκων που βρίσκεται στο Δημοτικό διαμέρισμα της Βούτενας του τέως Δήμου Αριστομένους, του σημερινού Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης.

57. ΜΑΝΕΣΙ. το χωριό Μάνεσι, το 1835 με τη δημιουργία των Δήμων, ανήκε στο δήμο Υάμειας, που καταργήθηκε το 1840 και ενσωματώθηκε στον Δημο Ιθώμης. το 1911 είχε 294 κατοίκους, απείχε με τα πόδια από το Μαυρομάττι 2 ώρες και 15 λεπτά. Είχε γραμματοδιδασκαλείο. το 1912 με το φεκ 262 Α /1912,31.8.1912.-ανεγνωρίσθη αυτοτελής Κοινοτητα. Αρχικά η κοινότητα είχε 2 οικισμούς. τον οικισμό Μάνεσι και τον οικισμό Νταλακλή ή Δαλακλή. Ο οικισμός Δαλακλί το 1927 μετονομάσθη σε Πολύλοφο και το 1950 αναγνωρίσθη αυτοτελής Κοινότητα. Το χωριό το 1928 είχε 466 κατ. το 1950 είχε 498 κατ.το 1981 είχε το 477, το 1991 είχε 456 κατ., το 2001 είχε 312 κατ. ανήκε στο Δήμο Αριστομένη και σήμερα στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Έχει 2 Βυζαντινές εκκλησίες. τον Αϊγιαννάκη και των Πέτρου και Παύλου. Έχει πλούσια βλάστηση.

58. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΙ ΠΑΜΙΣΟΥ. Είναι ένα όμορφο χωριό δίπλα στην πόλη της Μεσσήνης με 388 κατοίκους. Η κύρια εργασία των κατοίκων είναι Αγροτικές εργασίες. Το χωριό ανήκει στο νέο Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

59. ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ ΧΑΤΖΗ. Όμορφος οικισμός το Ματαράγκα που βρίσκεται κοντά στο Χατζή. Εκεί κάθε χρόνο γίνεται η αναπαράσταση του Αλωνίσματος που τελικά έχει γίνει θεσμός. Μετά την αναπαράσταση συνήθως ακολουθεί γλέντι. Σήμερα διοικητικά υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης.

60. ΜΕΣΣΗΝΗ = ΝΗΣΙ. Βρίσκεται στη δεξιά πλευρά του ποταμού Παμίσου (ή Πύρνατσα όπως αναφέρεται στο βιβλίο Η Ιστορία της Χερσονήσου του Μωριά κατά το Μεσαίωνα του Ιάκωβου Φαλμεράιερ) και απέχει από τη πρωτεύουσα του νομού, τη Καλαμάτα, 10 χιλιόμετρα. Ο Πληθυσμός της είναι 6.912 κάτοικοι.Ο Παυσανίας το 150 μ.Χ την αναφέρει με το όνομα "Λίμναι". Κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας αναφέρθηκε και ως "Νησί", όπου χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα.

Άποψη από την πλατεία της Μεσσήνης

Η Μεσσήνη (Νησί) αναφέρεται ως το αγαπημένο μέρος της Βασίλισσας Ισαβέλλας της περισσότερο γνωστής ως «Πριγκιπέσσα Ιζαμπώ».Στα 1770 διαδραματίσθηκε στη Μεσσήνη η τελευταία πράξη της επανάστασης του Ορλώφ. Στα 1800 ιδρύεται αλληλοδιδακτικό σχολείο, στο οποίο δίδαξε ο σοφός κληρικός Καλλίνικος Καστόρχης. Στην Εθνεγερσία του 1821 η Μεσσήνη μετέχει μεταξύ των πρώτων. Οι ηρωικές οικογένειες των Δαρειώτη και Καλαμαριώτη μετείχαν ενεργά στον αγώνα. Στα 1825 ο Ιμπραήμ ισοπέδωσε τη Μεσσήνη κατακαίοντας τα πάντα. Η Μεσσήνη του μεσοπολέμου γίνεται η μούσα του λογοτέχνη Σωτήρη Πατατζή με το περίφημο μυθιστότημα «Μεθυσμένη πολιτεία» Σήμερα, η Μεσσήνη είναι μια σύγχρονη πόλη η οποία μπορεί να προσφέρει στον επισκέπτη της αρκετές εναλλακτικές λύσεις στον τομέα της διαμονής, της εστίασης και της διασκέδασης. Στη θέση Μπούκα, μόλις 4 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης, υπάρχει μια θαυμάσια παραλία βραβευμένη με την γαλάζια σημαία, συνδυάζοντας το καταπράσινο τοπίο με το απέραντο γαλάζιο. Κορυφαίες εκδηλώσεις στη πόλη είναι οι εκδηλώσεις της αποκριάς με τις φωτιές την τελευταία Κυριακή, το Καρναβάλι την Καθαρά Δευτέρα που συγκεντρώνει χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο καθώς και η μεγάλη εμποροπανήγυρη που πραγματοποιείται κάθε 20 Σεπτεμβρίου και συνδυάζεται με την θρησκευτική εορτή της εικόνας της Παναγίας που έρχεται με πομπή από το μοναστήρι του Βουλκάνου. Σε απόσταση 20 χιλιομέτρων βρίσκεται η Αρχαία πόλη της Μεσσήνης (Λεπτομέρειες θα βρείτε στο Δήμο Ιθώμης) που σώζεται σχεδόν άθικτη λόγω της λάσπης που την είχε σκεπάσει και που συναγωνίζεται σε αίγλη και ομορφιά πολλούς απο τους γνωστότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας.

Σήμερα η Μεσσήνη είναι η έδρα του Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης. Πηγή : emessinia.gr & diasnews.com

61. ΜΗΛΙΤΣΑ και ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΗΛΊΤΣΑ. Ανήκουν στον πρώην Δήμο Αίπειας.

Σήμερα ανήκουν στο Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 και τα δύο χωριά μαζί έχουν 269 κατοίκους. Tο 1824 στη Μηλίτσα δόθηκαν πολύωρες μάχες κατά του Ιμπραήμ που έδωσαν με τα παλικάρια τους Ο Ντρίνης, ο Δαρειώτης, και ο Πιλάφας.

62. ΜΗΛΙΩΤΙ. Βρίσκεται στον πρώην Δήμο Βουφράδος και σήμερα Διοικητικά υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης. Βρίσκεται πλησίον του χωριού Χατζή, 27 km απο την Καλαμάτα. Είναι ένα πανέμορφο, γραφικό, ορεινό χωριό. χτισμένο πάνω σε λόφο αντικρύζει όλο τον Μεσσηνιακό κόλπο , η θέα που απολαμβάνουν οι κάτοικοι αλλά και οι επισκέπτες είναι καταπληκτική . Αξίζει κανείς να την επισκεφθεί για να θαυμάσει το εκκλησάκι του Αγ. Ιωάννη του Θεολόγου που από τα θεμέλιά του αναβλύζει το νερό , τα πλακόστρωτα ,τις πέτρινες μάνδρες , τα αιωνόβια πλατάνια αλλά και το πέτρινο καλντερίμι 800 μέτρα περίπου μέσα στη φυσική βλάστηση που συνδέει τον επαρχιακό δρόμο με την πηγή . Θα ήταν παράλειψη για τον επισκέπτη να μην περάσει και από το εξωκκλήσι του Αγ. Δημητρίου χτισμένο μέσα στό δάσος περικυκλωμένο από βελανιδιές και να αναπαυθεί στα πέτρινα παγκάκια & τραπέζια που βρίσκονται στον περιβάλλοντα χώρο της εκκλησίας , καθώς και το εξωκκλήσι του προφήτη Ηλία , χτισμένο στην κορυφή του βουνού που βρίσκεται βορειότερα του χωριού γνωστό ώς Μαργελοβούνι και να θαυμάσει την καταπληκτική θέα του Μεσσηνιακού κόλπου αλλά και του φυσικού λιμανιού της Πύλου Στην απογραφή του 2001 είχε 80 μόνιμους κατοίκους, οι οποίοι αυξάνονται σε 150 την περίοδο των γιορτών των διακοπών κλπ. Διοικητικά υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης.

63. ΜΟΣΧΟΧΩΡΙ. Είναι οικισμός του Καρτερολίου. Ανήκει σήμερα στο Δήμο Μεσσήνης και στην απογραφή του 2001 είχε περί τους 70 κατοίκους.

64. ΜΥΡΤΟΠΟΤΑΜΙΑ. = ΜΙΣΕΡΛΙ. Η Μυρτοποταμιά ή Μισερλί όπως λεγόταν αυτό ο οικισμός, βρίσκεται ΒΔ της Μεσσήνης αμέσως μετά το Λυκότραφο. Έχει περί τους 80 κατοίκους κατά κύριο λόγο αγρότες που ως επί το πλείστον παράγουν ελιές, σταφίδα, λάδι, αλλά και πορτοκάλια, ή άλλοι είναι κτηνοτρόφοι.
65. ΝΕΡΑΪΔΟΒΡΥΣΗ = ΚΟΥΤΣΟΜΑΔΙ. Πρόκειται για ένα οικισμό της πρώην κοινότητας Αδριανής, της πρώην επαρχίας Πυλίας. Μετά τη διάλυση της επαρχίας Πυλίας και τη δημιουργία των Καποδιστριακών Δήμων εντάχθηκε στο Δήμο Αίπειας μέχρι το τέλος του 2010, σήμερα όμως ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

Δεν μπορέσαμε να βρούμε αν σήμερα το 2011 υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι.
Η Νεραϊδόβρυση που το παλιό της όνομα ήταν Κουτσομάδι, βρίσκεται Νότια του όρους Λυκόδημο σε υψόμετρο 360 μ. Το όνομα Κουτσομάδι προέρχεται από το Τούρκικο κουτσού μέτη που πιθανόν να αναφέρεται σε Τούρκο κάτοικο της περιοχής. Ενώ το εξελληνισμένο όνομα Νεραϊδόβρυση προήλθε από πηγή του οικισμού που οι ντόπιοι νόμιζαν ότι εμφανίζονται νεράιδες.

Η Εκκλησία στην πλατεία της Ν. Κορώνης

66. ΝΕΑ ΚΟΡΩΝΗ = ΚΑΝΤΙΑΝΙΚΑ. Η Ν. Κορώνη είναι ένα όμορφο χωριό που είναι αμέσως μετά τον Αγ. Ανδρέα Λογγά και αποτελεί το σύνορο ανάμεσα στο Νέο Δήμο Μεσσήνης και στον επίσης νέο Δήμο Πύλου - Νέστορος. Η παραλία του χωριού, η μεγάλη πλατεία με την επίσης μεγάλη εκκλησία του χωριού είναι τα χαρακτηριστικά σημεία του χωριού. Η Νέα Κορώνη είναι πάνω στο δρόμο προς Κορώνη.

67. ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ = ΜΙΣΚΑ. Ένα χωριό του πρώην Δούμου Βουφράδος που σήμερα ανήκει στο Δήμο Μεσσήνης.

68. ΝΕΡΑΤΖΙΑ = ΠΑΣΑΛΙΝΑ. Έίναι ένα μικρό χωριό που βρίσκεται μεταξύ Αγ. Ανδρέα και Λογγά.

69. ΞΑΓΝΑΝΤΟ = ΧΑΤΖΑΛΙ. Ένας οικισμός της περιοχής Μεσσήνης. Δεν υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες.

70. ΠΑΛΑΙΑ ΑΕΤΟΦΩΛΙΑ = ΣΑΜΠΑΚΑΛΦΑ. Εγκαταλελειμμένο χωριό από το 1967. Το έτος 1957 υπέστη καταστροφές από τυφώνα που το έπληξε. Επίκεντρα ήταν η Χώρα, η Παλαιά Αετοφωλιά και η Ελληνοεκκλησιά (Σιάμαρι). Σήμερα υπάρχουν τα ερείπια από τα περισσότερα πέτρινα σπίτια. Σώζεται η εκκλησία του, ο Άγιος Γεώργιος (διατηρητέο μνημείο) και δύο πηγάδια του (το ένα έχει κυρηχθεί διατηρητέο μνημείο). Από το σημείο που είναι χτισμένο μπορεί κανείς να δει όλον τον Μεσσηνιακό κάμπο.

Πηγή : http://wikimapia.org/

71. ΠΑΛΑΙΟΚΑΣΤΡΟ = ΞΕΡΟΚΑΣΙ Το χωριό αυτό βρίσκεται κοντά στο Τρίκορφο. Τη σημερινή του ονομασία την πήρε μάλλον από το Παλιό κάστρο (Σαφλαούρο) που είναι στο βουνό πάνω από το χωριό. Το Παλαιόκαστρο υπάγεται σήμερα στο Δήμο Μεσσήνης.

72. ΠΑΝΑΜΠΕΛΙΑ. Μικρός οικισμός του τέως Δήμου Αίπειας και νυν Δήμου Μεσσήνης, που βρίσκεται πλησίον των Χράνων και του Καλαμακίου. Ο οικισμός αυτός που είναι πολύ κοντά στη θάλασσα, έχει σχετικά καινούρια σπίτια. Τον επισκευθήκαμε και έχει καΙ πολύ ωραία θέα στον Μεσσηνιακό κόλπο.

73. ΠΑΝΑΙΪΚΑ = ΑΝΑΖΟΓΛΙ. Το χωριό αυτό είναι χωριό όσων φέρουν το όνομα Πανόπουλος. Βρισκόταν στον τέως Δήμο Αίπειας λίγο πιο ορεινά του χωριού Ανδριανή. Σήμερα το χωριό είναι ακατοίκητο και βρίσκεται στα όρια του Δήμου Μεσσήνης.

74. ΠΑΝΙΠΕΡΙ. Είναι χωριό Δημοτικό διαμέρισμα του τέως Δήμου Πεταλιδίου και νύν Μεσσήνης, που Σήμερα έχει περίπου τους 220 κατοίκους.

75. ΠΕΛΕΚΑΝΑΔΑ = ΒΙΑΝΤΟΣ. Η Πελεκανάδα ειναι ενα όμορφο μικρό ημιορεινό χωριό που βρίσκεται βορειοδυτικά της Καλαμάτας και ανοίκει στο Δημο Αριστομένους.Υπάρχουν τρείς εκδοχές για την ονομασία του χωριού. Η πρώτη αναφέρει πως επι τουρκοκρατίας ο φερόμενος ως Πελεκάν-Αγάς έδωσε το όνομά του στο χωριό(Πελεκανάγα) περνόντας απο εκεί.Στην πορεία το όνομά άλλαξε και έμεινε ως Πελεκανάδα Η δεύτερη αναφέρει πως κάθε χρόνο πελεκάνοι έβρισκαν καταφύγιο σε βάλτους και λίμνες της περιοχής καθώς αποδημούσαν. Η Τρίτη που φαίνεται ως η περισσότερο πιστευτή, είναι πως το χωριό πήρε το όνομά του από τους πολλούς πελεκητές πέτρας που κατοικούσαν στο χωριό.

76. ΠΕΡΔΙΚΟΒΡΥΣΗ = ΡΑΔΟΥ. Οικισμός του τέως Δήμου Αριστομένη του σημερινού Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης. Είναι πλέον ένα μικρό χωριό με λιγοστούς κατοίκους.

77. ΠΕΤΑΛΙΔΙ= Το σημερινό Πεταλίδι έχει περίπου 1350 κατοίκους, βρίσκεται στη Δυτική ακτή του Μεσσηνιακού κόλπου και απέχει 26 χλμ. από την Kαλαμάτα. Xτισμένο στο μυχό του ομώνυμου όρμου, είναι από τα σημαντικότερα τουριστικά θέρετρα της Μεσσηνίας. Μέχρι το τέλος του 2010 ήταν αυτόνομος Δήμος, τώρα όμως ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.

Γενική άποψη Πεταλιδίου

Η όμορφη κωμόπολη του Πεταλιδίου, συνδυάζει βουνό και θάλασσα με ένα ιδανικό τρόπο. Διαθέτει δε, σύγχρονες υποδομές, έχει εξελιχθεί σε σημαντικό τουριστικό προορισμό για Έλληνες και ξένους επισκέπτες.
Ιστορία.Στο Πεταλίδι βρίσκεται η ομηρική Αίπεια, όπου αργότερα (365 π.Χ.) χτίστηκε η Κορώνη. Είχε πολλούς καλοχτισμένους ναούς αφιερωμένους στην Παιδοτρόφο Αρτέμιδα, στον Ασκληπιό και στο Διόνυσο, ενώ το ορειχάλκινο άγαλμα του Διός Σωτήρος κοσμούσε την αγορά του.
Βόρεια του Πεταλιδίου, που ανοικοδομήθηκε το 1830, βρίσκεται το ανάκτορο των Νιχωρίων. Είναι ένας σημαντικός αρχαιολογικός χώρος με ευρήματα της πρωτοελλαδικής, καθώς και με κτίσματα της μεσοελλαδικής εποχής και των μυκηναϊκών χρόνων.

Εγκατάσταση Μανιατών. Πολλοί από τους κατοίκους του Πεταλιδίου είναι Μανιάτικης καταγωγής.Με απόφαση του Ιωάννη Καποδίστρια τον Αύγουστο του 1830, αποφασίστηκε υπό του συνταγματάρχου Νικολάου Πιερράκου - Μαυρομιχάλη εγκατάστασις Μανιατών μετά την δημιουργίαν του νέου Ελληνικού κράτους. Η εγκατάσταση αυτή έγινε για να ευχαριστήση ο Ι. Καποδίστριας τους Μανιάτες, διαθέτοντάς τους δημόσια Γη. Για το λόγο αυτό συναντάμε ονόματα Μανιάτικης καταγωγής όπως πχ Τρουπάκης, Αυγουλέας, Γριβέας, Λιέας, Τσιτομενέας, Γιαννακάκος, Γιδάκος, Κουράκος, Ξαρχάκος, Παρασκευάκος, Στεφανάκος, Δαμήλος, Τσακάκος, Γρουσουζάκος, Δαιμονάκος κ.λπ

Γενικά. Το οδικό δίκτυο από Καλαμάτα είναι άσφαλτος αλλά έχει αρκετές στροφές. Διαθέτει Αστυνομικό τμήμα, Αγροτικό Ιατρείο, Ταχυδρομείο, Τραπέζες, 3 ξενοδοχεία,15 μονάδες Ενοικιαζομένων δωματίων - studios, 2 camping. Rent a Car, rent a Bike, ψαροταβέρνες ψησταριές, διάφορα Καφέ. Λιμάνι για κότερα- ιστιοφόρα και ψαροκαίκα , Τεράστιες αμμουδερές παραλίες και πεντακάθαρες ακτές για πολύωρο κολύμπι.και σέρφινκ .

78. ΠΕΤΡΑΛΩΝΑ. Το χωριό Πετράλωνα Ιθώμης ,είναι οικισμός της άλλοτε Κοινότητας Μαυροματίου Ιθώμης στην Επαρχία Μεσσήνης του Νομού Μεσσηνίας. Είναι κτισμένο επάνω σε ένα μικρό λόφο και βρίσκεται Δυτικά - Νοτιοδυτικά της ιστορικής κωμόπολης του Μελιγαλά, σε υψόμετρο περί τα 350 μ

Ανατολικά βρίσκονται τα βουνά. Ταίτσα και Νοτιοανατολικά ο Ψωριάρης πίσω δε από την Ταίτσα είναι το μεγαλύτερο βουνό της Κεντρικής Μεσσηνίας είναι το όρος Ιθώμη από το οποίο πήρε και το όνομα της η περιοχή , (στα χωριά μας το ονομάζομε Βουλκάνο) Δυτικά του χωριού είναι το βουνό Μικροβουνάκι και πίσω από αυτό το μεγαλύτερο βουνό Ζυγός, Βορειοδυτικά είναι το βουνό Παναγιά και λέγεται έτσι γιατί στην Κορυφή του υπάρχει ένα εκκλησάκι που είναι αφιερωμένο στην Παναγιά και γιορτάζει στις 31 Αυγούστου , κατάθεση της τίμιας ζώνης της Παναγιάς. Βόρεια του χωριού είναι ένα μικρό βουνό, ο Αη-Λιας. Στη θέση του σημερινού χωριού και στο ψηλότερο σημείο, για να το πιάνουν οι αέρηδες ,είχαν φτιάξει δύο πέτρινα αλώνια, όπου αλώνιζαν τα δημητριακά ,κυρίως σιτάρι, βρώμη και κριθάρι.
Λόγω του ότι εκεί κοντά υπήρχε και νερό , άρχισαν να εγκαθίστανται γύρω από τη βρύση και τα αλώνια.Έτσι ιδρύθηκε σιγά - σιγά το χωριό, το οποίο ονομάστηκε Πετράλωνα [πληθυντικός και όχι Πετράλωνο όπως και σήμερα το ονομάζουν μερικοί] επειδή στο κέντρο της περιοχής ήταν φτιαγμένα δύο πέτρινα αλώνια και όχι ένα. Πηγή:http://petralona.webnode.com του Γ.Κ. Κρόμπα.

79. ΠΕΤΡΙΤΣΙ = ΑΡΝΑΟΥΤΑΛΙ. Η αρχική ονομασία του χωριού ήταν Αρναούταλη. Αν και υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η περιοχή και ο οικισμός πριν οι Τούρκοι δώσουν το όνομα Αρναούταλη και επί βυζαντινής εποχής λεγόταν και πάλι Πετρίτσι. Μάλιστα ή ονομασία Πετρίτσι είναι βυζαντινή ονομασία. Ο Φ. Α. Κομπορόζος σε άρθρο του με τίτλο "Μεσσηνιακά τοπωνύμια", αναφέρει σχετικά με την ονομασία "Πετρίτσι" ότι το χωριό ονομαζόταν έτσι και είχε πάρει το όνομα Αρναούταλι «Η ονομασία του προήλθε από το βυζαντινό επώνυμο Πετρίτζης (Πετρίτσης), που θα ανήκε στον κτήτορα του τόπου. Στου Πετρίτση (το κτήμα) -στο (χωριό) Πετρίτσι -το Πετρίτσι". Το 1927, με το Διάταγμα της 4ης Νοεμβρίου 1927 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α 306/1927, το χωριό μετονομάστηκε από Αρναούταλη σε Πετρίτσι. Μέχρι το 2010 το Πετρίτσι ανήκε στον τέως Δήμο Βουφράδος, ενώ σήμερα υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης

80. ΠΙΛΑΛΙΣΤΡΑ = ΚΟΥΡΤΑΛΙ. O οικισμός Κούρταλι όπως ήταν η αρχική ονομασία του χωριού προσαρτήθηκε το 1919 στην κοινότητα Καρτερολίου, αργότερα το χωριό πήρε το σημερινό όνομά του Πιλαλίστρα και έγινε ανεξάρτητη κοινότητα, μέχρι που ο Καποδιστριακός νόμος το ενέταξη στο Δήμο Μεσσήνης, όπου βρίσκεται ακόμα και σήμερα. Oι κάτοικοι του χωριού φτάνουν τους 196 σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

81. ΠΙΠΕΡΙΤΣΑ Τ.δ. του Καλλικρατικού Δήμου Μεσσήνης με 143 κατοίκους

82. ΠΛΑΤΑΝΟΒΡΥΣΗ = ΠΟΛΑΙΝΑ Παλιός οικισμός που βρίσκεται Νότια της πρώην κοινότητας Κεφαλόβρυσο ή Χαλβάτσου.

83. ΠΟΛΥΛΟΦΟΣ = ΝΤΑΛΑΚΛΗ. Tο όνομά του οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στους πολλούς λοφίσκους που υπάρχουν στην περιοχή και αντικατέστησε το προηγούμενο Δαλακλή (Νταλακλή) με το Δ. 4-11-1927 (ΦΕΚ Α 306/1927). Η θέση του είναι νοτιότερα των συνοικισμών Πάνω Νταλακλή και Κάτω Νταλακλή για τους οποίους υπάρχουν αναφορές από την περίοδο της Β΄Τουρκοκρατίας (1715-1821), από στοιχεία έρευνας της Γαλλικής αποστολής του στρατηγού Μαιζώνα (1829-1830) και από επίσημα έγγραφα του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους το 1835, υπάγονται στους δήμους Εύας (Ναζήρι, Καλαμαρά, Ανδρούσα, Αλουποχώρι, Δρουμάσι, Βασιλάδα, Αέζι, Χασάμπασα, Μπουρνάζι, Πάνω Νταλακλή ) και Υάμειας (Πεντιά, Κλήμα, Μαγγανιακό, Δραίνα, Ζαγάραινα, Κυνηγού, Ξεροκάσι, Ράδου, Πουλίτσι, Μάνεσι, Κάτω Νταλακλή).Οι παραπάνω δήμοι ήταν 2 από τους 14 της τότε επαρχίας Μεσσήνης με έδρα την Ανδρούσα. Στα όριά του βρίσκεται το εκκλησάκι των Αγ. Αποστόλων Πέτρου & Παύλου (κτίστηκε το 1491) στα θεμέλια του οποίου αναβλύζουν οι ομώνυμες πηγές, από όπου υδρεύονται 10 δημοτικά διαμερίσματα. Λίγο πιο κάτω υπάρχει και ο ομώνυμος καταρράκτης. Στο εκκλησάκι αυτό λέγεται ότι λειτούργησε ο Παπαφλέσσας πηγαίνοντας προς το Μανιάκι το 1825. Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η γεωργική παραγωγή (σύκα, λάδι, ελιές, σταφίδα).

Πηγή : www.polylofos.gr
84. ΠΟΥΛΙΤΣΙ. Ένας ακόμα οικισμός του τέως Δήμου Αριστομένους και νυν Δήμου Μεσσήνης. Το Πουλίτσι μαζί με την Περδικόβρυση έκαναν την πρώην κοινότητα Πουλιτσίου που αργότερα έγιναν Δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Αριστομένους, ενώ σήμερα υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης. Από την Καλαμάτα απέχει 40 χλμ.
85. ΡΕΥΜΑΤΙΑ = ΛΟΥΜΙ. Η Ρευματιά είναι ένα χωριό που ανήκει στον πρήν δήμο Ιθώμης και σήμερα στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. αποτελούσε έδρα του δημοτικού.
Στο διαμέρισμα ανήκει και ο οικισμός Χρυσότοπος (Χρύσοβα).
Η Ρευματιά είναι παλαιός οικισμός. Χτίστηκε τον 13ο αιώνα (μεταξύ 1348-1405) στη θέση που ήταν η αρχαία Είρα του Αριστομένη. Στην απογραφή του 2001 είχε 102 κατοίκους.

86. ΣΠΙΤΑΛΙ. Το Σπιτάλι βρίσκεται 17 χλμ δυτικά της Καλαμάτας και 6,5 βόρεια από τη Μεσσήνη. Το χωριό αυτό έχει περί τους 120 κατοίκους και κατά βάση ασχολούνται με Αγροτικές εργασίες. Η σημερινή ονομασία του χωριού προέρχεται από την Ιταλική λέξη Οspitale. Το χωριό σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Οι κάτοικοι έχουν δημιουργήσει πολιτιστικό σύλλογο και προσπαθούν να αναδείξουν το χωριό τους.

87. ΣΤΕΡΝΑ. Η Στέρνα βρίσκεται στην κεντρική Μεσσηνία. δεν έχει παλαιότερο όνομα.

Το σημερινό του όνομα το χωριό το έχει πάρει από τη μεγάλη πηγή που δημιουργούσε στέρνα στο κέντρο του σημερινού χωριού. Είναι σχετικά νέο χωριό που δημιουργήθηκε περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα. Στην περιοχή δεσπόζει παλιόπυργα (συνδετικό παρατηρητήριο, βάρδια, της Πύλου με την αρχαία Μεσσήνη). Στο κέντρο του χωριού περνάει ποτάμι και υπάρχει λειτουργικό Ενετικό γεφύρι.

88. ΣΤΡΕΦΙ. Το Στρέφι είναι ένα όμορφο κεφαλοχώρι,27 χλμ μακριά από την Καλαμάτα, κτισμένο πάνω σε λόφους, διαμορφωμένο σε γειτονιές με πληθυσμό 557 κατοίκων και περικλείεται από δύο ποτάμια, που μετά από μικρή διαδρομή ενώνονται και καταλήγουν στην παραλία της Βελίκας. Τα πλατάνια, οι ιτιές, οι καλαμιές και η πυκνή βλάστηση, σε συνδυασμό με το τρεχούμενο και καθαρό νερό, κάνουν τη διαδρομή αυτή ιδιαίτερα συναρπαστική και προκλητική για κάθε πεζοπόρο κ όχι μόνο. Ο κόσμος είναι πρόθυμος, φιλικός κ γελαστός με τον εκάστοτε ταξιδιώτη. Σημαντικό ρόλο στη ζωή του χωριού διαδραματίζουν οι νέοι του οι οποίοι είναι ενεργοί και σκεπτόμενοι άνθρωποι με όραμα και φιλοδοξίες για το τόπο τους. Σημαντικά γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στο Στρέφι είναι, το πανηγύρι του δεκαπενταύγουστο μετά την λειτουργία στο Ιερό Εξωκλήσσι της Παναγίας( Παναγίτσα), καθώς και κάθε Κυριακή της Αποκριάς γίνεται χορός στις αποθήκες του χωριού.

89. ΤΖΑΝΕΣ. Ένα από τα τρία χωριά που δημιούργησαν το Δδ Πεταλιδίου του πρώην Δήμου Πεταλιδίου, που σήμερα υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης.

90. ΤΡΙΚΟΡΦΟ = ΠΕΝΤΙΑΣ. Το Τρίκορφο, είναι ένα χωριό του Νομού Μεσσηνίας. Γνωστό και ως Πεντιάς, που αποτελούσε μια από τις λίγες εναπομείνουσες κοινότητες στη χώρα μετά την εφαρμογή του Σχεδίου Καποδίστριας. Μετά τον Καποδίστρια όμως υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Βρίσκεται σε υψόμετρο 400 μέτρων περίπου. Φημίζεται για την άριστη ποιότητα ελαιοκάρπων. Επίσης, λαμβάνει χώρα παραγωγή ελαιόλαδου και σύκων. Από την πρώην κοινότητα Τρίκορφου καταγόταν ο πρωτεργάτης του συνεταιριστικού κινήματος, Λεωνίδας Δαμουράς,απο τους ιδρυτες της Συκικης.

Το Τρίκορφο είναι ένα από τα πιο παραγωγικά χωριά της Μεσσηνίας με εργατικούς κατοίκους, αποτελούν δε πάνω από το 50% της παραγωγής της βρώσιμης ελιάς στη Μεσσηνία. Είναι άλλωστε γνωστή σε όλη τη Μεσσηνία η γιορτή της ελιάς που γίνεται στο χωριό κάθε Αύγουστο.

91. ΤΡΙΟΔΟΣ = ΑΛΗ ΤΣΕΛΕΠΗ. Το χωριό μετονομάσθηκε από Αλή Τσελεπή σε Τρίοδο το 1927. Βρίσκεται πλησίον της Αμφιθέας στην πρώην επαρχία Μεσσήνης, ενώ σήμερα ανήκει στον ευρύτερο Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Στην Τρίοδο υπάρχει παλιό αεροδρόμιο το οποίο σήμερα αξιοποιείται και αγώνες αυτοκινήτων, μοτο και αερομοντελισμού.
92. ΦΙΛΙΠΠΑΚΙ. Το Φιλιππάκι ήταν ένα χωριό οι κάτοικοι του οποίου μετακινήθηκαν σιγά - σιγά από τις αρχές του 20ου αιώνα. Η μετακίνηση ολοκληρώθηκε λίγο πριν τον Β ΠΠ, αλλά υπήρχαν και οικογένειες που διέμεναν στο Φιλιππάκι μέχρι και το 1960. Οι κάτοικοί του μετακινήθηκαν στην Βελίκα και ως εκ τούτου το χωριό σήμερα δεν κατοικείται. Το χωριό αυτό βρίσκεται στα όρια του σημερινού Δήμου Μεσσήνης.

93. ΧΑΝΙΑ ΝΕΡΟΜΥΛΟΥ. Πρόκειται για ένα ακατοίκητο οικισμό πολύ κοντά στο Νερόμυλο που βρίσκεται στα όρια του σημερινού Δήμου Μεσσήνης.

94. ΧΑΡΑΥΓΗ = ΓΡΟΥΣΤΕΣΙ . Η Χαραυγή βρίσκεται στον πρώην Δήμο Βουφράδος ενώ σήμερα υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης και το όνομα Χαραυγή το πήρε το 1957. Και νύν Πύλου-Νέστορος. Στο χωριό αυτό βρίσκεται και τοπερίφημο Πολυλίμνιο μια από τις σπάνιες ομορφιές της Μεσσηνίας, όπου υπάρχουν πολλές λίμνες που λόγω του ανώμαλου εδάφους δημιουργούν καταράχτες.

95. ΧΑΤΖΗ = ΧΑΤΖΗ. Το Χατζή ήταν η πρωτεύουσα του Καποδιστριακού του τέως Δήμου Βουφράδος ο οποίος με τη σειρά του σήμερα αποτελεί Δδ του Δήμου Μεσσήνης.. Το 1840 Όθωνας αναζητούσε στην αυτοδιοίκηση ένα πιο συγκεντρωτικό και ευέλικτο σύστημα, κάτι που η υπάρχουσα κατάσταση στους δήμους δεν του το παρείχε. Αποφάσισε, λοιπόν, το καλοκαίρι του 1840 να προχωρήσει σε συγχώνευση των δήμων και σε δημιουργία μεγαλύτερων και ισχυρότερων σε όλη την επικράτεια. Έτσι ο δήμος Σκάρμιγκα διαλύθηκε και τα χωριά του εντάχτηκαν στο δήμο Βουφράσου. Ο δήμος Βουφράσου είχε δημιουργηθεί το 1836. Το 1883 ο δήμος θα μετονομαστεί σε δήμο Βουφράδος. Η ίδρυση του δήμου δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 80/28-12-1836. Στην αρχή το δήμο αποτελούσαν τα χωριά: 1) Χατζή, 2) Βλαχόπουλο, 3) Γκρούστεσι, 4) Αρναούταλη, 5) Βελή, 6) Δάσος των Χιλίων Χωριών και 7) Μύλοι του Χατζή. Ένα από τα πρώτα προβλήματα του δήμου ήταν η έδρα του, μια και ο τοπικιστικός ανταγωνισμός ήταν έντονος, ιδιαίτερα ανάμεσα στα χωριά Χατζή και Βλαχόπουλο. Μετά από πολλές διεργασίες και παρεμβάσεις τοπικών παραγόντων, το 1836, ορίστηκε προσωρινά έδρα του δήμου το χωριό Βλαχόπουλο και αμέσως μετά αυτή μεταφέρθηκε στο Χατζή. Πρώτος δήμαρχος ορίστηκε ο Αθανάσιος Φράγκος και εισπράκτορας του δήμου ο Κ. Βάλλιας με το ΦΕΚ 80/28-12-1836. Το 1840 ο δήμος παρουσίαζε πληθυσμιακή δύναμη 2.996 κατοίκων.
Πηγή : Τα πιο πάνω τα βρήκαμε από την ιστοσελίδα xatzi-messinias.gr

96. ΛΕΥΚΑ. Πρόκειται για ένα μικρό οικισμό που βρίσκεται πάνω από το Αχλαδοχώρι πριν φτάσουμε στο όρος Λυκόδημο. Ο οικισμός υπαγόταν στον πρώην Δήμο Πεταλιδίου και σήμερα στον Δήμο Μεσσήνης.

97. ΧΟΡΕΥΤΡΑ. Οικισμός των 89 κατοίκων, του τ.δ. Αριστομένη. Σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης.
98. ΧΡΑΝΟΙ. Οι Χράνοι - Μεσσηνίας βρίσκονται νοτιοδυτικά του Νομού και είναι μόλις 35 χιλιόμετρα από την Καλαμάτα, πρωτεύουσα της Μεσσηνίας. Είναι ένα μικρό ονειρεμένο παραθαλάσσιο χωριό με υπέροχες παραλίες, καθαρή θάλασσα και φιλόξενους κατοίκους. Αποτελεί ένα από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσσηνίας που επισκέπτονται χιλιάδες Έλληνες και ξένοι τουρίστες. Ήταν Δδ του τέως Δήμου Αίπειας, ενώ σήμερα υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης.

99. ΧΡΥΣΟΤΟΠΟΣ = ΧΡΥΣΟΒ0. Ο οικισμός αυτός ανήκει στην πρώην κοινότητα της Ρευματιάς, ενώ σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Μεσσήνης. Στην απογραφή του 2001 είχε 19 κατοίκους.,

100. ΧΡΥΣΟΦΟΡΑ. Η χρυσοφόρα είναι ένας οικισμός του τέως Δήμου Αριστομένους που μαζί με το Στρέφι αποτελούσαν την πρώην κοινότητα Στρφίου και μετά έκαναν το Δημ. Διαμέρισμα Στρεφίου. Η Χρυσοφόρα έχει 30 κατοίκους με την απογραφή του 2001 και υπάγεται στο Δήμο Μεσσήνης.

ΑΠΟ ΤΑ 445 ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ, ΣΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΜΕ ΤΑ 66 ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

2012-01-08T02:43:00.000-08:00

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Αφού ευχηθούμε σε όλους τους Μεσσήνιους και γενικά σε όλους όσους μας επισκέπτονται να έχουν μια καλή, χαρούμενη, ευτυχισμένη, παραγωγική χρονιά, παρά τις όποιες δυσκολίες, να έχουν και την καλύτερη δυνατή υγεία.

Η Καλαμάτα από ψηλά

Από σήμερα που κάνουμε την πρώτη ανάρτηση του 2012, σκεφθήκαμε να πρωτοτυπήσουμε και να δημοσιεύουμε τα χωριά κατά Δήμους.

Όπως είναι σε όλους γνωστό το σχέδιο Καλλικράτης περιόρισε τους Δήμους σε 6 !

Οι Δήμοι αυτοί είναι :
1. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ με πρωτεύουσα την Καλαμάτα,
2. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΝΗΣ με πρωτεύουσα την Καρδαμύλη,
3. ΜΕΣΣΗΝΗΣ με πρωτεύουσα τη Μεσσήνη,
4. ΟΙΧΑΛΙΑΣ με πρωτεύουσα το Μελιγαλά,
5. ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ με πρωτεύουσα την Κυπαρισσία και
6. ΠΥΛΟΥ ΝΕΣΤΩΡΟΣ με πρωτεύουσα την Πύλο.

Εμείς από σήμερα, λοιπόν, αρχίζουμε να δημοσιεύουμε τις πόλεις και τα χωριά κατά Δήμο. Τα χωριά του πρώτου Δήμου είναι τα χωριά του Νέου ΔΗΜΟΥ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ που μέχρι τώρα όσα έχουμε καταγράψει είναι 63 από τα 445 συνολικά που έχουμε μέχρι τώρα καταγράψει.

Η μέχρι τώρα έρευνα που έχουμε κάνει μας δείχνει ότι πλησιάζουμε στην ολοκλήρωση της καταγραφής των Μεσσηνιακών Πόλεων, κωμοπόλεων, χωριών, και οικισμών κατοικημένων και ακατοίκητων.

Σιντριβάνι στο Πάρκο ΟΣΕ

Πάντα θα ζητάμε τη συμμετοχή σας από όλους τους Μεσσήνιους όπου και αν μένετε είτε στην Μεσσηνία, είτε στην Ελλάδα είτε μένετε στα πέρατα του κόσμου. Ζητάμε επίσης να μας επισκέφτεστε και να βλέπετε πάντα τις νέες μας αναρτήσεις, να τις σχολιάζετε, να μας υποδεικνύετε πράγματα που εσείς γνωρίζετε και δεν τα έχουμε καταγράψει και γενικά να έχουμε το ενδιαφέρον σας για να ολοκληρώσουμε μια μεγάλη έρευνα για τα χωριά, για τα γλέντια, τους χορούς τα τραγούδια, για τις λέξεις που χρησιμοποιούσαν και χρησιμοποιούν, για τις Μεσσηνιακές γεύσεις και κάθε τι που πιστεύετε κι’ εσείς ότι θα ολοκληρώσει την έρευνά μας.

Μπορείτε να απευθείνεστε σε μας, μέσω των σχολίων που μπορείτε να κάνετε στο κάτω μέροςτης κάθε ανάρτησής μας, στο e-mail. agsaouti@gmail.com ή τηλεφωνόντας μας στο 6938332788

Και πάλι ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ

ΧΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Παρακάτω ξεκινάμε με τα 63 χωριά του Δήμου Καλαμάτας.
1. ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ. Μικρός ορεινός οικισμός στον Ταύγετο σε υψόμετρο 833 μ. όπου εκεί υπάρχουν καλοκαιρινές κατασκηνώσεις.

2. ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΣ. Οικισμός του Καρβελίου στις πλαγιές του Ταϋγέτου με 33 κατοίκους.

3. ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ. Μικρός οικισμός του χωριού Λαδά πάνω στο Ταύγετο. Σήμερα χωριό και οικισμός ανήκουν στο Δήμο Καλαμάτας.
4. ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. Ο οικισμός του Αγίου Κωνσταντίνου, είναι πάνω στον Εθνικό δρόμο Καλαμάτας – Τσακώνας και θεωρείται η είσοδος των Αρφαρών. Σήμερα υπάγεται στο Δήμο Καλαμάτας.

5. ΑΓΙΟΣ ΦΛΩΡΟΣ. Ο 'Aγιος Φλώρος είναι ένα χωριό 253 κατοίκων με πανέμορφη βλάστηση, 20 χλμ. βορειοδυτικά της Καλαμάτας και μόνο 3 χλμ βορειοδυτικά του Αρφαρά, χτισμένο στις όχθες του ποταμού Παμίσου. Είναι πεδινή περιοχή με έκταση 820 στρεμμάτων. Οι κάτοικοι του χωριού είναι 253. Λίγα χωριά στη Μεσσηνία είναι τόσο γνωστά όσο ο 'Aγιος Φλώρος. Το πρώτο μεγάλο χωριό στο κατέβασμα για Μεσσηνία πέρασμα - σταθμός. Εκεί οι πηγές του Παμίσου, εκεί το ιστορικό πλατάνι του. Ένα χωριό που σχεδόν αγνοούμε το εσωτερικό του. Ο Άγιος Φλώρος υπαγόταν στον πρώην Δήμο Αρφαρών, ενώ σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας.

6. ΑΓΡΙΛΟΣ ΑΡΦΑΡΩΝ. Ένα χωριό 188 κατοίκων που βρίσκεται στην περιοχή του πρώην Δήμου Αρφαρών και σήμερα του Καλλικρατικού Δήμου Καλαμάτας.

7. ΑΚΟΒΙΤΙΚΑ. Ένας οικισμός του Ασπροχώματος ο οποίος σύμφωνα με τις φήμες κατοικήθηκε από Αρκάδες. Σήμερα είναι μια γειτονιά της Καλαμάτας με 225 περίπου κατοίκους. Και φυσικά υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας.

8. ΑΛΑΓΟΝΙΑ = ΣΙΤΣΟΒΑ. Ένα από τα πανέμορφα χωριά του Ταϋγέτου. Σήμερα ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας.

9. ΑΛΤΟΜΙΡΑ. Τα Αλτομιρά βρίσκονται στο12ο χιλιόμετρο του δρόμου Κάμπου-Καλαμάτας, σε ανηφορικό δρόμο προς το Ταΰγετο, αμφιθεατρικά κτισμένα σε μια βουνοπλαγιά. Αποτελoύσε Δημοτικό Διαμέρισμα του τ. Δήμου Αβίας, αφού σήμερα ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης.. Σύμφωνα με τοπική παράδοση το χωριό οφείλει το όνομά του σε κάποιο ληστή ή φυγάδα, που ονομαζόταν Αλτόμορος και είχε καταφύγει στην περιοχή. Το ορεινό του έδαφος αποτελούσε καταφύγιο των κλεφτών επί Τουρκοκρατίας και ανήκε στην καπετανία και εξαρχία της Ζαρνάτας. Στη περιοχή υπάρχει παλιό λιθόστρωτο μονοπάτι που άρχιζε στο Κάμπο με προορισμό το Μυστρά. Ενδιάμεσα είναι το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου, της Μαρβίνιτσας, τα Αλτομιρά και τα Πηγάδια. Η περιοχή αυτή ήταν υπό τον έλεγχο των Καπετανάκηδων, που είχαν έδρα τη Τρικότσοβα, όπου υπάρχει ερειπωμένο φρουριακό συγκρότημα. Οι Αλτομιριανοί έλαβαν μέρος στη μάχη της Βέργας εναντίον του Ιμπραήμ στις 22 Ιουνίου 1826. Ο παλαίμαχος αγωνιστής της Βέργας γιατρός Α. Μαυρογένης γράφει για τη συμμετοχή των Αλτομιριανών στη μάχη κατά του Ιμπραήμ: «Οι Καπετανάκαι κυρίως δια των γενναίων Σελιτσιάνων, Αλτομιριανών και άλλων Αβιατών έκτισαν την Βέργαν…και κατέλαβαν τα επικινδυνώτερα σημεία». Το χωριό είναι ακατοίκητο, παρ’ όλο που στην πρόσφατη απογραφή απογράφησαν 92 κάτοικοι. Μερικοί κτηνοτρόφοι παραμένουν μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου και κατόπιν κατεβαίνουν χαμηλότερα σε άλλα χωριά για να ξεχειμωνιάσουν και επανέρχονται την Άνοιξη.

10. ΑΛΛΩΝΙΑ = ΓΚΟΡΤΖΟΓΛΙ. Είναι χωριό της Μεσσηνίας 17 χλμ από την Καλαμάτα. Υπαγόταν στον πρώην Δήμο Άριος, ενώ σήμερα υπάγεται στο Δήμο Καλαμάτας. 11. ΑΛΜΥΡΟ. Μικρός παραθαλάσσιος οικισμός που υπαγόταν στην πρώην κοινότητα Βέργας. ενώ σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας. Τους Καλοκαιρινούς μήνες συγκιεντρώνει πολλούς Έλληνες και ξένους τουρίστες, διαθέτει δε μια από τις καλύτερες παραλίες της Μεσσηνίας.

12. ΑΜΜΟΣ = ΜΠΑΛΙΑΓΑΣ. Η παλιά ονομασία του χωριού αναφέρεται στις απογραφές των Ενετών κατακτητών της Πελοποwήσου, το 1689 και το 1700. Σ' αυτές αναφέρονται (στην Ιταλική γλώσσα), τα σπίτια, οι οικογένειες, οι κάτοικοι, τα γεωγραφικά όρια του χωριού και τα ζώα που διατηρούσαν οι κάτοικοι του Baliaga (όπως το γράφουν), προκειµένου οι «πολιτισµένοι» κατακτητές, να φορολογήσουν συστηµατικά και επακριβώς τους τότε κατοίκους του χωριού. Η ακριβής χρονολογία ίδρυσης του χωριού δεν είναι γνωστή. Πιθανολογούµενη περίοδος οικισµού του Άµµου, είναι µετά το 1204 και πριν το 1460 (επί Φραγκοκρατίας και Παλαιολόγων), πριν δηλαδή την πρώτη περίοδο της Τουρκοκρατίας του Μωάµεθ (1460 - 1685). Το χωριό δηλαδή µετράει περίπου 600 - 700 χρόνια ζωής.

Δυστυχώς, δεν υπάρχουν έγγραφα στοιχεία που να τεκµηριώνουν απολύτως τα προαναφερόµενα. Τα ίδια ισχύουν και για τα υπόλοιπα χωριά της οµοιογενούς συστάδας οικισµών, Άρι, Αριοχώρι, Ανεµόµυλο, Ασπροπουλιά, Αλώνια και Πλατύ. Επί πρώτης Τουρκοκρατίας, το χωριό µας πήρε το όνοµα Μπαλιάγας, από τον στρατιωτικό Τούρκο διοικητή του, φεουδάρχη Μπαλή Αγά. Αυτό το όνοµα το διατήρησε επί 470 περίπου χρόνια, µέχρι το 1927, οπότε και µετωvοµάσθηκε σε Άµµο. Ο τότε Πρόεδρος του χωριού Αντώνιος Γ. Κοσµόπουλος και το Κοινοτικό Συµβούλιο ζήτησαν τη γνώµη του δασκάλου και λογοτέχνη Κουτσούλη Αντώνη του Νικολάου. Αυτός τότε µε τη µαγκούρα του χάραξε κάτω στο χώµα τη λέξη «ΑΜΜΟΣ». Έτσι έγινε ο νονό ς του νέου ονόµατος του χωριού µας.

Πηγή πληροφοριών από το ammosmessinias.gr

13. ΑΜΦΕΙΑ = ΓΑΡΔΙΚΙ. Η λέξη Γαρδίκι που είναι το παλιό όνομα του ψωριού, προέρχεται από τη Σλάβικη λέξη ΓΑΡΔ που σημαίνει ξηρός τόπος. Αντίθετα το όνομα ΑΜΦΕΙΑ το πήρε από την ΑΡΧΑΙΑ ΑΜΦΕΙΑ. Όπου κατά την παράδοση σε χρόνο που μέχρι τώρα δεν έχει προσδιοριστεί ήκμασε στην περιοχή δυτικά του Ακόβου και σε απόσταση 6 χλμ. Στην ευρύτερη περιοχή της Κλόγκοβας. Η Κλόγκοβα ήταν η περιοχή από την οποία προέρχονται οι πρώτοι κάτοικοι της Άμφειας.

Το Γαρδίκι ανήκε στον τέως Δήμο Θουρίας, ενώ σήμερα ανήκει στο νέο Δήμο Καλαμάτας.

14. ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΣ = ΓΛΕΙΑΤΑ Ενα μικρό χωριό που είναι κοντά στο πλατύ του σημερινού Καλλικρατικού Δήμου Καλαμάτας, πριν το 2010 ανήκε στον Καποδιστριακό Δήμο Αριος.

15. ΑΝΤΙΚΑΛΑΜΟΣ = ΑΖΙΖΑΓΑ ή Αϊζαγα. Μετονομάσθηκε το 1867. Φεύγοντας από την Καλαμάτα είναι το αμέσως επόμενο χωριό μετά το Ασπρόχωμα. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας.

16. ΑΜΦΙΘΕΑ = ΒΡΟΜΟΒΡΥΣΗ Τη σημερινή ονομασία την πήρε το 1957

17. ΑΙΠΕΙΑ = ΦΑΡΜΙΣΙ Χωριό που είναι πάνω στην Ε.Ο. Καλαμάτας Τσακώνας 8 χλμ από την Καλαμάτα.

18. ΑΙΘΑΙΑ = ΝΤΕΛΙΜΕΜΙ. Είναι και αυτό ένα χωριό που είναι δίπλα στα χωριά Αίπεια και Άνθεια

19. ΑΝΘΕΙΑ = ΒΕΪΖΑΓΑ Γειτονικό χωριό της Αίπειας, που βρίσκεται επί της σημερινής Εθνικής Οδού Καλαμάτας – Τσακώνας.

20. ΑΡΑΧΟΒΑ. Ένα πολύ μικρό χωριό στην περιοχή του Ελαιοχωρίου πριν τη Μονή Δημιόβης. Ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας και έχει 33 κατοίκους.

21. ΑΡΙΟΧΩΡΙ = ΓΑΪΔΟΥΡΟΧΩΡΙ, ΒΛΑΧΑΤΑΓΑ Η σημερινή ονομασία δόθηκε στις 4 Νοεμβρίου του 1927. Και αυτό το χωριό αποτελεί τη συστάδα των χωριών Ασπροπουλιά, Πλατύ, Άμμος, Ανεμόμυλος, Αλώνια κλπ Βρίσκεται πάνω στο Εθνικό δρόμο Καλαμάτα – Τσακώνα. 22. ΑΡΙΣ = ΑΣΛΑΝΑΓΑ ή ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ. Στο τέλος της Τουρκοκρατίας και στα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821 το χωριό ονομαζόταν Ασλάναγα (προφανώς από τον επικεφαλής Αγά που λεγόταν Ασλάν). Μετά την ίδρυση του νέου Ελληνικού Κράτους μετονομάστηκε σε Μεσοποταμία. Η ονομασία αυτή ήταν προφανώς εμπνευσμένη από το ότι το χωριό ήταν κτισμένο μεταξύ δύο ποταμών, του Άριος και του Πάμισου. Στη συνέχεια το χωριό άλλαξε εκ νέου όνομα, μετονομαζόμενο σε Άρι, από τον παρακείμενο ποταμό. Ο Άρις παράγει κυρίως ελαιόλαδο και ελιές, αλλά και ποικίλα οπωροκηπευτικά προϊόντα. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο της κεντρικής εκκλησίας του χωριού, κατασκευασμένο από Ηπειρώτες καλλιτέχνες, τον 19ο αιώνα. Το υδροηλεκτρικό φράγμα του Πάμισου συγκρατεί τα νερά του ποταμού. Τα αργοκινούμενα και άφθονα νερά του συγκρατημένου ποταμού ευνοούν την ανάπτυξη πλούσιας χλωρίδας και πανίδας στις όχθες του. Ο παραδοσιακός σαϊτοπόλεμος και το Κάψιμο του Ιούδα πραγματοποιούνται κάθε χρόνο τη Δευτέρα του Πάσχα στον Άρι, προσελκύοντας θεατές από όλο το Νομό.

23. ΑΡΤΕΜΙΣΙΑ = ΤΣΕΡΝΙΤΣΑ ή ΤΖΕΡΝΙΤΖΑ. Στα Σλάβικα σημαίνει περιοχή με πολλές μουριές, που υπήρχαν τότε στην περιοχή. Η Αρτεμισία βρίσκεται σε υψόμετρο 700 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Μετά την εφαρμογή του νόμου Καποδίστρια, αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Καλαμάτας με 310 κατοίκους στην Ελληνική απογραφή 2001 και 339 κατοίκους στην απογραφή του 1991. Παλιότερα, αποτελούσε ξεχωριστή κοινότητα, η οποία από το 1835 μέχρι το 1912 ανήκε στον Δήμο Αλαγονίας με το όνομα Τσερνίτσα, κατά καιρούς αποτελώντας την έδρα του Δήμου όταν ο Δήμαρχος ήταν από την Τσερνίτσα, εναλλασσόμενη με την Σίτσοβα, με δικαστήριο, ληξιαρχείο, αστυνομία και πολλά πανδοχεία.Τα έξι χωριά που αποτελούσαν τον τέως δήμο Αλαγονίας ήταν τα εξής: Αλαγονία Καλαμάτας / Σίτσοβα, Αρτεμισία / Τσερνίτσα, Καρβέλι / Κουτσαβά, Λαδά / Κουτσαβά , Νέδουσα / Μεγάλη Αναστάσοβα, Πηγές / Μικρή Αναστάσοβα Είναι χτισμένη στην θέση της αρχαίας Δενθαλιάτιδας με αξιόλογα ιστορικά μνημεία, όπως ο Ναός της Λιμνάτιδας Αρτέμιδας στο Βόλιμνο, το μοναστήρι του Μελέ με το ομώνυμο Κάστρο και η Κάτω Χώρα. Το μοναστήρι του Μελέ στέγασε τη Μεσαιωνική Σχολή Μελέ και τα Εκπαιδευτήρια του εθνικού ευεργέτη Πέτρου Δημάκη, ο οποίος έφτασε στην περιοχή από το εξωτερικό το 1854 και στα ιδρύματα του οποίου μαθήτευσαν αξιόλογα μέλη της διοίκησης της αναπτυσσόμενης μετά την απελευθέρωση Καλαμάτας. Η Αρτεμισία είναι το μεγαλύτερο χωριό σε γεωγραφική έκταση μαζί με τα χωράφια σιταριού του Πέρα, της Ρογκοζωνίτσας και του Βόλιμνου, καλύπτοντας έκταση 38.797 στρεμμάτων, λίγο μικρότερη από αυτή της Καλαμάτας και σχεδόν διπλάσια των άλλων χωριών. Βρίσκεται στο κεντρικότερο σημείο του δήμου, περιτριγυρισμένη από τα άλλα πέντε χωριά. Το όνομά της μετά την κάθοδο των Σλάβων έγινε Τσερνίτσα, που σημαίνει περιοχή με πολλές μουριές, αφού είχε αναπτυγμένη σηροτροφία, και η παλιότερη θέση της ήταν στην Κάτω Χώρα, θέση της αρχαίας Δενθαλιάτιδας, στην οποία σήμερα βρίσκουμε μόνον κήπους και ερείπια. Τα κτίσματα της ιστορικής Μονής του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στο Μελέ απέχουν 800 μέτρα ασφαλτοστρωμένου δρόμου από το χωριό, όπου υπάρχουν ερείπια από τη Μεσαιωνική σχολή Μελέ και τα Δημάκεια Εκπαιδευτήρια, στα οποία δίδαξαν σπουδαίοι καθηγητές και ιεράρχες και φοίτησαν μεγάλα ονόματα όπως ο Μπενάκης, ο Μελετόπουλος κ.ά. Κατάλοιπο εκείνων των εκπαιδευτηρίων είναι το σημερινό σχολείο της Αρτεμισίας, στο οποίο πλέον δε φοιτούν μαθητές και χρησιμοποιείται για διάφορες εκδηλώσεις.

Στην Αρτεμισία βρίσκονται επίσης δύο ενδιαφέροντες ναοί: ο ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου, του τύπου του ελεύθερου σταυρού με οκτάπλευρο τρούλο, στον οποίο σώζονται τοιχογραφίες του 1713 (στον κυρίως ναό και στο νάρθηκα) και του 1704 (στο τέμπλο), καθώς και η μονόκλιτη ξυλόστεγη βασιλική της Υπαπαντής του Σωτήρος (1858).

24. ΑΣΠΡΟΠΟΥΛΙΑ = ΜΠΙΣΜΠΑΡΔΙ. Η Ασπροπουλιά είναι ένα χωριό του τέως Δήμου Άριος.Βρίσκεται στον μεσσηνιακό κάμπο δίπλα στον ποταμό Άρι και περίπου 12 χιλιομέτρων απόσταση από την Καλαμάτα. Και αυτό το χωριό άλλαξε το παλιό του όνομα το 1927. Το χωριό εορτάζει πανηγυρικά στις 20 Ιουλίου ημέρα του προφήτη Ηλία ενώ κύριος ναός είναι αυτός της Ζωοδόχου Πηγής.

25. ΑΣΠΡΟΧΩΜΑ. Είναι το τελευταίο χωριό πριν φτάσουμε στην Καλαμάτα. Σήμερα βέβαια έχω πλήρως ενωθεί με τον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας και αποτελεί την είσοδο της Μεσσηνιακής πρωτεύουσας. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είχε 830 περίπου κατοίκους.

26. ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ ΑΡΦΑΡΩΝ. Χωριό του πρώην Δήμου Αρφαρών και νύν Δήμου Καλαμάτας με 105 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001. Σήμερα υπάγεται στο Δήμο Καλαμάτας.

Γενική Άποψη Βέργας

27. ΒΕΡΓΑ = ΣΕΛΙΤΣΑ. Βέργα, κάποτε κοινότητα με το όνομα Σέλιτσα, σημέρα αποτέλει δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Καλαμάτας, στη Μεσσηνία. Παλιότερο όνομαζόταν Σέλιτσα και οι κάτοικοί του Σελιτσάνοι. Βρίσκεται χτισμένη στους πρόποδες του όρους Καλάθι, το οποίο αποτελεί τμήμα του ευρύτερου ορεινού όγκου του Ταϋγέτου. Υπάρχει και η Άνω Βέργα (πάνω χωριό ή Άνω Σέλιτσα) χτισμένο αρκετά ψηλότερα, ενώ ψηλά βράχια χωρίζουν τα δύο χωριά, με αποτέλεσμα να χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη διαδρομή για να φθάσουμε εκεί παίρνοντας από το χωριό Σωτηριάνικα. Βόρεια της Βέργας βρίσκεται το Ελαιοχώρι (η αρχαία πόλη Καλάμαι), ενώ Δυτικά πέρα από τον Αλμυρό και τα Γιανιτσάνικα, απλώνεται η Πόλη της Καλαμάτας και νοτιότερα ο Μεσσηνιακός Κόλπος. Οι κάτοικοι του διαμερίσματος ασχολούνται παραδοσιακά κυρίως με τη καλλιέργεια της ελιάς και την παραγωγή ελαιολάδου, ενώ πρόσφατα έχουν αναπτύξει τουριστικές δραστηριότητες. Τα τελευταία χρόνια (και ιδιαίτερα μετά τους καταστρεπτικούς σεισμού του 1986), η περιοχή γνωρίζει αξιόλογη ανάπτυξη στον οικιστικό και τουριστικό τομέα. Κάθε καλοκαίρι η παραλία του Αλμυρού γίνεται πόλος έλξης πλήθους τουριστών αλλά και ντόπιων Καλαματιανών, ενώ πολλοί Καλαματιανοί, Αθηναίοι και ξένοι, χτίζουν σπίτια και μαγαζιά διασκέδασης στην βουνοπλαγιά, επεκτείνοντας την πόλη της Καλαμάτας με ραγδαίους ρυθμούς. Η Βέργα, όπου έγινε η ιστορική μάχη της Βέργας, μια μάχη που όπως είναι γνωστό οι Μανιάτες κατατρόπωσαν τους ιππείς του Ιμπραήμ όταν αυτός προσπάθησε να αλώσει την «αδούλωτη» Μάνη. Μάλιστα σήμερα υπάρχει στημένο μνημείο στη μνήμη των αγωνιστών Μανιατών. Επίσης σώζεται και το τείχος, όπου διακρίνονται και οι πολεμίστρες του, απ’ όπου πολεμούσαν οι Μανιάτες. Υπάρχει δε μια εκδοχή που λέει ότι το τείχος που σήμερα φαίνεται χτίστηκε μετά την ιστορική μάχη για να αντιμετωπίσουν τον Ιμπραήμ σε μια νέα επίθεσή του για την κατάληψη της Μάνης. Κάθε χρόνο του Σωτήρος (την 6η Αυγούστου), η εικόνα της Παναγίας ξεκινάει από το μοναστήρι της Δίμιοβας που βρίσκεται βόρεια από το Ελαιοχώρι, κατεβαίνει στην Αγία Σιών (Αγιασώ) και πριν από τον δεκαπενταύγουστο επανέρχεται στο μοναστήρι για την μεγάλη γιορτή και το γνωστό πανηγύρι.

28. ΒΕΡΓΑ ΠΑΡΑΛΙΑ. Είναι μέρος και οικισμός της Βέργας της παλιάς Σέλιτσας. Λόγω τουριστικής ανάπτυξης, αναπτύσεται και η ίδια η παραλία της Βέργας. Και τα δύο χωριά της Βέργας σήμερα υπάγονται στο Δήμο Καλαμάτας.

29. ΒΡΟΜΟΒΡΥΣΗ ΑΡΡΦΑΡΩΝ. Μια από τις 8 κοινότητες που δημιούργησαν τον πρώην Καποδιστριακό Δήμο Αρφαρών. Είναι ημιορεινό χωριό σε υψόμετρο 370 μ. και έχει περί τους 40 κατοίκους. Σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας.

30. ΔΕΝΔΡΑ = Τα Δενδρά είναι ορεινό χωριό του νομού Μεσσηνίας. Είναι χτισμένα στις βόρειες πλαγιές του Ταΰγετου σε υψόμετρο 1.160 μέτρων και είναι ένα από τα ορεινότερα χωριά της Πελοποννήσου. Διοικητικά ανήκουν στον δήμο Αβίας και σύμφωνα με την απογραφή του 2001 ο πληθυσμός τους είναι 54 κάτοικοι, ενώ τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός αυξάνεται. Συγχαριτήρια για την καταγραφή και περιγραφή του χωριού σας. Κάτι τέτοιο κάνουμε κι' εμείς στο blog της Μεσσηνίας το messiniaka.blogspot.com όπου καταγράφουμε όλα τα χωριά της Μεσσηνίας με τις παλιές ονομασίες του, περιγραφή των χωριών, ιστορία, ήθη και έθιμα, χορούς, πανηγύρια που γινόντουσα, τραγούδια και οτιδήποτε άλλο έχει σχέση με την παράδοση.

31. ΔΙΑΣΕΛΛΑ. Ένας ακόμα οικισμός της περιοχής του Ελαιοχωρίου που είναι πριν τη Μονή Δημιόβης. Ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας και έχει 19 κατοίκους.
32. ΔΡΕΜΙΟΝ. Οικισμός του πρώην Δήμου Αρφαρών και νυν Καλαμάτας, με 57 κατοίκους.

33. ΕΛΑΙΟΧΩΡΙ = ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ. Το Ελαιοχώρι βρίσκεται ανατολικά σε σχέση με την Καλαμάτα σκαρφαλωμένο στις πλαγιές του δυτικού Ταϋγέτου στο "Καλάθι". Το Ελαιοχώρι, βρίσκεται στη βορεινή πλαγιά λόφου, στο μέρος που ήταν κτισμένη η αρχαία πόλη Καλάμαι. Ο λόφος προστάτευε την πόλη από την θέα των πειρατών από το λιμάνι της Καλαμάτας, ενώ από την κορυφή του φαίνεται ο Μεσσηνιακός κόλπος, απέναντι το Πεταλίδι και η Κορώνη ενώ μπροστά του απλώνεται η Μεσσηνική πεδιάδα (η "Μακαρία" όπως την ονόμαζαν οι αρχαίοι Έλληνες).

34. ΕΜΙΑΛΟΙ. Οικισμός του Ταϋγέτου με 10 κατοίκους που ανήκει στο χωριό Καρβέλι.

35. ΘΕΟΤΟΚΟΣ. Η Θεοτόκος είναι ένας μικρός οικισμός της Αρτεμισίας που βρίσκεται λίγο πριν την Αρτεμισία. Είναι γνωστός ο οικισμός από το ταβερνάκι που είναι πάνω στο δρόμο Καλαμάτας – Σπάρτης, καθώς επίσης και την πηγή που αναβλίζει παφωμένο καθαρό πόσιμο νερό χειμώνα καλοκαίρι.

Πλατεία Θουρίας

36. ΘΟΥΡΙΑ = ΦΡΟΥΤΖΑΛΑ Είναι ένα χωριό «κόμβος» σε απόσταση 8 χιλιόμετρων από την Καλαμάτα. Παλαιότερα αποτελούσε την έδρα του Δήμου Θουρίας. Η Θουρία προέρχεται από τη συνένωση των χωρών Φρουτζάλα και Καμάρι και έτσι έγινε η Θουρία. Σήμερα η Θουρία υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας.

37. ΚΑΛΑΜΑΤΑ = ΦΑΡΑΙ. Η πανέμορφη Καλαμάτα είναι η Πρωτεύουσα της Μεσσηνίας. Το ιστορικό της όνομα ήταν Φαραί, ενώ υπάρχουν και άλλα ονόματα που διεκδικούν την παλία ονομασία της όπως το ΚΑΛΟΜΑΤΑ. Η πόλη δεσπόζει του Μεσσηνιακού Κόλπου. Πρώτοι κάτοικοι της οι Λέλεγες που Βασίλισσά τους ήταν η Μεσσήνη. Στην μακρά ιστορική διαδρομή της η Καλαμάτα κατακτήθηκε από Ρωμαίους, Φράγκους, Ενετούς και Τούρκους. Η Καλαμάτα ήταν η πρώτη πόλη της Ελλάδας που απελευθερώθηκε από τους Τούρκους, στις 23 Μαρτίου του 1821. Ο Κολοκοτρώνης, ο Μαυρομιχάλης και άλλοι ήρωες του αγώνα, αφού προσευχήθηκαν στον Ι.Ν. των Αγίων Αποστόλων που σώζεται ακόμη και σήμερα, απελευθέρωσαν την πόλη της Καλαμάτας και από εκεί ξεκίνησε ο αγώνας για την απελευθέρωση της υπόλοιπης χώρας.

Μαρίνα Καλαμάτας

Σήμερα η Καλαμάτα με 60.000 κατοίκους περίπου έχοντας δεχτεί πολλές φορές τα πλήγματα από καταστρεπτικούς σεισμούς εξακολουθεί να διατηρεί την γοητεία της παλιάς αρχοντικής πόλης σε συνδυασμό με τα όμορφα νεοκλασικά της και τα μοντέρνα κτίρια που χαρακτηρίζουν τις μεγάλες πόλεις της περιφέρειας. Κάτω από το Κάστρο- χτισμένο στην Ακρόπολη των Φαρών, πηγή έμπνευσης για το Άγγελο Τερζάκη στο γνωστό του μυθιστόρημα «Η πριγκίπισσα Ιζαμπώ»- βρίσκεται η παλιά πόλη. Στο Κάστρο υπάρχει υπαίθριο αμφιθέατρο όπου τους καλοκαιρινούς μήνες πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Η ιστορική εκκλησία Αγ. Απόστολοι

Από τα αναπαλαιωμένα νεοκλασικά της πόλης ξεχωρίζουν σήμερα το Δημαρχείο, το Ζουμπούλειο Μέγαρο και το Κοταροπούλειο. Κτήρια σπουδαίας Αρχιτεκτονικής του σπουδαίου Αρχιτέκτονα Ε. Τσίλερ, υπάρχουν στο κέντρο της πόλης και στην υπέροχη παραλία της.

Ο επισκέπτης της Μεσσηνιακής πρωτεύουσας καλό είναι να επισκεφθεί και την Μονή Καλογραιών που φημίζεται για τα μεταξωτά της που υφαίνουν οι καλόγριες, το Λαογραφικό Μουσείο που περιλαμβάνει κειμήλια από την Επανάσταση του 1821 καθώς και το Μπενάκειο Αρχαιολογικό Μουσείο που περιλαμβάνει ευρήματα που χρονολογούνται από την εποχή του χαλκού ως τους Ρωμαϊκούς χρόνους. Επίσης μπορεί να επισκεφθεί την Πινακοθήκη Σύγχρονης Ελληνικής Τέχνης, την Λαϊκή Βιβλιοθήκη με πλούσια συλλογή βιβλίων και το πάρκο των Σιδηροδρόμων με παλιές μηχανές τραίνων και βαγόνια.

Η παραλία της Καλαμάτας τη νύχτα

Ο Μητροπολιτικός Ναός της Υπαπαντής του Χριστού, χτίσθηκε το 1873 και εορτάζει στις 2 Φεβρουαρίου. Η Βυζαντινή Εκκλησία των Αγίων Αποστόλων που ορκίσθηκαν οι πρόκριτοι κατά την Επανάσταση του 1821 χρονολογείται στα μέσα του 11ου και τέλη του 12ου αιώνα.
Η Καλαμάτα, γενικότερα η Μεσσηνία φημίζεται για τις θαυμάσιες αμμουδιές και τους γραφικούς κολπίσκους με τα πεντακάθαρα και βραβευμένα νερά για την καθαρότητά τους που απλώνονται στο Ιόνιο και στο Μεσσηνιακό κόλπο.

Συντριβάνι στην Κεντρική πλατεία Καλαμάτας

Σε κοντινή απόσταση από την Καλαμάτα μπορεί κανείς να επισκεφθεί πανέμορφα χωριά όπως: Καρδαμύλη που θεωρείται η πρωτεύουσα της Μεσσηνιακής Μάνης και είναι έδρα του Καλλικρατικού Δήμου Δυτικής Μάνης, Μεσσήνη, Χώρα Τριφυλίας, Πύλο, Κορώνη, Πεταλίδι, τη Φοινικούντα, τη Μεθώνη κλπ. Τέλος σε σε 30-45 λεπτά της ώρα μπορεί να επισκεφθεί ένα από τα σημαντικότερα βουνά της Ελλάδας τον πανέμορφο Ταύγετο με τα παραδοσιακά χωριά του, όπως την Αρτεμισία, τη Νέδουσα, την Αλαγονία, και πολλά άλλα που κρύβουν πάρα πολλές εκπλήξεις, ιστορικές, εκπλήξεις γεύσεων, διαμονής, σπάνια παλιά μοναστήρια κλπ.

Σήμερα η Καλαμάτα απέχει περίπου 2 ½ ώρες από την Αθήνα, ενώ με την ολοκλώρωση του δρόμου, εντός του 2012, η χρονική απόσταση θα είναι λιγότερο από 2 ώρες.

Στην Καλαμάτα λειτουργεί Ακτοπλοϊκή γραμμή προς Κρήτη, ενώ οι Αεροπορικές γραμμές έχουν πληθύνει αφού εκτός από την Αθήνα υπάρχει γραμμή για Ηράκλειο Κρήτης , Θεσσαλονίκη και Γερμανία.

38. ΚΑΛΑΜΙ. Μικρό χωριό του Δήμου Καλαμάτας που βρίσκεται μετά το Ασπρόχωμα και πριν την Σπερχογεία με 135 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

39. ΚΑΡΒΕΛΙ =ΚΟΥΤΣΑΒΑ ΚΑΡΒΕΛΙ. Το Καρβέλι ή παλιότερα Κουτσαβά Καρβέλι είναι ένα από τα χωριά του δυτικού Ταϋγέτου που μετά το Νόμο Καποδίστρια, έχει χαρακτηριστεί Δημοτικό διαμέρισμα της Καλαμάτας στον Νομό Μεσσηνίας. Παλαιότερα αποτελούσε αυτόνομη κοινότητα και ακόμα πιο παλιά χωριό του τέως Δήμου Αλαγονίας με το όνομα Κουτζαβά Καρβέλι. Σε απόσταση 1,5 χιλιόμετρο από το Καρβέλι με τις παραδοσιακές βρύσες, βρίσκεται το περίφημο Μοναστήρι της Σιδερόπορτας, το οποίο μαζί με τα άλλα μοναστήρια (Μαρδάκι, Μελέ και Βελανιδιά, αποτέλεσαν φωτεινούς φάρους της πορείας του ελληνισμού. Ανάμεσα στο Καρβέλι και στον Λαδά, σε μια τοποθεσία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, βρίσκεται ένα μεγάλο μονότοξο γεφύρι, που χρονολογείται στους προεπαναστατικούς χρόνους.

40. ΚΑΤΣΑΡΑΙΪΚΑ. Μικρό χωριό του Δήμου Καλαμάτας που βρίσκεται πλησίον των Λαιίκων και έχει 119 κατοίκους

41. KATΣΙΚΟΒΟ. Είναι ένας οικισμός πλησίον του Ασπροχώματος με 37 κατοίκους. Ανήκει στον ευρύτερο Δήμο Καλαμάτας.

42. ΚΑΤΩ ΚΑΡΒΕΛΙ =ΧΑΝΑΚΙΑ Το Κάτω Καρβέλι ή παλιότερα Χανάκια είναι ένα από τα χωριά του δυτικού Ταϋγέτου που μετά το Νόμο Καποδίστρια, ανήκει στο Δημοτικό διαμέρισμα του Καρβελίου στον Νομό Μεσσηνίας. Σήμερα ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας. Βρίσκεται βόρει- ανατολικά της Καλαμάτας κρυμμένο πίσω από λόφο, όπως και τα χωριά Ελαιοχώρι και Κουταλά και πάνω από τον λόφο, όπου πρόσφατα έχουν κάνει εκκλησία του Προφήτη Ηλία και χώρο πανηγυριού, βλέπει ολόκληρο τον Μεσσηνιακό κόλπο και την Μεσσηνιακή Πεδιάδα. Ανατολικά εφάπτεται με τις άκρες του Ελαιοχωρίου και Νοτιο-Δυτικά μέχρι τον δρόμο Καλαμάτας - Σπάρτης και τον ποταμό Νέδοντα.Παλαιότερα αποτελούσε αυτόνομη κοινότητα και ακόμα πιο παλιά ανήκε στο Κουτσαβά Καρβέλι. Στο χωριό υπάρχει παλιά εκκλησία και παλιά αρχοντικά. Στο χωριό ανήκει και το ιστορικό εκκλησάκι Άγιος Σώστης που βρίσκεται στο τελευταίο σημείο της διαδρομής που φαίνεται η Καλαμάτα πριν μπούμε στα Διπόταμα και στον Ταΰγετο.

43. ΚΟΥΤΑΛΑ = ΚΑΟΥΤΑΛΑΣ. Ένα χωριό της Καλαμάτας σκαρφαλωμένο στις πλαγιές του Δυτικού Ταϋγέτου. Με την απογραφή του 2001 είχε 18 κατοίκους. Θέση. Βρίσκεται βόρεια σε σχέση με την Καλαμάτα, σκαρφαλωμένο στις πλαγιές που χαρακτηρίζοντα Δυτικός Ταΰγετος. Χτίστηκε στο βορεινό μέρος λόφου, ο οποίος προστάτευε το χωριό από την θέα προς το λιμάνι της Καλαμάτας για να μην φαίνεται από τους πειρατές, ενώ από την κορυφή του φαίνεται ο ολόκληρος ο Μεσσηνιακός κόλπος και η Μεσσηνική πεδιάδα. Με τον ίδιο τρόπο (πίσω από αντίστοιχο λόφο) είναι χτισμένα και άλλα χωριά της Καλαμάτας, όπως Κάτω Καρβέλι, Ελαιοχώρι κλπ. Βορειοανατολικά του βρίσκονται οι ορεινές αγροτικές περιοχές που ανήκουν στο δ.Δ της Αρτεμισίας με το όνομα Ρογκοζωνίτσα και Βόλιμνος. Ανατολικά φθένει με την περιοχή της Βελανιδιάς, νότια με την περιοχή του Προφήτη Ηλία και δυτικά με το Ασπρόχωμα και την Θουρία.
Ιστορία. Η ιστορία του συνδέεται με την ιστορία των χωριών της Αλαγονίας και ιδιαίτερα της Αρτεμισίας και της Βελανιδιάς, με τις οποίες είχε ιδιαίτερη επαφή, αφού η οπτική του επαφή με την Καλαμάτα και το Κάστρο, είναι καταπληκτική.
Διαδρομή. Η διαδρομή από την Καλαμάτα σήμερα γίνεται με ασφαλτοστρωμένο δρόμο, ο οποίος περανά από την περιοχή του Προφήτη Ηλία και φθάνουμε στο χωριό, ενώ θαυμάζουμε προς την Καλαμάτα, τον κάμπο και την θάλλασα με αεροπορική θέα.

Πηγή : www.hellenica.de

44. ΚΡΑΣΟΠΟΥΛΑ. Είναι οικισμός του Τδ. Βρομόβρυσης του τέως Δήμου Αρφαρών, σε υψόμετρο 360 μ. Απέχει περίπου 5,5 χλμ από τα Αρφαρά και αριθμεί 101 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001.

45. ΛΑΔΑ = ΚΟΥΤΣΑΒΑ ΛΑΔΑ. Το Λαδά ή παλιότερα Κουτσαβά Λαδά είναι ένα από τα χωριά του δυτικού Ταϋγέτου που μετά το Νόμο Καποδίστρια, έχει χαρακτηριστεί Δημοτικό διαμέρισμα της Καλαμάτας στον Νομό Μεσσηνίας. Βρίσκεται στους βοριοδυτικούς πρόποδες του Ταϋγέτου σε υψόμετρο 680 μέτρα πάνω από το επίπεδο της θάλασσας, 4 χιλιόμετρα μετά και απέναντι από το Καρβέλι στην πλαγιά του Λυκούριου ή Βουνού του Αγιώργη, πάνω στο οποίο βρίσκεται και ο Κουτσαβίτικος Αγιάννης. Πίσω ακριβώς από του Λαδά βρίσκεται η Αρτεμισία πρώην Τσερνίτσα και παλιότερα Δενθαλιάτιδα και πέραν αυτής οι Πηγές, η Αλαγονία και η Νέδουσα. Ανατολικά φθάνει μέχρι την κορυφή του Ταϋγέτου και Δυτικά μέχρι το ποτάμι της Καλαμάτας τον Νέδοντα. Παλαιότερα αποτελούσε αυτόνομη κοινότητα και ακόμα πιο παλιά χωριό του τέως Δήμου Αλαγονίας με το όνομα Κουτζαβά Λαδά. Καθώς λέγεται, το όνομάτου το πήρε από το Σπαρτιάτη Ολυμπιονίκη Λάδα, ο οποίος κατά την επιστροφή του από την Ολυμπία πέθανε στον δρόμο προς την Σπάρτη και ετάφη εκεί. Τον τάφο του τον βρήκε ο Παυσανίας και τον αναφέρει στις περιηγήσεις του.

46. ΜΑΧΑΛΑΣ. Οικισμός του Δ.δ. Αλαγονίας του Δήμου Καλαμάτας που βρίσκεται στα χωριά του Ταϋγέτου. Ο οικισμός αυτός με την απογραφή του 2001 είχε 71 κατοίκους.

47. ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ = ΑΝΩ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ ή ΑΝΩ ΧΩΡΑ Η Μεγάλη Μαντίνεια είναι ημιορεινός οικισμός του δημοτικού διαμερίσματος τ. Δήμου Αβίας του Δήμου Αβίας και του νυν Δήμου της Δυτικής Μάνης του Νομού Μεσσηνίας. Βρίσκεται σε υψόμετρο 200 μ. Ο πληθυσμός κατά την απογραφή του 2001 έφτανε τους 180 κατοίκους. Η οικονομία του οικισμού στηρίζεται κυρίως στην ελαιοπαραγωγή και τον τουρισμό.

48. ΜΕΝΙΝΑ. Είναι ημιορινός οικισμός της Καλαμάτας σε υψόμετρο 316 μ. με θέα το Μεσσηνιακό κόλπο. Στην απογραφή του 2001 είχε 18 κατοίκους.

49. ΜΙΚΡΗ ΜΑΝΤΙΝΕΙΑ = ΠΑΛΙΟ ΧΩΡΙΟ ή ΜΥΛΟΙ Η Μικρή Μαντίνεια είναι η παραλιακή Μαντίνεια που υπάγεται στο Δήμο Καλαμάτας (οικισμοί: Μικρή Μαντίνεια και Παλιό Χωριό).

Από το 1914 ως το 1998 τα δυο παραπάνω διαμερίσματα συγκροτούσαν ανεξάρτητες κοινότητες, ενώ κατά το 19ο αιώνα η Μεγάλη και η Μικρή Μαντίνεια (το Παλιό Χωριό) αποτελούσαν σημαντικούς οικισμούς του τότε Δήμου Αβίας. Οι υπόλοιποι οικισμοί είχαν ελάχιστους μόνιμους κατοίκους. Η Μ. Μαντίνεια με τις ωραίες και πεντακάθερες παραλίες της, αποτελεί ένα ακόμη τουριστικό προορισμό της Μεσσηνίας.

50. ΜΙΚΡΟΜΑΝΗ = ΜΑΝΗ. Με την ονομασία «Μάνη» Η Μικρομάνη περιήλθε στα μέσα του 15ου αιώνα στην κυριαρχία των δεσποτών (ηγεμόνων) του Μιστρά) και ύστερα από επιθυμία του αδερφού του, τού Θεοδώρου Παλαιολόγου δεσπότη του Μιστρά, (1407-1443) , περιήλθαν, μεταξύ άλλων περιοχών της Ν. Πελοποννήσου στην κατοχή του Κωνσταντίνου (1443 - 1448) τα εντός της Πελοποννήσου: Ανδρούσα, Καλαμάτα, Μαντίνεια, Γιάννιτσα, Πήδημα, Μάνη (σημερ. Μικρομάνη) Νησίον (σημερ. Μεσσήνη) και Σπητάλια.

Βρίσκεται στη ΝΑ άκρη της Μεσσηνίας και σε απόσταση 10 χιλιομέτρων ΒΔ της Καλαμάτας, χωρίς να έχει εδαφική επαφή με τη Δυτική ή "Αποσκιαδερή" Μάνη . Κατά την περίοδο της Β΄ Τουρκοκρατίας στην Πελοπόννησο (1715-1821) συστάθηκε απο τους Τούρκους με δική τους επιλογή ο καζάς (επαρχία) της Κιουτζιουκμάνης (Μικρής Μάνης),για να διακρίνεται ως; Τοπωνύμιο από τη Μεγάλη Μάνη του Ζυγού ή Πενταδάκτυλου (Ταΰγετος). Η Μικρομάνη δεν είχε κάποιον αγά για κάτοχό της, ήταν ανεξάρτητη και είχε μόνον οικονομική εξάρτηση από τον πασά των Πατρών ("Μικρομάνη", σελ. 24). Δεν είχε αγά, όπως το χωριοό Ασλάγας > ασλάν = λιοντάρι) ή κάποιον τούρκο στρατιωτικό όπως ο Κουρττσαούσι, Κουρτ= λύκος και τσαούσης = λοχίας),σήμ. Σπερχογεία (η) .Μονον το 1815 βρίσκουμε στην Κιουτζιούκ Μάνη έναν ζαπτιέ (ζαπίτη )τον Μπεΐκ Αγά.
Σήμερα η Μικρομάνη ανήκει στον Καλλικρατικό Δήμο της Καλαμάτας και απέχει 10 χλμ από τη Μεσσηνιακή πρωτεύουσα, είναι πλησίον της Θουρίας και είναι γνωστή Πανελληνίως από την παραγωγή αγκινάρας και το φεστιβάλ αγκινάρας που γίνεται κάθε χρόνο τον Ιούλιο.

51. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Οικισμός της Καλαμάτας με 279 κατοίκους κατά την απογραφή του 2001, που ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας.
52. ΜΥΡΤΟ. Μικρός παραθαλάσσιος οικισμός που βρίσκεται αμέσως μετά την περιοχή της Μικράς Μαντίνειας και πριν το Αρχοντικό Αβίας.

53. ΝΕΔΟΥΣΑ = ΜΕΓΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΒΑ Η Νέδουσα είναι ένα χωριό στον Ταϋγετο, πνιγμένο στο πράσινο, σε απόσταση 19 χιλιομέτρων από την Καλαμάτα. Ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας και στην εποχή των Καποδιστριακών Δήμων και τώρα στον τωρινή εποχή του Καλλικρατικού Δήμου Καλαμάτας. Στη Νέδουσα γεννήθηκε ο ήρωας του 1821 Νικήτας Σταματόπουλος, γνωστός ως Νικηταράς. Τρία χιλιόμετρα από το χωριό βρίσκεται η ιστορική Μονή Μαρδακίου που χτίστηκε το 1504.

Κάθε χρόνο την Καθαρή Δευτέρα, γίνεται το Καρναβάλι. Πρόκειται για ένα αυθεντικό αγροτικό δρώμενο παρεμφερές με αυτά που τελούνται κάθε χρόνο την ίδια περίοδο στη Βόρεια Ελλάδα. Το αγροτικό καρναβάλι της Νέδουσας είναι ένα είδος "λαϊκού θεάτρου" και αποτελείται από μια σειρά πράξεων, τις οποίες "πράττει" ένας όμιλος μεταμφιεσμένων, και έχει πρωταρχικό σκοπό την εξασφάλιση της ευετηρίας (καλοχρονιάς) και της γονιμότητας

54. ΞΕΡΟΚΑΜΠΙ. Μικρό χωριό της Καλαμάτας που είναι πλησίον των Λαιίκων. Με την απογραφή του 2001 έχουν 119 κατοίκους.

55. ΠΕΛΕΚΗΤΟ. Ένα μικρό χωριό 12 χλμ από τα Αρφαρά που με την απογραφή του 2001 είχε 13 κατοίκους.

56. ΠΕΡΙΒΟΛΑΚΙΑ. Μικρό χωριό της πρωην κοινότητας ελαιοχωρίου του σημερινού Δήμου Καλαμάτας στις πλαγιές του Ταϋγέτου, όπου ζουν 205 κάτοικοι. Είναι ένα χωριό στο οποίο οι κάτοικοι ασχολούνται με αγροτικές εργασίες.

57. ΠΗΓΑΔΙΑ ΤΑΫΓΕΤΟΥ. Ένα όμορφο χωριό του Ταϋγέτου όπου σήμερα είναι ακατοίκητο

58. ΠΗΓΕΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ = ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΟΒΑ. Είναι ένα ορεινό χωριό του Δυτικού Ταϋγέτου, το οποίο ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας.

59. ΠΛΑΤΥ = ΜΠΑΣΤΑ. Χωριό του τ. Δήμου Άριος πλησίον των χωριών Αριοχώρι, Αρις, Ασπροπουλιά Πήδημα κλπ Μετονομάσθηκε το 1927.

60. ΠΟΛΙΑΝΗ. Το χωριό του Ήρωα του 1821 Γρηγόριου Δικαίου (Παπαφλέσα). Βρίσκεται στα ορεινά της Θουρίας, 21 χλμ από την Μεσσηνιακή πρωτεύουσα σε υψόμετρο 680 μ. Σήμερα έχει περίπου 388 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2001 και διοικητικά ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας. Υπάρχει ακόμα το ιστορικό σπίτι όπου γεννήθηκε ο Παπαφλέσσας

καθώς και τα ερείπια του πρώτου ελεύθερου Δημοτικού Σχολείου, μετά την Επανάσταση του 1921, που κατασκευάστηκε με χρηματοδότηση του ίδιου του Γρηγορίου Δίκαιου - Παπαφλέσσα

όταν διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών.

Ο ορεινός όγκος προσφέρεται για δημιουργία καταφυγίου θηραμάτων, έχει αναπτυγμένη κτηνοτροφία γι' αυτό και οι πολλοί βοσκότοποι στους οποίους οδηγούνται οργανωμένα κοπάδια αιγοπροβάτων.

Ιδιαίτερο στοιχείο του χωριού είναι και το γεγονός ότι κατοικείται για περίπου 7 μήνες το χρόνο. Από τον Νοέμβριο έως το Μάρτιο οι περισσότεροι κάτοικοι μετοικούν είτε στην Αμφεία είτε στον Άγριλο του τέως Δήμου Αρφαρών, όπου ασχολούνται με την καλλιέργεια της ελιάς.

Τους χειμερινούς μήνες το χωριό κατοικείται από 5 περίπου οικογένειες.

61. ΠΡΟΦΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑ. Ο Προφήτης Ηλίας Καλαμάτας, αποτελεί χωριό – συνοικία με την εκκλησία του προφήτη Ηλία, και ανήκει στο δ.δ. της Καλαμάτας.
ΑπογραφήΣτην απογραφή του 2001 εμφανίζεται με 62 κατοίκους. Είναι μια περιοχή που αναπτύσσεται μετά τους σεισμούς της Καλαμάτας του 1986.
Γεωγραφική θέσηΗμιορεινή περιοχή βόρεια της Καλαμάτας. Από εκεί φαίνεται ολόκληρη η Καλαμάτα και ο Μεσσηνιακός Κόλπος. Ανεβαίνοντας στην πλαγιά βορειότερα από την περιοχή Προφήτης Ηλίας πηγαίνουμε στο ορεινό χωριό Κουταλά. Και αυτή η περιοχή θα μπορούσε να χαρακτηριστεί Δυτικός Ταΰγετος. Προς τα Δυτικά βρίσκεται το Ασπρόχωμα και προς τα Ανατολικά τα Λέικα και το μοναστήρι της Βελανιδιάς.
Ιστορία Η περιοχή είναι πολύ γνωστή από το άσυλο ανιάτων, σανατόρειο ή "τρελάδικο", όπως το λέγανε οι Καλαματιανοί. Αποτελεί σταθμό της διαδρομής για το χωριό Κουταλά και για τα βουνά της Ρογκοζωνίτσας που ανήκουν στην Αρτεμισία.                                                                                                                Πηγή : www.hellenica.de
62. ΡΙΖΑΝΑ. Είναι ένας οικισμός του Τ.δ. Πηγαδίων σκαρφαλωμένο στις πλαγιές του Ταϋγέτου κοντά στο χωριό Πηγάδια. Οι κάτοικοι είναι περι τους 65 με την απογραφή του 2001. Σήμερα υπάγεται στον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας.
63. ΣΚΟΥΡΟΛΑΚΟΣ. Ο Σκουρόλακος ήταν ένας οικισμός των Πηγών Ταϋγέτου, που ανήκει στο Δήμο Καλαμάτας, και ο οποίος όμως εδώ και αρκετά χρόνια δεν κατοικείτε πλέον.

Πλατεία Σπερχογεία

64. ΣΠΕΡΧΟΓΕΙΑ = ΚΟΥΡΤΣΑΟΥΣΙ Είναι χωριό που απέχει 7 χλμ από την Καλαμάτα, εκεί όπου σήμερα στεγάζεται το Νέο Νοσοκομείο της Μεσσηνιακής πρωτεύουσας. Σήμερα είναι Δημοτικό Διαμέρισμα του νέου Καλλικρατικού Δήμου Καλαμάτας. Δεν έχει διευκρινησθεί ακόμη από που προέρχεται και το όνομα Σπερχογεία και το όνομα Κουρτσαούσι. Λέγεται ότι από το χωριό αυτό υπάρχει ένα τούνελ που φτάνει μέχρι την Καλαμάτα στο ύψος της Υπαπαντής. Μάλιστα σε κάποιο σημείο, αυτόπτες μάρτυρες που έχουν μπει στο τούνελ αυτό, βεβαιώνουν ότι υπάρχουν σταλακτίτες που το σχήμα τους κάνουν ένα επιτάφιο. Υπάρχει μαρτυρία που λέει ότι η λέξη Κουρτσαούσι προέρχεται από τις Τούρκικες λέξεις Κουρτ= λύκος και τσαούς = λοχίας). Άλλη εκδοχή λέει ότι προέρχεται από το κουτσός Τσαούς.

65. ΣΠΙΤΑΚΙΑ ΛΕΪΚΩΝ.Αποτελεί μικρό οικισμό της πρώην κοινότητας Λείκων που σήμερα υπάγεται στο Δήμο Καλαμάτας. 66. ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΕΪΚΑ Μικρός οικισμός των 49 κατοίκων που υπαγόταν στην πρώην κοινότητα του Αγίου Φλώρου, και μετέπειτα στο Δήμο Αρφαρών. Σήμερα υπάγεται σρον Καλλικρατικό Δήμο Καλαμάτας.

ΝΕΕΣ ΥΠΕΡΟΧΕΣ ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΕΣ ΓΕΥΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΑΥΣΕΙΣ

2011-12-27T11:20:00.000-08:00

Άποψη δάσους στον Ταύγετο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όπως γράφαμε και στο προηγούμεν σημείωμά μας παράδοση και λαογραφία δεν είναι μόνο τα χωριά μας με τις παλιές ονομασίες, οι λέξεις που μιλούσαν οι Μεσσήνιοι, οι χοροί και τα τραγούδια, παράδοση είναι και τα φαγητά που έφτιαχναν οι νοικοκυρές, σύμφωνα με τις συνήθειες και παραδόσεις του κάθε τόπου. Λογικό είναι άλλες οι συνήθειες της Μάνης και κατ' επέκταση άλλα τα φαγητά που έτρωγαν και άλλες οι συνήθειες των λοιπών περιοχών της υπόλοιπης Μεσσηνίας.

Χιόνια για να δούμε....μια άσπρη ημέρα

Στη νέα προσπάθεια που κάνουμε να αναβιώσουμε και τα φαγητά άλλων εποχών απ' όλη τη Μεσσηνία θα ζητήσουμε και πάλι τη δική σας βοήθεια και αν ψάξετε να βρείτε συνταγές που έφτιαχναν οι μανάδες σας απ' όλη τη Μεσσηνία θα είναι σημαντική η συμβολή σας να καταγράψουμε και τις γαστρονομικές συνήθειες των Μεσσηνίων.

Παρακάτω σας παρουσιάζουμε 5 διαφορετικές γευστικότατες συνταγές που είναι η μια καλύτερη από την άλλη. Μπορείτε να τις δοκιμάσετε όλες και....δεν θα το μετανοιώσετε !!

Μπακαλιάρος βραστός

(Από το http://syntagesapokatina.blogspot.com)

ΥΛΙΚΑ : 4 κομμάτια μπακαλιάρος, 4 κρεμμύδια μικρά, 3-4 πατάτες κομμένες φέτες,
2 κλωνάρια σέλινο, 1 καρότο, χυμός ενός λεμονιού, λίγο λάδι, αλάτι, λίγο αλεύρι
.ΕΚΤΕΛΕΣΗ:
«Κόβουμε τον μπακαλιάρο κομμάτια και τον ξαρμυρίζουμε (τον βάζουμε σε μπόλικο νερό για δυο μέρες και του αλλάζουμε το νερό δυο-τρεις φορές)
Βράζουμε τα κρεμμύδια που τα έχουμε χαράξει κατά μήκος, τις πατάτες κομμένες σε κομμάτια, το καρότο το σέλινο και λίγο λάδι.
Στη μέση, όταν έχουνε μισοβράσει οι πατάτες ρίχνουμε τα κομμάτια του μπακαλιάρου.
Όταν βράσουν όλα τα υλικά ξινίζουμε το φαγητό: Ανακατεύουμε λίγο αλεύρι, το χυμό ενός λεμονιού, λίγο λάδι, αραιώνουμε με λίγο ζουμί από το φαγητό και το ρίχνουμε στην κατσαρόλα.
Παίρνει ένα χούχλο και είναι έτοιμο το φαγητό».

ΜΑΝΗΤΑΡΙΑ ΤΗΓΑΝΗΤΑ

ΥΛΙΚΑ : μανιτάρια, αλεύρι, αλάτι, λάδι για το τηγάνισμα
ΕΚΤΕΛΕΣΗ : Πλένουμε τα μανιτάρια, τα αλευρώνουμε και τα τηγανίζουμε στο λάδι να ροδίσουν.
Όταν τα σερβίρουμε ζεστά, ρίχνουμε λεμόνι».
άλλοι τρόποι
να μαγειρέψουμε τα μανιτάρια είναι:
Κοκκινιστά κυρίως τα ορνιθίτια: «Μαγειρεύονται όπως το κρέας.
Αντί για κρέας ρίχνουμε μανιτάρια και το φαγητό συνοδεύεται με ρύζι ή μακαρόνια».
Ψητά κυρίως τις γουργουλιάνες και τα ορνιθίτια:
«Βάζουμε αλάτι και λάδι και τα ψήνουμε στη σχάρα πάνω σε κάρβουνα.
Τα σερβίρουμε ζεστά με λεμόνι».

ΑΓΓΙΝΑΡΕΣ ΞΥΝΑΔΑ

(Από το syntagesapokatina.blogspot.com)

Της Παναγούλας Αποστ. Γαϊτάνη

ΥΛΙΚΑ : 8 αγκινάρες, 2 πατάτες, 1-2 λεμόνια, 1 μεγάλο κρεμμύδι , 1 ποτήρι του κρασιού λάδι,
αλεύρι, αλάτι, καρότα σε στρογγυλές ροδελίτσες και σέλινο.
ΕΚΤΕΛΕΣΗ :
«Καθαρίζουμε τις αγκινάρες και τις πατάτες, τις κόβουμε κομμάτια, ψιλοκόβουμε και το κρεμμύδι.
Ρίχνουμε όλα τα υλικά στην κατσαρόλα με νερό να βράσουν. Αλατίζουμε.
Όταν βράσουνε, τα ξινίζουμε (χτυπάμε το χυμό του λεμονιού με αλεύρι και λίγο λάδι - δυο σταγονίτσες - και λίγο από το ζουμί του φαγητού).
Αν θέλουμε ρίχνουμε και αυγό εκεί.»

ΡΕΓΑΛΙ ΜΑΝΗΣ

ΥΛΙΚΑ: 1 αρνίσια συκωταριά(ες), 2 ψιλοκομμένα Κρεμμύδι(α), 400 γρ. ψιλοκομμένα. Ντοματάκια, 1 κουτ. Ντοματοπολτός, ¼ κουταλ. Γλυκού μοσχοκάρυδο, ¼ κουταλ. Γλ. Μπαχάρι, 100 γρ. Λάδι, 200 γρ. Κρασί κόκκινο ξηρό, 300 γρ. μακρύκοκκο Ρύζι, Αλάτι Πιπέρι.
ΕΚΤΕΛΕΣΗ: Πλένετε καλά τη συκωταριά και τη ζεματάτε για 4-5 λεπτά σε βραστό νερό. Τη βγάζετε και την αφήνετε να κρυώσει. Με ψαλίδι την κόβετε σε κύβους. Βάζετε σε κατσαρόλα το λάδι και τηγανίζετε τα κρεμμύδια και τη συκωταριά για 5-6 λεπτά, να ροδίσουν απ' όλες τις πλευρές. Προσθέτετε το κρασί, το μοσχοκάρυδο, το μπαχάρι και αλατοπιπερώνετε. Ανακατεύετε για 2-3 λεπτά και προσθέτετε τις ντοματούλες και τον ντοματοπολτό. Σκεπάζετε και σιγοβράζετε για 35-40 λεπτά, να μείνουν μόνο με τη σάλτσα τους. Στο μεταξύ βράζετε το ρύζι σε αλατισμένο νερό, στραγγίζετε και βάζετε σε πιατέλα. Περιχύνετε με τη συκωταριά και τη σάλτσα και σερβίρετε αμέσως με φρέσκο ψωμί και κόκκινο κρασί.

ΒΟΔΙΝΗ ΟΥΡΑ ΚΟΚΚΙΝΙΣΤΗ ΜΕ ΧΟΝΤΡΑ ΜΑΚΑΡΟΝΙΑ

ΥΛΙΚΑ (ΓΙΑ 6 ΑΤΟΜΑ):
1 βοδινή ουρά κομμένη σε μερίδες, 2 μεσαία κρεμμύδια ψιλοκομμένα,
1 ποτήρι του κρασιού ελαιόλαδο, 2 ντομάτες τριμμένες, 1 κονσέρβα κονκασέ (έτοιμη τριμμένη ντομάτα), 1 κουτ. του γλυκού ντοματοπελτέ (αραιωμένο σε λίγο νερό),
2 ξυλαράκια κανέλα, 1 φύλλο δάφνης, 1 ποτηράκι του κρασιού κόκκινο κρασί,
½ πορτοκάλι κομμένο στη μέση, Λίγο μπούκοβο, Λίγο αλάτι, 1 πακέτο μακαρόνια Νο 5,
Ξηρή μυζήθρα για το σερβίρισμα.

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:
Ρίχνουμε το λάδι στην κατσαρόλα και, αφού ζεσταθεί, προσθέτουμε τις μερίδες της βοδινής ουράς, καλύπτοντας τον πάτο της κατσαρόλας. Ανακατεύουμε για 10 περίπου λεπτά (έως ότου πάρει χρώμα το κρέας μας) και προσθέτουμε τα ψιλοκομμένα κρεμμύδια. Στη συνέχεια, ρίχνουμε τα ξυλαράκια κανέλας, τη δάφνη, το κρασί, το πορτοκάλι (αν θέλουμε, αντί για πορτοκάλι, προσθέτουμε λίγη μαστίχα Χίου - στη μύτη ενός μικρού κουταλιού) και το μπούκοβο. Περιμένουμε λίγο να εξατμιστεί το κρασί και προσθέτουμε τις τριμμένες φρέσκιες ντομάτες, το κονκασέ και τον πελτέ ντομάτας και ανακατεύουμε απαλά. Προσθέτουμε, τέλος, μια γερή πρέζα αλάτι και λίγο νερό και, αφού σκεπάσουμε την κατσαρόλα με το καπάκι της, αφήνουμε το κρέας να βράσει, σε χαμηλή φωτιά, για 2-2½ ώρες μέχρι να μαλακώσει. Στο μεταξύ, βράζουμε τα μακαρόνια. Σερβίρουμε τα μακαρόνια σε μια πιατέλα, προσθέτουμε τις μερίδες της βοδινής ουράς και τρίβουμε από πάνω την ξηρή μυζήθρα.